DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/5780 E.  ,  2025/1165 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5780
Karar No : 2025/1165

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait ... plaka numaralı araçla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesinin ihlal edildiğinden bahisle, aracın 30 gün trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu ... plaka sayılı araçla denetim gün ve saatinde personel taşımacılığı yapıldığının araçta bulunan yolcuların beyanını içeren ve iki polis memurunun araç sürücüsünün imzadan imtina ettiğine ilişkin şerh düşerek imzalandığı tutanak ile sabit olduğu, dava dilekçesinde aracın diğer tüm şartlara sahip olduğu, ani ortaya çıkan ihtiyaç nedeni ile mağduriyet yaşanmaması adına bu geçici olarak tahsis edildiği, araç sahibinin denetimden ve dava konusu işlemden haberdar olması üzerine de aynı gün Sakarya Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı Toplu Taşıma Şube Müdürlüğünden "Personel Servis Aracı Özel İzin Belgesi" alındığı, bu durumda, her ne kadar sonradan alınmış olsa da "Okul Servis Aracı Özel İzin Belgesi" bulunan ... plaka sayılı araçla "Personel Servis Aracı Yeterlilik Belgesi" bulunmamasına karşın denetim esnasında ücret karşılığında ilgili belediyeden alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde personel taşımacılığı yapıldığı sabit bulunduğundan, tespit edilen eylemin karşılığı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işlem tesis edilen aynı gün personel taşımacılığı izin belgesi alındığı belirtilmesine rağmen davanın reddine karar verilmesinin hakkaniyet ve nesafet kurallarına aykırı olduğu, gelişen ani durum sebebiyle çalıştığı kurumun mağdur olmaması amacıyla uyuşmazlığa konu aracın geçici olarak tahsis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, uyuşmazlığa konu araca ait "Okul Servis Aracı Özel İzin Belgesi" bulunduğu ancak "Personel Servis Aracı Yeterlilik Belgesi" bulunmadığı, buna rağmen araç ile faaliyet alanının dışında personel servisi taşımacılığı yapıldığının 16/12/2021 günü yapılan denetimle tespit edildiği, dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Dava; davacıya ait ... plakalı aracın ilgili belediyeden alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında kullanıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca aracın 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Mahkeme kararında, davaya konu aracın, işlem tarihi olan 16/12/2021 tarihinde "Personel Servis Aracı Yeterlilik Belgesi" bulunmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmişse de, davacının işlem tarihi ile aynı gün, geçerlilik tarihi 15/01/2022 olan "Personel Servis Aracı İzin Belgesi" alarak bu belgeyi dosyaya sunduğu görüldüğünden, davanın reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 20/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.