DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2024/205 E.  ,  2025/5955 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/205
Karar No : 2025/5955

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Otelcilik Turizm ve Ticaret A. Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili Alanya ilçesi, ... Mahallesi, ...Sokak No:... adresinde bulunan davacıya ait ... Apart isimli iş yerinin izinsiz barınma faaliyetinde bulunduğundan bahisle Antalya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün...tarih ... sayılı yazıları gereği mühürlenmesi ve 58.860,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Alanya Belediye Encümeninin ...tarih ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; otel olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı mevcut olan davaya konu iş yerinin Valilikçe kapatılabilmesi için öncelikle amacı dışında işletildiğine dair bilgilerin ve keyfiyetin Valilik tarafından resmi bir yazıyla yetkili (Alanya) Belediyesine bildirilerek gerekli yasal işlemlerin yapılmasının istenmesi, buna rağmen söz konusu iş yerinin, iş yeri açma ve çalışma ruhsatının belediyesince iptal edilmemesi ve kapatılmaması halinde ise kapatma işleminin Valilikçe gerçekleştirilebileceği, bu yasal prosedüre uyulmadan Alanya Belediyesi'ne ait kapatma yetkisinin doğrudan Antalya Valiliği tarafından kullanılması çerçevesinde tesis edilen Antalya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Alanya Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü yazıları gereğince alınan ... tarih ve ... sayılı Alanya Belediyesi Encümen kararının işletmenin mühürlenmesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığından iptaline, dava konusu idari para cezasının...tarih ... sayılı Encümen kararı iptal edildiği gerekçesiyle dava konusu encümen kararının para cezasına ilişkin kısmı yönünden konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin Valilikçe verilen kapatma kararının uygulanmasına ilişkin olduğu ve hukuka aykırılık teşkil etmediği belirtilerek temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen reddi ile kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya ili Alanya ilçesi, ... Mahallesi, ...Sokak No:... adresinde bulunan davacıya ait ... Apart isimli iş yerinde Alanya İlçe İzleme ve Koordinasyon Komisyonu tarafından 04/11/2019 tarihinde inceleme yapılmış olup; inceleme tarihinde anılan iş yerinde barınan kişilerin öğrenci olup olmadığı Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi ve Alanya Hamdullah Emin Paşa Üniversitesine sorulmuş ve bu üniversitelerden gelen cevaba göre barınan 74 kişiden 73'ünün öğrenci olduğunun tespit edilmesi üzerine anılan iş yerinde izinsiz öğrenci barınma hizmeti sunulduğundan bahisle tesis edilen dava konusu işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun'un 1. maddesinde; "(Değişik 1. fıkra: 27.06.2019 - 7180 S.K/Madde 1) Gerçek ve tüzel kişiler tarafından yemekli ve yemeksiz öğrenci yurtları ve buna benzer kurumlar açılması ve işletilmesi ortaokul ve ortaöğrenim düzeyinde Millî Eğitim Bakanlığının, yükseköğrenim düzeyinde Gençlik ve Spor Bakanlığının iznine bağlıdır. İlgili Bakanlıklar bu yurt ve kurumları tespit edecekleri esaslara göre denetler.
…
(Ek 4. fıkra: 15.08.2017 - 694 S.KHK/Madde 19) (694 S. KHK Kabul: 01.02.2018 - 7078 S.K/Madde 19) Yurt ve benzeri kurumlar, ortaokul, ortaöğrenim ve yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti vermek amacıyla açılır ve bu Kanun ile 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesine göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı alırlar. Öğrenim düzeyine göre barınma hizmeti verilecek öğrenciler ile bu hizmetin verilebileceği kurumlar ve bu hizmeti sunacak gerçek ve tüzel kişilerin nitelikleri ilgisine göre Millî Eğitim Bakanlığı veya Gençlik ve Spor Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Her ne ad altında olursa olsun, öğrenci barınma hizmetlerine ilişkin faaliyetlerin ruhsatsız yürütülmesi halinde brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valilikçe kapatılır" hükmü yer almaktadır.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan (Mülga) Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 6. fıkrasında "Kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeden her ne ad altında olursa olsun öğrenci barınma hizmeti veren yerler ile öğrenci ibaresi kullanılarak faaliyet gösteren barınma yerleri açılamaz ve işletilemez. 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca yetkili idareden otel, motel, pansiyon ve benzeri konaklama tesisi ruhsatı alarak bu Yönetmelik kapsamında öğrenci barınma hizmeti veren veya öğrenci yurdu, öğrenci pansiyonu, öğrenci apartları, öğrenci stüdyo daireleri gibi işletilen ya da tabelasında öğrenci ibaresi bulunduran yerlerin işyeri açma ve çalışma ruhsatları yetkili idare tarafından iptal edilir. Bu yerler, ruhsatı veren yetkili idarece işlem yapılmaması veya ruhsatlarının bulunmaması halinde 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca valilikçe kapatılır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu Mahkeme kararının dava konusu işlemin davacıya ait iş yerinin kapatılmasına ilişkin kısmının incelenmesi;
Uyuşmazlıkta; Alanya Belediye Başkanlığınca 1995 yılında iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilen ... Apart isimli iş yerinde Alanya İlçe İzleme ve Koordinasyon Komisyonunca yapılan denetim tarihinde barınan 74 kişiden 73'ünün öğrenci olduğunun tespit edilmesi üzerine Antalya Valiliğinin ...tarih ve ...sayılı Oluru ile anılan iş yerinin izinsiz öğrenci barınma hizmeti sunulduğundan bahisle 5661 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 6. fıkrası uyarınca kapatılmasına karar verildiği, Valiliğin Alanya Kaymakamlığına hitaben gönderdiği ... tarihli ve ...sayılı yazısı ile Valiliğin kapatma işleminin gereğinin yapılmasının istenildiği, Alanya Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı yazısında ise Alanya Belediye Başkanlığından kapatma işlemi için gerekli işlemlerin yapılmasının istenilmesi üzerine ... tarih ve ... sayılı Alanya Belediyesi Encümen kararı ile davacıya brüt asgari ücretin 20 katı (58.860,00 TL) idari para cezası verilmesine ve anılan iş yerinin mühürlenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar İdare Mahkemesince Yönetmeliğin 5. maddesinin 6. fıkrası dikkate alınmak suretiyle Valilikçe izinsiz barınma faaliyetinin tespit edilmesi halinde öncelikle durumun anılan iş yerine ruhsat vermeye yetkili idare olan Alanya Belediye Başkanlığına bildirilmesi, Alanya Belediye Başkanlığınca işlem yapılmaması halinde Valilikçe kapatma kararı verilebileceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; yukarıda yer verilen 5661 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 4. fıkrasında yer alan, her ne ad altında olursa olsun, öğrenci barınma hizmetlerine ilişkin faaliyetlerin ruhsatsız yürütülmesi halinde brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanacağı ve bu yerlerin valilikçe kapatılacağına ilişkin hüküm dikkate alındığında davacıya ait iş yerinin kapatılmasına ilişkin Valilik işleminin Kanunda yer verilen prosedüre uygun olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; Mahkemesince işin esasına girmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin Kanunda öngörülen prosedüre uygun olmadığı gerekçesiyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.

Temyize konu Mahkeme kararının, dava konusu işlemin davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının incelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının
a) Dava konusu işlemin, davacıya ait iş yerinin kapatılmasına ilişkin kısmının BOZULMASINA, oyçokluğu ile,
b) Dava konusu işlemin, davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA, oybirliği ile,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 19/06/2025 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY :
(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyize konu Mahkeme kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.