DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/5016 E.  ,  2025/1169 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5016
Karar No : 2025/1169

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, maliki olduğu ... plaka sayılı araç ile ilgili belediyeden izin veya ruhsat almadan ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ilan edilen Bursa Büyükşehir Belediyesi Taksi - Dolmuş – Minibüs- Servis Araçları ve Özel Toplu Taşıma Araçları Yönetmeliği incelendiğinde; başka illerden Bursa iline yolcu taşıyan servis araçlarının şehir içine yolcu bırakıp geri alabilmesi için belediyeden çalışma ruhsatı / izni alması gerektiğine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, anılan Yönetmelik ile sadece il içinde yolcu taşıyan toplu taşıma ve servis araçları hakkında düzenleme yapıldığı, olayda, davacının, men kararına konu araç ile Orhangazi ilçesinde yer alan "... Tekstil" adlı işletmede istihdam edilmekle birlikte Yalova ilinde ikamet eden personeli taşıdığı, başka illerden Bursa iline servis taşımacılığı yapacak olan araçların belediyeden çalışma izni alma zorunluğuna ilişkin olarak kural konulup ilgililere duyurulmadan, başka bir ilden Bursa iline taşımacılık yapan servis araçlarının belediyeden izin almadığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinin 3. fıkrası uyarınca yaptırıma tabi tutulmasına olanak bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ... plakalı aracın şehir içinde izleyeceği güzergahı gösteren ilgili belediyeden alınmış izin belgesinin bulunmadığı, fiiline uygun cezanın verildiği, dosyadaki bilgi ve belgeler ile video kaydı birlikte değerlendirildiğinde dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin iptalinin hukuka uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; 02/09/2021 tarihinde yapılan denetimde davacıya ait ... plakalı aracın, çalışma izni/ruhsatı almadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca trafikten menine ilişkin işlemin dayanağı olay tutanağı ile 02/09/2021 tarihli trafikten men /muhafaza ve idari para cezası tutanaklarının dosyada mevcut olduğu görülmüştür.
Olay tutanağının ve dava dilekçesi ekinde sunulan 07/07/2021 tarihli personel taşıma (servis) sözleşmesinin birlikte değerlendirilmesinden, ... plakalı araç içerisinde bulunan yolcuların İberyans Tekstil adlı işletmenin personeli olduğu ve bu personelin Yalova ili ile Bursa ili Orhangazi ilçesi güzergahında taşındığı, dolayısıyla söz konusu yolcu taşımacılığının Kanun hükmünde ifade edilen, "belediye sınırları dahilinde" değil, şehirlerarası taşımacılık niteliğinde olduğu ve dolayısıyla tespit edilen eylemin belediye sınırları içerisinde izinsiz yolcu taşınmacılığı olarak değerlendirilmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, İdare Mahkemesi tarafından verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararı neticesi itibarıyla hukuka uygun bulunmuştur.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 20/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.