DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/2181 E.  ,  2025/5849 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2181
Karar No : 2025/5849

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Otomotiv ve İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-A maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç ile 23/02/2021 tarihinde yapılan denetimde ... Fabrikasından Çerkezköy ilçesine personel taşınması nedeniyle, davacı şirkete ait araç ile yapılan taşımacılığın belediye sınırları dahilinde personel taşımacılığı mahiyetinde olduğu, davacının Tekirdağ Büyükşehir Belediye sınırları dahilinde taşımacılık yapmak üzere çalışma ve güzergah izin belgesi bulunmadığı anlaşıldığından, belediye sınırları dahilinde çalışma ve güzergah izni bulunmayan davacıya ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-A maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; kolluk personeli tarafından yapılan denetimde uyuşmazlığa konu araçla, 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-A maddesine aykırı bir şekilde belediye sınırları içerisinde izinsiz taşımacılık yapıldığı yönünde usulüne uygun olarak düzenlenmiş bir tespit tutanağına dayanılmaksızın, hukuken kabul edilebilir açık, kesin ve tereddüte yer bırakmayan somut bilgi belgeler olmadan tesis edilen işlemde hukuka uygunluk davanın reddi yolundaki Mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesi ile istinaf isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı Tekirdağ Valiliği tarafından, Yargıtay ... Ceza Dairesi'nin yerleşik içtihatları gereğince idari para cezası tutanağının resmi evrak niteliğinde olduğu ve aksi ispatlanıncaya kadar geçerli olduğu, ispat kuvveti bakımından başka bir delille desteklenmesine ihtiyaç bulunmadığı, bu halde kolluk kuvvetlerince mevzuat gereğince tesis edilen işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, servis (okul-personel) taşımacılığı işi yaptıkları, 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-A maddesi ile belediye sınırları içinde taşımacılık yapmakta olan toplu taşıma araçlarının amaçlandığı, kendisinin ise servis taşımacılığı işi yapması nedeniyle D2 yetki belgesi ve taşıt kartını haiz bulundukları, nitekim Covid-19 salgını döneminde alınan önlemler kapsamında Çerkezköy İlçe Umumi Hıfzıssıhha Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile; bulaşı riskini en aza indirmek için servis sayısını artırmak isteyen firmaların mevcut "S" ve "J" plakalı araç sayısı yeterli olmaması durumunda, bu konuda yeni bir hıfzıssıhha kararı alınıncaya kadar, yolcu taşıma yetki belgesi bulunan diğer nevii araçlardan istifade edilebileceğine karar verildiği, anılan karar uyarınca D2 yetki belgesine istinaden personel servis taşımacılığı yapıldığı, Malkara Bölge Trafik Denetleme İstasyon Amirliği görevlilerince Çerkezköy ilçe sınırları içerisinde yapılan denetimin usulsüz olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-A maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Mevzuat gereğince ilgililer taşımacılık faaliyeti yapabilmek için bir takım belgeleri edinmek ve denetim sırasında ibraz etmek zorundadırlar. Denetim tarihine kadar gerekli belgeleri almaksızın taşımacılık hizmeti verenlerin, eğer denetim olmasa idi bu izinsiz faaliyeti devam ettirecekleri, böylece izin almak suretiyle faaliyette bulunanların katlandıkları mali, idari ve toplumsal sorumluluklara katlanmayarak kamu düzenini ve trafik güvenliğini bozma yanında haksız rekabete yol açtıkları sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu işlemleri tesis eden kolluk tarafından düzenlenen tutanaklar, işlemlerin sebep unsurunun ortaya konulması bakımından önem teşkil etmektedir. Öte yandan; idari işlemin sebep unsurunun tereddüte mahal bırakmayacak şekilde kamera kaydı, fotoğraf ve sair beşeri, teknolojik imkanlar, davacıların ikrarı, vb. ile ortaya konulabildiği durumlarda mevcut tutanağın şekli eksiklikler içermesi ya da tutanak düzenlenmemiş olması, işlemi sakat hale getirmeyecektir. İdari yargının re'sen araştırma ilkesi çerçevesinde elde edilen deliller de işlemin sebep unsuruna dayanak alınabilecektir.
Dosyanın incelenmesinden; ... tarihinde saat ... sularında Çerkezköy İlçesi ... Bulvarı üzerinde yapılan denetimde ... plaka sayılı aracın "S" veya "J" plakası olmaksızın D2 yetki belgesi ile Kapaklı Arçelik fabrikasından Çerkezköy ilçesine servis taşımacılığı yaptığının tespit edilerek tutanak altına alındığı, tutanakta araç sürücüsünün imzasının bulunmadığı, denetimi yapan iki polis memuru ve bir komiser yardımcısı tarafından imzalandığı, davacı şirket vekilince müvekkilin D2 yolcu taşıma belgesini haiz olduğu, belediye sınırları içinde taşımacılık yapılmadığı ve Covid-19 önlemleri kapsamında Çerkezköy İlçe Umumi Hıfzıssıhha Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile; "S" ve "J" plakalı servis araçları dışında yolcu taşıma yetki belgesi bulunan diğer nevii araçlardan da istifade edilebileceğine karar verilmesi nedeniyle D2 yetki begesinin yeterli olduğunun belirtildiği, anılan Çerkezköy İlçe Umumi Hıfzıssıhha Meclisi kararının ise Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kaldırıldığı görülmüştür.
Bölge İdare Mahkemesi kararında; dava konusu işleme dayanak teşkil eden ve dava konusu işlemin sebep unsurunu oluşturan tespit tutanağının usulüne uygun olarak düzenlenmediği, böylece işlemin dayanağının somut olarak ortaya konulamadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Buna karşın, olayda denetim tarihi itibarıyla davacının da ikrar ettiği üzere Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi bulunmadığı, davacı şirketin taşımacılık işi yaptığını kabul ettiği ve davaya konu taşımacılığa itiraz etmediği, taşımacılık yapılması için (D2) yetki belgesinin yeterli olduğu ileri sürülerek ikrarda bulunulduğu anlaşıldığından, işlemin tesis edildiği tarihte geçerli Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi bulunmaması nedeniyle davacı şirket hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 18/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :
(X)- Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının onanması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.