DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/6305 E.  ,  2025/4714 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6305
Karar No : 2025/4714

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Barosu Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan kesinleşmiş mahkumiyeti bulunan davacının meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... Barosu Disiplin Kurulu'nun... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kesinleşmesi üzerine, davacının 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a ve 74. maddesi gereğince adının bir daha yazılmamak üzere baro levhasından silinmesine ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Kocaeli Barosu Yönetim Kurulu'nun ...tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a bendinde yazılı bir suçtan kesin olarak hüküm giyen avukatlar hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanacağı, bu kapsamda hakkında meslekten çıkarma cezasını gerektirebilecek mahiyette bir suçtan dolayı kovuşturması yapılan avukatın disiplin kurulu kararıyla, meslekten çıkarılabileceği ve baro levhasından silinebileceği açık olduğundan, hakkında kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunan davacı ile ilgili olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :Davacı tarafından, 1136 sayılı Kanun'un 71/2 maddesi uyarınca levhadan silme kararı verilmeden önce avukatın yazılı savunması ile birlikte kendisinin dinlenilmesinin veya dinlenilmesi için yapılan çağrıya süresi içerisinde uyulmamış olması gerektiği, dava konusu işlem tesis edilmeden önce davacının yazılı savunmasının istenilmediği gibi dinlenilmek üzere herhangi bir çağrının da yapılmadığı, davacının meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması işlemine karşı açılan dava kesinleşmeden ve tüm bu işlemlere dayanak ceza kovuşturmaları kapsamında Anayasa Mahkemesi nezdinde hak ihlali başvurusunda bulunulması nedeniyle mahkumiyetin kesinleştiğinden bahsedilemeyeceği, kaldı ki sözkonusu kovuşturmanın yerleşik Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının savunma hakkının ihlal edildiği iddiasının daha önceki dilekçelerinde ifade edilmemiş olması nedeniyle iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, 1136 sayılı Kanun'un 74. maddesi gereğince bir daha yazılmamak üzere baro levhasından adı silinecek avukatların yazılı savunmasının ve sözlü beyanlarının alınmasını zorunlu kılan herhangi bir mevzuat hükmü bulunmadığı, sözkonusu zorunluluğun 1136 sayılı Kanun'un 71 ve 72. maddesi gereğince alınan baro levhasından silinme kararları için geçerli olduğu, Kocaeli Barosu Yönetim Kurulunca davacı hakkındaki kesinleşmiş mahkumiyet kararı uyarınca verilen ve kesinleşen meslekten çıkarma cezası gereği 1136 sayılı Kanun'un 74. maddesi uyarınca işlem tesis edildiği, davalı Baronun konu ile ilgili seçimlik bir işlem tesis etme hak ve yetkisinin de bulunmadığı belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği ileri sürülmüştür.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Kocaeli Barosuna kayıtlı avukat olan davacının... Ağır Ceza Mahkemesinin ...tarih ve E:... K:...sayılı kararı ile FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu kararın temyiz incelemesinden geçerek 20/11/2018 tarihinde kesinleştiği görülmektedir.
Davacı avukat hakkında verilen mahkumiyet kararının kesinleşmesi üzerine ... Barosu Disiplin Kurulunun ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile 1136 sayılı Kanunun 135/5 ve 136/1. maddeleri gereğince davacının meslekten çıkarılmasına karar verildiği, davacı vekilinin bu karara karşı yaptığı itirazın reddi ile baro disiplin kurulu kararının onandığı, bilahare Kocaeli Barosu Yönetim Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararıyla davacının baro levhasından silinmesi ve meslekten çıkarılmasına karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlığa kabulde engeller" başlıklı 5/1-a bendinde, "Aşağıda yazılı durumlardan birinin varlığı halinde, avukatlık meslekine kabul istemi reddolunur : a) Türk Ceza Kanununun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (...) zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmak","Levhadan ve avukatlık ortaklığı sicilinden silme" başlıklı 71. maddesinin birinci fıkrasında; "Levhadan silme ve avukatlık ortaklığı sicilinden silme kararını avukatın veya avukatlık ortaklığının kayıtlı olduğu baronun yönetim kurulu verir."; ikinci fıkrasında; "Bu karardan önce avukatın yazılı cevabı istenmekle birlikte kendisinin dinlenmesi veya dinlenmek üzere yapılan çağrıya süresi içinde uymamış olması şarttır. Avukatlık ortaklığı hakkında da karar verilmesi için ortaklık tarafından görevlendirilecek bir ortağın dinlenmesi veya yapılan çağrıya uyulmamış olması gereklidir.", "Levhadan silinmeyi gerektiren haller" başlıklı 72. maddesinde; "Aşağıdaki hallerde avukatın adı levhadan silinir: a) Avukatlığa kabul için bu kanunun aradığı şartların sonradan kaybedilmiş olması, ...",
"Bir daha yazılmamak üzere levhadan silinme" başlıklı 74. maddesinin birinci fıkrasında ise, anılan Kanun'un 5/1-a bendinde yazılı suçlardan kesin olarak hüküm giyenlerin ruhsatnamesinin baro yönetim kurulunca geri alınarak iptal ve adları bir daha yazılmamak üzere levhadan silineceği hükmüne yer verilmiştir.
19/06/2002 tarih ve 24790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Avukatlık Kanunu Yönetmeliği'nin "Levhadan ve Avukatlık Ortaklığı Sicilinden Silinme" başlıklı 25. maddesinde, "Avukatın baro ve Türkiye Barolar Birliği keseneklerini ödememekte direndiği ya da topluluk sigorta primlerini zamanında ödemediği veya Avukatlık Kanununun 72. maddesinde yazılı levhadan silinmeyi gerektiren nedenlerden birinin varlığının tespit edilmesi ya da avukatın yazılı istemi üzerine; levhasına yazılı olduğu baro yönetim kurulu tarafından, avukatın adının levhadan silinmesine karar verilir. Baro yönetim kurulu levhadan silme kararı almadan önce avukata tebligat yaparak tebliğden itibaren on gün içinde cevap vermesini ister; bu tebligatta avukata ayrıca, gün ve saati yazılarak dinlenmek üzere yönetim kurulunda hazır bulunması da bildirilir. Avukatın yazılı cevabı alındıktan, sözlü açıklamaları dinlendikten veya süresi içinde yazılı cevap vermediği ya da yapılan çağrıya uymadığı bir tutanakla tespit edildikten sonra, baro yönetim kurulu levhadan silme hakkında bir karar verir. Karar gerekçeli olur ve avukata tebliğ edilir. Bu karara karşı Avukatlık Kanununun 71. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uyarınca işlem yapılır.", "Bir Daha Yazılmamak Üzere Levhadan Silinme" başlıklı 27. maddesinin birinci fıkrasında, "Baro yönetim kurulu aşağıdaki durumların varlığı halinde avukatın bir daha yazılmamak üzere levhadan silinmesine karar verir. (...) c) Avukatlık Kanununun 5/1-a bendinde yazılı olan suçlardan hüküm giyenler.", ikinci fıkrasında; "Adı levhadan silinen avukat, Avukatlık Kanununun 71. maddesinde yazıldığı şekilde bu karara itiraz edebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a bendinde sayılan suçlardan kesin olarak hüküm giyen avukatın, ruhsatnamesinin baro yönetim kurulunca geri alınarak iptal edileceği ve adının bir daha yazılmamak üzere levhadan silineceği, avukatın levhadan silinme işlemlerinin ise 1136 sayılı Kanun'un 71. maddesinde düzenlendiği ve levhadan silme kararından önce, avukatın yazılı cevabı istenmekle birlikte kendisinin dinlenmesi veya dinlenmek üzere yapılan çağrıya süresi içinde uymamış olmasının şart olduğu, bu şart yerine getirilmeden avukatın levhadan silinmesine karar verilemeyeceği, anılan Kanun'un 74. maddesinde belirtilen yaptırımın da, niteliği itibariyle levhadan silme olduğu ve bu maddenin uygulanması sırasında da, avukatın savunmasının alınması şartının yerine getirilmesi gerektiği, nitekim avukatın, 71 ve 72. maddeler uyarınca levhadan silinmesi halinde, belirli şartlar altında yeniden levhaya yazılması mümkün iken, 74. madde uyarınca bir daha yazılmamak üzere levhadan silinen avukatın yeniden baro levhasına yazılmasının mümkün olmadığı, haliyle daha hafif sonuçları olan levhadan silme yaptırımının uygulanmasında, avukatın yazılı cevabının alınması veya dinlenmesi veya yapılan çağrıya süresi içerisinde uymamış olması şartının aranması karşısında, çok daha ağır bir yaptırım olan 74. madde uygulamasında, avukatın yazılı cevabının alınması veya dinlenmesi veya yapılan çağrıya süresi içerisinde uymamış olması şartının evveliyetle gerçekleşmesi ve bu şartın savunma hakkı kapsamında değerlendirilmesi gerekmekte olup, aksi yorum, hakkında ceza verilecek kişinin savunma hakkının ihlali anlamına gelmektedir.
Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a bendi kapsamında kalan "yasa dışı silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan kesinleşmiş mahkumiyeti bulunan davacı hakkında ... Barosu Disiplin Kurulu'nun... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile 1136 sayılı Kanunun 135/5 ve 136/1. maddeleri gereğince davacının meslekten çıkarılmasına karar verildiği, davacı vekilinin bu karara karşı yaptığı itirazın reddi ile baro disiplin kurulu kararının onanması üzerine 1136 sayılı Kanun'un 71. maddesi gereğince davacıya savunma hakkı tanınarak, yazılı veya sözlü beyanlarının alınması gerekirken, bu yola başvurulmaksızın davacının savunma hakkını kısıtlayacak şekilde, savunması ve beyanları alınmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 16/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.