DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/5257 E.  ,  2025/3956 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5257
Karar No : 2025/3956

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Grup Turistik Tesisler
Turizm İnşaat Gıda Araç Kiralama Pazarlama Sanayi
Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç ile ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, ... plakalı araç ile yolcuların Sirkeci'de bulunan bir otelden İstanbul Havalimanı'na götürüldüğüne ilişkin tutanağın sürücü tarafından imzalandığı ve anılan tutanakta sürücü tarafından aracın turizm ve yol izin belgesinin bulunmadığının, yolculuk ücretinin ise acenta tarafından tahsil edildiğinin beyan edildiği, anılan tutanak ile yapılan tespitler üzerine davacı şirkete ait aracın ruhsatsız şekilde taşımacılık faaliyetinde kullanıldığından bahisle ... tarih ve ... sayılı işlem ile trafikten men edildiği görülmekle birlikte, davacı şirket adına söz konusu araç için düzenlenen son geçerlilik tarihi 01/07/2023 tarihi olan Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin düzenlediğinin anlaşıldığı, bu durumda, her ne kadar aracın sürücüsü tarafından tutanakta anılan aracın yolcu taşınması için gerekli izinlere sahip olmadığı belirtilmişse de, davacı şirket adına ... plakalı araç için düzenlenen ve son geçerlilik tarihi 01/07/2023 tarihi olan Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi ile A grubu seyahat acentası işletme belgesinin mevcut olduğu, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının düzenlenme amacının da ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını engellemek olduğu dikkate alındığında, yapılan taşımanın 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varıldığından, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuk ve usule uygun olduğu, temyize konu edilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul Valiliği emniyet birimlerince 28/06/2022 tarihinde yapılan denetim neticesinde; belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın, yabancı uyruklu yolcunun otelden havaalanına ücret karşılığı taşındığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle, söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin İstanbul Valiliği'nce tesis edilmesi üzerine, söz konusu işlemin iptal edilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. (...)
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; İdare Mahkemesince "davacı şirket adına söz konusu araç için düzenlenen son geçerlilik tarihi 01/07/2023 tarihi olan Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin düzenlediğinin anlaşıldığı, bu durumda, her ne kadar aracın sürücüsü tarafından tutanakta anılan aracın yolcu taşınması için gerekli izinlere sahip olmadığı belirtilmişse de, davacı şirket adına ... plakalı araç için düzenlenen ve son geçerlilik tarihi 01/07/2023 tarihi olan Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi ile A grubu seyahat acentası işletme belgesinin mevcut olduğu, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının düzenlenme amacının da ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını engellemek olduğu dikkate alındığında, yapılan taşımanın 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varıldığından, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline" ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından da istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olsa da, işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerin dosyaya sunulamadığı, makul sürenin işlemin tesis edildiği tarih ile aynı gün olarak kabul edilmesi gerektiği, davacı tarafından "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi" verilmesi için denetim tarihinden önce yetkili belediyeye başvurulduğuna dair belgenin de dosyaya sunulmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, davacı şirketin denetim tarihi itibarıyla alınmış izin / ruhsat gibi belgelerini dosyaya sunmadığı gibi, denetim/işlem tarihinden önce de izin / ruhsat için yetkili belediyeye başvurulduğuna dair bir belgenin dosyada yer almadığı görülmüştür.
Bu durumda, davalı idare emniyet birimlerince 28/06/2022 tarihinde yapılan denetim neticesinde, ilgili belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın yabancı uyruklu yolcunun otelden havaalanına ücret karşılığı taşındığının usulüne uygun olarak düzenlenen tutanakla tespit edildiği, davacı şirketin ise işlemin tesis edildiği tarihten 3 gün sonra yetkili belediyeden aldığı Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi'nin makul sürede alınmadığı, davacı şirketin söz konusu belge için ilgili belediyeye işlem tarihinden önce başvuru yaptığına ilişkin dosyada belge de bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 24/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.