DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/3621 E.  ,  2025/628 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3621
Karar No : 2025/628

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) :... (...)
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLLERİ : Av...., Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, 30/06/2017 tarihinde dava dışı ... isimli şahıstan satın alarak 30/06/2017 tarihinde talebi doğrultusunda hususi plakaya çevirdiği, Afyonkarahisar İli ... Durağında boşta bulunan ... sayılı ticari taksi plakasının adına kayıtlı ...plaka sayılı araca tescil işlemlerinin yapılması talebiyle yapılan başvurunun reddine dair Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı ( Zabıta Müdürlüğü)'nün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; ... İdare Mahkemesinin E:..., K:... sayılı, 22/05/2013 tarihli kararına karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay 8. Dairesi'nin E:2013/9064, K:2019/2162 sayılı, 25/03/2019 tarihli kararı ile "davalı idarece, 5393 sayılı Kanunun verdiği yetki ve sorumluluk çerçevesinde, Afyonkarahisar ilinde faaliyet gösteren ticari taksilerin kayıt altına alınması, durak yeri bulunmayan taksilerle ilgili çalışma yapılabilmesi maksadıyla başlatılan işlemler kapsamında tesis edilen Afyonkarahisar Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararına istinaden, davacının 23.09.2012 tarihinde yeni aldığı aracına boşta olan ... sayılı plakasının verilmesi hususunda yapılan başvurunun, Afyonkarahisar Belediye Meclisi'nin...tarih ve ... sayılı kararıyla reddedilmesinde, hukuka aykırılık bulunmamaktadır." şeklindeki gerekçeyle Mahkemenin temyize konu kararının bozulduğu ve K.Ç. tarafından yapılan karar düzeltme başvurusu üzerine dosyanın karar düzeltme aşamasında olduğunun anlaşıldığı, bu durumda; Mahkemece verilen, "... sayılı plakanın da dahil olduğu 37 adet plakanın Belediye Başkanlığı uhdesinde kalmasına ve iptal edilen plakalara toplu taşıma izin belgesi verilmemesine ilişkin Afyonkarahisar Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline dair kararın Danıştay tarafından bozulması üzerine gelinen noktada ... plaka sayılı aracın davalı Belediye uhdesinde kaldığı ve iptal edilen plakaya toplu taşıma izin belgesi verilmesinin hukuken mümkün olmadığı hususu Danıştay kararı ile ortaya konulduğundan buna istinaden davalı idarece yargı kararının (Danıştay bozma kararı) gereğinin yerine getirilmesine matuf olarak, ... sayılı ticari plakanın davacı adına kayıtlı ... plaka sayılı araca tescil edilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 30/05/2017 tarihinde ... durağında faaliyet gösteren ...'a ait ... plakalı ticari aracı satın alarak kendisine devredilmesi için müracaatta bulunması üzerine devrin gerçekleştirildiği, 30/06/2017 tarihinde davalı idareye başvurarak adına devredilmiş ... ticari taksi plakasını bir süreliğine hususi plakaya çevirdiğini, kendisinin anılan plakayı ... isimli şahıstan aldığını, ... isimli kişinin belediye ile arasında bulunan davadan haberinin olmadığını, satın alma esnasında davaların kendisine belirtilmediği gibi resmi yazı ve sicile güvenerek satın alma işlemini gerçekleştirdiğinden dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu hususları ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının temyiz taleplerinin yerinde olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava dışı K.Ç. isimli 3. şahıs tarafından, yeni satın almış olduğu aracına ... Durağında 1995 ile 1999 yılları arasında çalıştığı ve halen boşta bulunan ... sayılı plakanın verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun, ... sayılı plakanın da dahil olduğu 37 adet plakanın Belediye Başkanlığı uhdesinde kalmasına ve iptal edilen plakalara toplu taşıma izin belgesi verilmemesine ilişkin Afyonkarahisar Belediye Meclisi'nin... tarih ve ... sayılı kararına istinaden reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı Afyonkarahisar Belediye Meclisi kararının verildiği, bu kararın iptali talebiyle ... İdare Mahkemesinde açılan E:... sayılı dava dosyasında verilen K:... sayılı, 22/05/2013 tarihli karar ile işlemin iptaline hükmedildiği; ardından K.Ç. tarafından yapılan 21/06/2013 tarihli başvuru ile ... İdare Mahkemesinin kararı gereğince ... sayılı plakanın satın almış olduğu aracına verilmesi talebinde bulunulduğu, karar doğrultusunda Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile Mahkeme kararı uygulanarak söz konusu şahsa çalışma ruhsatı alması için süre verildiği ve devamında 27/8/2013 tarihli çalışma ruhsatı düzenlendiği; ilerleyen süreçte K.Ç. isimli şahıs ile dava dışı M.U. isimli şahsın verdikleri 02/04/2015 tarihli dilekçeyle ... plaka sayılı ticari aracı M.U.'ya devretmek için müracaatta bulunmaları üzerine aracın M.U.'ya devrinin gerçekleştiği ve M.U. adına 04/05/2015 tarihli çalışma ruhsatı düzenlendiği; sonrasında M.U. vekili S.B. ile davacının davalı idareye verdikleri 30/06/2017 tarihli dilekçeleriyle ... Durağı'ndaki ... plaka sayılı ticari aracın davacıya devri için başvuruda bulunulduğu ve davacı adına devir yapıldığı; ardından da davacı adına 02/06/2017 tarihli çalışma ruhsatı düzenlendiği, devamında davacı tarafından davalı idareye verilen 30/06/2017 tarihli dilekçe ile ... sayılı ticari plakasını bir yıl süre ile hususi plakaya çevirmek istediği yönünde beyan ve talepte bulunulduğu, davalı İdarenin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile aracın bir yıl süreyle hususi plakaya çevrilmesinde sakınca bulunmadığı yönünde işlem tesis edildiği; sonrasında davacı tarafından davalı idareye verilen 12/04/2021 tarihli dilekçe ile ... sayılı ticari plakanın, adına kayıtlı ... plaka sayılı araca tescil edilmesi talebiyle başvuru yapıldığı, buna karşı Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı (Zabıta Müdürlüğü) tarafından tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlem ile Dairemizin E:2013/9064, K:2019/2162 sayılı, 25/03/2019 tarihli bozma kararı doğrultusunda davacı adına kayıtlı ... plakalı araca ... sayılı ticari plakanın tescil işlemlerinin yapılması talebinin reddine karar verildiği, davacı tarafından anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5393 sayılı Belediye Kanununun 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; belediyenin, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla ulaşım, şehir içi trafik hizmetlerini yapma veya yaptırmanın görev ve sorumlulukları arasında olduğu, 15. maddesinin (p) bendinde; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek, durak yerleri ile kara yolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer aldığı, aynı Kanunun 17. maddesinde; belediye meclisinin, belediyenin karar organı olduğu, 18. maddesinde; belediye meclisinin görev ve yetkilerine, 84. maddesinde ise; bu Kanunla, belediyenin sorumlu ve yetkili kılındığı görev ve hizmetlerle sınırlı olarak, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda bu Kanun hükümlerine aykırılık bulunması durumunda bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde, belediye ve mücavir alan sınırları içerisindeki her türlü toplu taşıma araçları ile sayılarını, zaman ve güzergâhlarını, durak yerlerini belirlemenin belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer aldığı belirtilmekle birlikte, anılan yetkinin belediyenin hangi organı tarafından kullanılacağı hususuna açıkça yer verilmediğinden, bu yetkinin kim tarafından kullanılacağının tespit edilmesi gerekmektedir.
Belediye Meclisinin, belediyenin karar organı olması ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilmiş üyelerden oluştuğu göz önünde bulundurulduğunda, karar organı olan Belediye Meclisinin görev ve yetkilerinin, yasada tahdidi olarak sayılan görev ve yetkilerle sınırlı olmadığı, 5393 sayılı Kanunda belediyenin görev ve yetkileri arasında sayılan diğer konularda da görevli ve yetkili olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının dava dışı ...'dan 30/06/2017 tarihinde satın alarak adına devir işlemlerinin gerçekleştirilerek 02/06/2017 tarihinde çalışma ruhsatı düzenlenen, ... durağındaki ... plakalı ticari aracın 30/06/2017 tarihinde kendi isteğiyle hususi plakaya çevrilmesinin devamında boşta bulunan ... plaka sayılı ticari plakanın adına kayıtlı... plaka sayılı araca tescil işlemlerinin yapılması talebinin, Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı (Zabıta Müdürlüğü) tarafından Dairemizin 25/03/2019 tarih ve E:2013/9064,K:2019/2162 sayılı Bozma kararı gerekçe gösterilerek reddedilmesine ilişkin dava konusu işlem tesis edilmiş ise de; taksicilik faaliyetini de kapsayan ticari plaka tescil işlemlerinin yapılmamasına ilişkin kararın, bu konuda karar vermeye yetkili olan Belediye Meclisi tarafından verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, taksicilik faaliyetini de kapsayan ticari plaka tescil işlemlerinin yapılmaması konusunda yetkisi bulunmayan davalı belediye başkanlığı Zabıta Müdürlüğünce tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiş olup, davanın reddi yönündeki Afyonkarahisar İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 07/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.