DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/179 E.  ,  2025/4338 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/179
Karar No : 2025/4338

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVACILAR) ... adına Mirasçıları;
1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVALI) ... Belediyesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, murisleri ...'ın (... ve ... oğlu, diğer davacıların kardeşi) 13/07/2015 tarihinde Hakkari İli Sürme Hanım Parkı'nda oynarken kaydıraktan düşmesi üzerine tedavi maksadıyla kaldırıldığı hastanede 17/07/2015 tarihinde vefat etmesi olayında, davalı idarenin kusuru bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık anne ... için 6.000,00-TL (miktar arttırımı ile 148.100,77-TL) destekten yoksun kalma tazminatı, baba ... için 1.000,00-TL cenaze defin gideri ve 5.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 6.000,00-TL maddi (miktar arttırımı ile 85.123,57-TL) ile anne ve baba için ayrı ayrı 200.000,00'er-TL manevi, kardeşler Muhammed Ali Orhan, ..., ..., ... için ayrı ayrı 20.000,00'er TL manevi olmak üzere toplam 233.224,34 TL maddi ve 480.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu tazminat istemine ilişkin meydana gelen ölüm olayıyla ilgili Hakkari Cumhuriyet Başsavcılığının Sor. No:... sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığı, soruşturma kapsamında alınan ifadelerde Anne ... özetle olay günü tedavisi için eşiyle birlikte Van İlinde bulunduklarını kızının arayarak durumu haber verdiğini beyan ettiği, soruşturma kapsamında alınan bilirkişi raporunda "oyuncak grubunun kaydırak biriminde korkuluklu merdiven ile çıkıldığı, merdiven sonundaki platform kenarlarında plastik koruyucu korkuluk bulunduğu, ancak platform ile kaydırak arasında olması gereken korkuluğunun demir malzemeden yapıldığının, korkuluğun korozyona karşı boyanmamış olduğu ve paslanmış durumda bulunduğunun ve bu durumun ayrıca çocuklar için tehlikeli olduğunun, yine platform kenarında bulunan plastik malzemeden yapılmış korkuluğun mor renkli kolon direğine bağlantısını sağlayan kısmen boyası dökülmüş beyaz renkli borunun kaynak yerinin görünen kısım ile %50'sinin çatlamış ve her an kırılabilecek durumda olduğunun, şüphelilerin olaydan sonra kaydırak kenarlarını yükselttiklerini beyan ettikleri, ancak fotoğraflarda kaydırak kenarlarının sonradan yükseltildiğine dair iz ve emarenin bulunmadığının, bu bağlamda müteveffa çocuğun kaydırak başına gelip oturmak istediği sırada (korkuluklar bulunmadığından) dengesini kaybederek fotoğraflarda gösterilen mor demir direk ile kaydırak arasındaki boşluktan düşmüş olabileceğinin değerlendirildiğinin, Hakkari Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürünün tali kusurlu, firma yetkililerinin asli kusurlu olduklarının" beyan edildiği, soruşturma neticesinde açılan ceza davasında ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporumda ise özetle " çocuk oyun park alanlarında uygun sağlık ve güvenlik şartlarının sağlanmasında yeterli ve periyodik bakım ve onarımın yapılmadığının, bu konuda belediye tarafından denetimin sağlanmadığı ve park yapımını üstlenen firmanında teknik şartnameye uygun dayanıklıkta işi yapmadığının görüldüğünün, kazanın mütaveffanın arkadaşlarıyla park alanında körebe oynadıkları ve dönerli kaydırakta dengesini kaybedip 2 m yükseklikten düşmesiyle meydana geldiğinin, çocuk oyun park alanlarında kullanılacak oyun setleri, oyuncaklar, güvenlik önlemlerinin, oyun bahçesi zemin özelliklerinin TS 5219 EN 71 yerine TS EN 1176 ve TS EN 1177 'ye uygun olmasının gerektiğinin, yapım sözleşmesinde merdiven korkuluğu, düz kaydırak salıncak U borusu, taşıyıcı boru TS EN, salıncak bağlantısının TSE normlarına uygun olacaktır maddesi yer almasına rağmen çocuk oyun grubunun buna uygun olduğuna dair bilgi ve belgeye rastlanmadığının, kazanın oyun parkındaki malzemenin standartlara uygun olmamasından ve denetim onarım eksikliğinden kaynaklandığının düşünüldüğünün, Belediye görevlileri ile firma yetkilerinin asli çocuğun yaşı itibarıyla ebeveynlerin ise tali kusurlu olduklarının düşünüldüğü" yönünde tespitlere yer verildiği, davacıların yakının vefat etmesine neden olan parkta düşme olayında gerek savcılıkta gerekse kovuşturma esnasında alınan bilirkişi raporları genel olarak hükme esas alınabilecek nitelikte bulunmakla birlikte, dava konusunun hizmet kusuruna dayanması ve firmanın sorumluluğunun ceza hukukuna ve bununla birlikte idareye karşı sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle özel hukuk hükümlerine tabi olduğu, dolayısıyla bilirkişi raporlarında kusurlu bulunan Hakkari Belediyesinin parkın yapım ve denetimde gerekli işlemleri yapmaması nedeniyle kusurlu olduğu, olayın gerçekleştiği tarihte müteveffanın 8 yaşında olması ve velayet altında bulunduğu da dikkate alınarak, yine kovuşturma esnasında alınan bilirkişi raporu da dikkate alınmak suretiyle; velayet altındaki çocuğun ebeveynlerinin bakın ve gözetim yükümlülüğü altında olduğu ve dolayısıyla olay günü şehir dışında olmaları nedeniyle ebeveynler ... ve ... tarafından bu yükümlülüğün yerine getirilmediği anlaşıldığından ebeveynlerin de bu olaydan kusurlu oldukları belirlenerek, bu kapsamda olayın meydana geldiği parkın sözleşmede belirlenen ve hukuken olması gereken TSE standartlarına uygun yapılıp yapılmadığını denetlemeyen, parka ilişkin denetim ve inceleme görevini yapmayan davalı idarenin %80 oranında kusurlu olduğu, velayet altındaki çocuğun bakım ve gözetim yükümlülüğünün ihlal edilmesi nedeniyle davacı ebeveynler ... ve ...'ın %20 oranında kusurlu olduğu, bu kapsamda 1- Maddi tazminat açısından yapılan değerlendirmede; 23/12/2020 tarihli ara kararı ile alınan hesap bilirkişi raporunda anne ... için 148.100,77 TL, baba ... için 85.123,57 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, davacılar vekilinin 02/03/2021 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren dilekçe ile miktar artırımında bulunarak anne ... için talebini 148,100,77 TL'ye, baba ... için 85.123,57 TL'ye yükselttiğinin görüldüğü, davacı babanın cenaze ve defin gideri olarak 1.000,00 TL ye ilişkin talebi için bilgi ve belge sunmadığı görülerek davacı tarafından cenaze gideri olarak herhangi bir harcama yapıp yapmadığının belirlenmesi amacıyla yapılan 11/02/2021 tarihli ara kararına istinaden davalı idare tarafından sunulan 18/02/2021 tarihli cevap yazısı ile müteveffanın ölümü nedeniyle davacılardan herhangi bir ödeme alınmadığının beyan edildiğinin görülmesi nedeniyle bu talebinin reddine karar verilmesi gerektiği, 2- Manevi tazminat açısından yapılan değerlendirmede; olayın oluş şekli, davalı idarenin ve ebevyenlerin sorumluluk durumu, müteveffanın yaşı, davacıların yakınlık ilişkisi dikkate alınarak, duyulan elem ve ıstırap sebebiyle taleple bağlı kalınarak; baba ... için 100.000,00 TL, anne ... için 100.000,00 TL, kardeşleri (..., ..., ... ve ... ) her biri için ayrı 10.000,00 TL olmak üzere toplan 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı idare tarafından davacılara ödenmesi, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin ise reddine karar verilmesi gerektiği gerekçeleriyle, dava konusu tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine; maddi tazminat talebi yönünden, davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 118.480,62 TL maddi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 15/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine; fazlaya ilişkin 29.620,15 TL tazminat talebinin reddine, davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 68.098,86 TL maddi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 15/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine; fazlaya ilişkin (1.000,00 TL'si cenaze gideri talebinden oluşan) 18.024,71 TL tazminat talebinin reddine; manevi tazminat yönünden, davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 100.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 15/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine; fazlaya ilişkin 100,000,00 TL tazminat talebinin reddine, davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 100.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 15/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine; fazlaya ilişkin 100,000,00 TL tazminat talebinin reddine, davacılardan ...'ın, ...'ın, ...'ın ve ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile her biri için ayrı ayrı 10.000,00 TL, toplamda 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 15/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine; fazlaya ilişkin 40,000,00 TL tazminat talebinin reddine, davacıların adli yardım istemi kabul edildiğinden davanın başında alınmayan 762,50-TL yargılama giderinin, haklılık oranına (59,72) göre belirlenen 455,36 TL'lik kısmının davalı idareden, kalan 307.14 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili için kararın kesinleşmesinden sonra ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına, davacılar tarafından ödenen 16,80 TL vekalet harcının 10.03 TL'lik kısmının davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, kalan 6,77 TL'lik kısmının ise davacılar üzerinde bırakılmasına, hükmedilen tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 29.139,64 TL nispi karar ve ilam harcının, davacının adli yardım talebinin kabul edildiği göz önünde bulundurulurak, davalı idareden tahsili amacıyla hükmün kesinleşmesinden sonra ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına, kabul edilen maddi tazminat miktarı üzerinden kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi'nin 13. maddesi uyarınca belirlenen 21.510,56 TL nispî vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, reddedilen maddi tazminat miktarı üzerinden kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi'nin 13. maddesi uyarınca belirlenen 6.993,83 TL nispî vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine, kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi'nin 10. maddesi uyarınca belirlenen 25.250,00 TL nispî vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi'nin 10. maddesi uyarınca belirlenen 25.250,00 TL nispî vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine, karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı, ..., kendi adına aseleten ... adına velayet ..., ..., ..., ... ile davalı Hakkari Belediye Başkanlığı tarafından karşılıklı olarak istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "İstinaf Başvurularının Reddine, ... Yönünden İşlemden Kaldırılmasına" kararı verildiği, kararın taraflara tebliği üzerine müteveffa ... mirasçıları kendi adına aseleten ... adına velayeten ..., ..., ... ve ...'ın 07/10/2022 havale tarihli dilekçe ile davayı takip etme isteminde bulundukları ve dilekçe ekinde bulunan ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile müteveffanın mirasçıları oldukları görülmekle, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca ''dosyanın işleme konulmasına'' karar verilerek, davayı takip hakkı kendisine geçen (mirasçı sıfatıyla) kendi adına aseleten ... adına velayeten ..., ..., ... ve ... yönünden istinaf başvurusu incelenerek, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26.maddesi uyarınca ''dosyanın işleme konulmasına'' karar verilmesinin ardından aynı Kanun'un 45. maddesine göre yapılan inceleme sonucu, mezkur kararın usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı anlaşıldığından, müteveffa ... mirasçıları yönünden istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
1- Davacı ... adına mirasçıları diğer davacılar tarafından, olay tarihinde 8 yaşında olan ...'ın arkadaşları ile birlikte Sümbül Mahallesi, Sürme Hanım parkında oyun oynadıkları sırada parktaki oyuncaklardan 200 cm yüksekliğindeki dönerli kaydırağın başlangıcında bulunan etrafı çevrili alandan düşerek yaralandığı ve tedavi maksadıyla kaldırıldığı hastanede hayatını kaybettiği olay hakkında idarenin hizmet kusuru bulunduğu, bu sebeple takdir edilen manevi tazminat tutarının az olduğu, hesap bilirkişisi tarafından yapılan varsayımsal hesaplamanın hukuka uygun olmadığı, belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2- Davalı idare tarafından, temyize konu istinaf kararında sadece davacı hakkında karar verildiği, idarelerinin istinaf taleplerinin değerlendirilmediği, mahkeme kararında tespit edilen kusur oranı ve hesap bilirkişi raporunun hatalı olduğu, ayrıca manevi tazminat tutarının da hukuka aykırı hükmedildiği belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacılar ve davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacılardan ... ve ...'ın çocuğu, diğer davacıların ise kardeşi 27/05/2007 doğumlu ...'ın 13/07/2015 tarihinde davalı idarenin görev ve sorumluluğunda bulunan Hakkari İli Sürme Hanım Parkı'nda arkadaşları ile oynarken yaklaşık 200 cm yüksekliğindeki dönerli kaydırağın başlangıcında bulunan etrafı çevrili alandan aşağı düşmesi üzerine tedavi maksadıyla kaldırıldığı hastanede17/07/2015 tarihinde hayatını kaybettiği olayda, davalı idarenin kusuru bulunduğundan bahisle davacılar tarafından bu olay sebebiyle maddi olarak zarara uğranıldığı ve manevi olarak elem ve ızdırap çektiklerinden bahisle zararlarının karşılanması istemiyle 15/05/2017 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun reddedilmesi üzerine, uğranılan zararların karşılığı olarak anne ... için 6.000,00-TL (miktar arttırımı ile 148.100,77-TL) destekten yoksun kalma tazminatı, baba ... için 1.000,00-TL cenaze defin gideri ve 5.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 6.000,00-TL maddi (miktar arttırımı ile 85.123,57-TL) ile anne ve baba için ayrı ayrı 200.000,00'er-TL manevi, kardeşler ..., ..., ..., ... için ayrı ayrı 20.000,00'er TL manevi olmak üzere toplam 233.224,34 TL maddi ve 480.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin 1. fıkrasında, dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurusuna kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; davacıların nüfus kayıtlarının incelenmesinden, davacı ...'ın ... İdare Mahkemesince E:..., K:... sayılı verilen karar tarihi olan 25/03/2021'den önce 09/03/2020 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.
... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yapılan temyiz incelemesi neticesinde Dairemizce verilen 05/05/2025 tarih ve E:2023/180, K:2025/4339 sayılı kararda; ''...davacı ...'ın istinafa konu mahkeme kararı tarihi itibariyle vefat ettiği görülmekte olup, davayı takip yetkisinin mirasçılara geçtiği anlaşıldığından mahkemece 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca işlem yapılarak bu davacı yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle istinafa konu Mahkeme kararının kaldırılarak dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesi gerekirken, temyize konu iş bu istinaf kararında sadece vefat eden davacı ... yönünden ayrı bir dosya esas numarası verilmek suretiyle işlemden kaldırılmasına, diğer davacılar ve davalı idarenin istinaf talebi hakkında ise işin esası incelenerek istinaf başvurularının reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk...'' bulunmadığı gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda, 09/03/2020 tarihinde vefat ettiği anlaşılan davacı ...'ın mirasçılarının davayı takip etme başvurusu üzerine yeni esas numarası ile açılan ve sadece vefat eden davacı yönünden işin esası hakkında istinaf başvurusunun reddine yönelik verilen kararın yapılan iş bu temyiz incelemesinde, anılan davacı ...'ın mirasçıları yönünden de Dairemizce verilen 05/05/2025 tarih ve E:2023/180, K:2025/4339 sayılı bozma kararı doğrultusunda yapılacak inceleme neticesinde karar verilmesi gerektiği anlaşılmış olup, bu doğrultuda iş bu temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... esasına kayıtlı dava dosyasının esas kaydının kapatılmasına karar verilmesi gerektiğinden davacı ...'ın mirasçıları yönünden istinaf başvurusunun reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz istemlerinin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 05/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.