DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/1918 E.  ,  2025/402 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1918
Karar No : 2025/402

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından,
1- Yüksek lisans diplomasının klinik psikoloji yüksek lisans diploması olarak tescil edilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile,
2- Bu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI :
Davacı tarafından, 16/12/2010 tarihinde mezun olduğu, 10/01/2018 tarihli YÖK kararıyla uygulamalı psikoloji ibaresi bulunan diplomaların klinik psikoloji diploması olarak tescil edilmesine karar verilmişken, dava konusu kararla bu uygulamanın terk edilerek uygulamalı psikoloji diplomalarından sadece alt alan ibaresi olarak klinik psikoloji ibaresini içeren diplomaların klinik psikoloji diploması olarak tescil edilmesine karar verildiği, bu kararın geçmişe dönük olarak uygulanmasının hukuki güvenlik, belirlilik, idari istikrar ilkelerine aykırı olduğu, diplomasının klinik psikoloji diploması olarak tescil edilmesi gerektiği, mezun olduğu Ankara Üniversitesi'ne ilişkin olarak YÖK'ün 17/10/2014 tarihli kararıyla uygulamalı psikoloji yüksek lisans/doktora programları kapatılarak klinik psikoloji yüksek lisans/doktora programlarının açılmasına karar verildiği, kendisinin de aynı hocalardan aynı dersleri aldığı, eğitiminin klinik psikoloji eğitimi olduğu iddia edilmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI :
Usule ilişkin olarak, süre aşımı yönünden davanın incelenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Esasa ilişkin olarak, Anayasa'nın 131. maddesine göre üniversitelerin öğretimini planlamak, düzenlemek ve denetlemek yetkisinin İdarelerinde olduğunu, 2004 yılına kadar yükseköğretim kurumlarındaki bölümlerle aynı isimli yüksek lisans programlarının üniversitelerin ilgili kurulları tarafından açılabildiği, 2004 yılından itibaren tüm lisansüstü programlar için Kurullarından izin alınmasının gerektiği, söz konusu tarihten önce Yükseköğretim kurumları tarafından açılan lisansüstü programların Yükseköğretim Bilgi Sistemine girişinin ilgili üniversiteler tarafından yapıldığı, YÖKSİS üzerinde Yükseköğretim programlarının adı ve kişilerin söz konusu programlara kayıt ve mezuniyet bilgilerinin ilgili yükseköğretim kurumları tarafından aktarıldığı, YÖKSİS veri tabanına 2004 yılından önce açılmış olması nedeniyle Ankara Üniversitesi Uygulamalı Psikoloji Yüksek Lisans Programı olarak işlendiği, Ankara Üniversitesi'nin teklifi üzerine 25/09/2014 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında, mevcut öğrencilerin statülerinin korunması şartıyla Uygulamalı Psikoloji Yüksek Lisans ve Doktora Programının kapatılarak Klinik Psikoloji Yüksek Lisans ve Doktora programı açılmasının uygun görüldüğü, 2014 yılına kadar izin verilmediği, davacının eğitim aldığı yüksek lisans program adının onaylanmış adının psikoloji yüksek lisans/doktora programı olduğu, klinik psikoloji dersleri alınmış olmasının diplomada bu hususun belirtilmesini gerektirmediği, tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı yönünden davanın reddi; … tarih ve … sayılı işlem yönünden iptal edilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, yüksek lisans diplomasının klinik psikoloji yüksek lisans diploması olarak tescil edilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan YÖK Yürütme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasa'nın 131. maddesinin 1. fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." hükmü yer almıştır.
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un ek 13. maddesinin (a) fıkrasında; "Klinik psikolog; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubudur.'' şeklinde tanımlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, ... Üniversitesi ... Enstitüsü ... Ana Bilim Dalı Uygulamalı Psikoloji yüksek lisans programına 12/09/2007 tarihinde kaydolarak 16/12/2010 tarihinde anılan programdan mezun olan davacının, yüksek lisans diplomasında mezun olduğu programın ... Ana Bilim Dalı Uygulamalı Psikoloji Yüksek Lisans Programı ibaresi olarak yer alması üzerine, yüksek lisans diplomasının klinik psikoloji yüksek lisans diploması olarak tescil edilmesi talebiyle davalı idareye başvuruda bulunduğu, talebinin … tarih ve … sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine anılan işlem ve dayanağı olan YÖK Yürütme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı hakkında: YÖK Yürütme Kurulunun 10/01/2018 tarih ve 2 sayılı kararıyla; "Üniversitelerin psikoloji alanında yapılan yüksek lisans ve doktora programlarından sadece klinik ve uygulamalı psikoloji programı mezunu olanların diplomalarının klinik psikolog olarak tescil edilmesine" karar verilmiş iken, dava konusu YÖK Yürütme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla; 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul'un görüşü de dikkate alınarak; Uygulamalı Psikoloji alanından yüksek lisans/doktora diploması almış tüm mezunların Klinik Psikolog olarak tescil edilemeyeceği, "Uygulamalı Psikoloji" kavramının daha kapsayıcı bir üst alan adı olduğu, bu üst alan adı altında klinik psikolojisi, endüstri-örgüt psikolojisi, okul psikolojisi, adli psikoloji gibi farklı uzmanlık alt alanları toplu olarak yer aldığı, söz konusu alanlarının oldukça farklı ilgi alanlarına sahip olmakla beraber, ortak yönlerinin hepsinin ilgili oldukları alanda (klinik, endüstri, okul gibi) "uygulamaya yönelik bilgi ve beceriler" kazandırdığını, -Uygulamalı Psikoloji alt alanlarından sadece "Klinik Psikolojisi" alt alanında Yüksek Lisans ve Doktora Programları açıldığı bu nedenle mezunların diplomasında "Uygulamalı Psikoloji" üst alanının yanı sıra "Klinik Psikolojisi" alt alanı yazılmış olduğu, bazı üniversitelerimizin Psikoloji bölümlerinde ise Uygulamalı Psikoloji ibaresinin tek başına yer alarak spesifik uygulama alanı belirtilmeksizin diploma verildiği, önceki yıllarda ve halen bazı yükseköğretim kurumlarınca verilen diplomalarda yapılan bu hatalı diploma isimlendirmesinin düzeltilmesinin uygulanabilirliğinin bulunmadığını, -Psikoloji ve Klinik Psikoloji yüksek lisans ve doktora tekliflerinin Yükseköğretim Kurulunca her bir programın öğretim üyesi niteliği dikkate alınarak değerlendirildiği, lisansüstü programlar açılırken asgari öğretim üyesi şartı olarak açılması talep edilen yüksek lisans programı için doktorası veya doçentliği bu alandan olmak üzere ikisi en az doçent unvanına sahip toplam üç öğretim üyesi; doktora programı için ise en az biri profesör ikisi doçent veya ikisi profesör olmak üzere toplam altı öğretim üyesi şartı arandığını, -Psikoloji bölümünün altında; Adli Psikoloji - Deneysel Psikoloji - Endüstri ve Örgüt Psikolojisi - Gelişim Psikolojisi - Klinik Psikoloji - Psikoloji - Sağlık Psikolojisi - Sosyal Psikoloji - Uygulamalı Psikoloji - Örgütsel Psikoloji - Psikometri - Sosyoloji anabilim dallarının yer aldığını; -Psikoloji bölümü altında olmayıp psikoloji ile ilgili anabilim dallarının ise; Bağımlılık Psikolojisi, Bilişsel Nöropsikoloji, Çalışma Psikolojisi ve İnsan Kaynakları, Din Psikolojisi, Egsersiz ve Spor Psikolojisi, Eğitim Psikolojisi, Endüstri Örgüt Psikolojisi, Endüstri Psikolojisi, Endüstriyel ve Örgütsel Psikoloji, Evlilik ve Aile Psikolojisi, Genel Psikoloji, İnsan Psikolojisi ve İletişim, Sporda Psikososyal Alanlar, Yönetim ve Çalışma Psikolojisi programlarından oluştuğunu, -1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun Ek Madde 13-(Ek:6/4/2011- 6225/9 md.) "a) Klinik Psikolog; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık mensubudur" hükmü yer aldığını, Bu çerçevede; Yukarıdaki kanun, açıklamalar ve bilgiler ışığında; 10.01.2018 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında alınan karar yeniden değerlendirilerek, söz konusu kararın aşağıdaki şekilde değiştirilmesine, a) Üniversitelerin psikoloji alanında yapılan yüksek lisans ve doktora programlarından sadece Yükseköğretim Kurulu'nun izni ile açılmış Klinik Psikoloji Programı mezunlarının diplomalarının, 1219 Sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunu Ek Madde
13-(Ek:6/4/2011- 6225/9 md.) ve Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliğimiz uyarınca Klinik Psikoloji olarak tescil edilmesine, b) Uygulamalı Psikoloji alanından yüksek lisans/doktora diploması almış tüm mezunların Klinik Psikolog olarak tescil edilmemesine ancak mağduriyet oluşturmamak üzere bu kararın çıktığı tarihten önce "Uygulamalı Psikoloji" üst alanının yanı sıra "Klinik Psikoloji" eğitimi alarak diplomasında alt alanı yazılmış olan diplomaların tescil edilmesine, c) Yükseköğretim kurumlarının düzenleyeceği diplomalarda sadece Yükseköğretim Kurulu'nun izin verdiği program isminin yer almasına ve yanında ayrıca izin verilen alan dışında bir uzmanlık alanı varmış gibi gösteren diploma isimlendirmesinin yapılmamasına, d) Adli Psikoloji, Deneysel Psikoloji, Endüstri ve Örgüt Psikolojisi, Gelişim Psikolojisi, Psikoloji, Sağlık Psikolojisi, Sosyal Psikoloji, Uygulamalı Psikoloji, Örgütsel Psikoloji, Psikometri, Sosyoloji, Bağımlılık Psikolojisi, Bilişsel Nöropsikoloji, Çalışma Psikolojisi ve İnsan Kaynakları, Din Psikolojisi, Egsersiz ve Spor Psikolojisi, Eğitim Psikolojisi, Endüstri Örgüt Psikolojisi, Endüstri Psikolojisi, Endüstriyel ve Örgütsel Psikoloji, Evlilik ve Aile Psikolojisi, Genel Psikoloji, İnsan Psikolojisi ve İletişim, Sporda Psikososyal Alanlar, Yönetim ve Çalışma Psikolojisi alanlarından mezun olanların diplomalarının klinik psikoloji adı altında tescil edilmesinin uygun olmadığına" karar verilmiştir.
Psikologlar, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından kabul edilen yurtiçi psikoloji lisans programları ile denkliği Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından kabul edilen yurtdışı psikoloji lisans programlarından lisans derecesi ile mezun olan kişiler olup, psikolog unvanı kullanma hakkı taşımaktadırlar. Psikologlar, bireyin bireysel ve toplumsal tutum, davranış, düşünme ve duygu durumlarını inceleyen, davranışın ve zihinsel süreçlerin bilimsel tanım ve açıklamalarını temel alan kişilerdir.
Klinik psikologlar ise; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubu olup, nesnel ve yansıtmalı ölçüm araçları, gözlem ve görüşme teknikleri kullanarak psikolojik değerlendirme ile uluslararası teşhis ve sınıflama sistemlerinde hastalık olarak tanımlanmayan ve Sağlık Bakanlığının da uygun bulduğu durumlarda psikoterapi işlemlerini yapan ve hastalık durumlarında ise ancak ilgili uzman tabibin teşhisine ve tedavi için yönlendirmesine bağlı olarak psikoterapi uygulamalarını gerçekleştiren kişilerdir.
İdarelerin düzenleyici işlem yapma yetkisi yasama organının çizdiği sınırlar içinde, başta Anayasa olmak üzere, kanun, yönetmelik gibi üst hukuk normlarına aykırı olmamak kayıt ve şartına bağlı olarak gerçekleşebilir.
Üniversitelerce, Psikoloji/Uygulamalı Psikoloji alanlarındaki lisansüstü programlarında, spesifik uygulama alanı belirtilmeksizin verilen ve niteliği konusunda duraksama yaşanan diplomalara ilişkin sorunları önlemek ve kamu yararını sağlamak amacıyla, idarece kendisine verilen yasal yetkiler çerçevesinde güncel ihtiyaçlar da göz önünde bulundurularak bu hususta her zaman düzenleme yapılabileceği açık olup, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu sonucuna varılan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi hakkında: Dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre, 2004 yılına kadar yükseköğretim kurumlarındaki bölümlerle aynı isimli yüksek lisans programlarının üniversitelerin ilgili kurulları tarafından açılabildiği, 2004 yılından itibaren tüm lisansüstü programlar için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının izni gerektiği, söz konusu tarihten önce açılan lisansüstü programların Yükseköğretim Bilgi Sistemine girişinin ilgili üniversiteler tarafından yapıldığı, bu çerçevede davacının mezun olduğu programın Yükseköğretim Bilgi Sistemi veri tabanına 2004 yılından önce açılmış olması nedeniyle ilgili Üniversite tarafından ... Üniversitesi Uygulamalı Psikoloji Yüksek Lisans Programı olarak işlendiği, devam eden süreçte Ankara Üniversitesinin başvurusu üzerine, 25/09/2014 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında alınan kararla, mevcut öğrencilerin statülerinin korunması şartıyla ... Üniversitesinde Uygulamalı Psikoloji Yüksek Lisans ve Doktora Programının kapatılarak Klinik Psikoloji Yüksek Lisans ve Doktora Programı açılmasının uygun görüldüğü anlaşılmaktadır.
10/01/2018 tarih ve 2 sayılı Yükseköğretim Kurulu kararıyla uygulamalı psikoloji ibaresi bulunan diplomaların klinik psikoloji diploması olarak tescil edilmesine karar verilmişken; dava konusu kararla bu uygulamadan vazgeçilerek, alt alan ibaresi olarak klinik psikoloji ibaresini içeren diplomaların klinik psikoloji diploması olarak tescil edileceğine karar verilmiştir.
Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan; hukuk devletinin temel ilkeleri arasında yer alan 'hukuki güvenlik' ve 'belirlilik' ilkeleri, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yaptığı düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır.
Buna göre, davacının ... Üniversitesi ... Enstitüsü ... Ana Bilim Dalı Uygulamalı Psikoloji Yüksek Lisans Programından 16/12/2010 tarihinde mezun olduğu, mezun olduktan sonra 25/09/2014 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında alınan kararla, ... Üniversitesinde Uygulamalı Psikoloji Yüksek Lisans ve Doktora Programının kapatılarak Klinik Psikoloji Yüksek Lisans ve Doktora Programı açılmasına karar verildiği dikkate alındığında, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri gereğince davacının YÖK Yürütme Kurulunun … tarih ve … sayılı dava konusu kararından olumsuz olarak etkilenmemesi gerekmektedir.
Bu kapsamda, davalı idarece, davacının mezun olduğu Uygulamalı Psikoloji Yüksek Lisans Programının eğitim seviyesi, ders niteliği, bilgi, beceri ve yeterlik düzeyinin, Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programı için öngörülen ders içeriği ve kazanılan yetkinlikle eşdeğer olup olmadığı yönünde bir inceleme ve değerlendirme yapıldıktan sonra bir karar verilmesi gerekirken, davacının başvurusunun, yüksek lisans diplomasında uygulamalı psikoloji üst alanının yanı sıra klinik psikoloji alt alanının yazılmadığından bahisle reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali isteminin reddine; davacının Yüksek lisans diplomasının klinik psikoloji yüksek lisans diploması olarak tescil edilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 05/02/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ...'nın ve davalı idare vekili Av. ...'nın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ :
... Üniversitesi ... Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı Uygulamalı Psikoloji Programı'ndan 16/12/2010 tarihinde mezun olan davacı tarafından, kendisine verilen diplomada Psikoloji Anabilim Dalı Uygulamalı Psikoloji Yüksek Lisans Programı ibaresinin yer alması üzerine yüksek lisans diplomasının klinik psikoloji yüksek lisans diploması olarak tescil edilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usule yönelik itirazı kabul edilmeyerek işin esası incelendi:

ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Anayasamızın 'Yükseköğretim kurumları' başlıklı 130. maddesinde; "Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur. Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından, Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir.
..Vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idari konuları dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilen hükümlere tabidir." hükmü, 'Yükseköğretim üst kuruluşları' başlıklı 131. maddesinin 1. fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." hükmü yer almıştır.
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un ek 13. maddesinin (a) fıkrasında; "Klinik psikolog; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubudur. Klinik psikolog, nesnel ve yansıtmalı ölçüm araçları, gözlem ve görüşme teknikleri kullanarak psikolojik değerlendirme ile uluslararası teşhis ve sınıflama sistemlerinde hastalık olarak tanımlanmayan ve Sağlık Bakanlığının da uygun bulduğu durumlarda psikoterapi işlemleri yapar. Hastalık durumlarında ise ancak ilgili uzman tabibin teşhisine ve tedavi için yönlendirmesine bağlı olarak psikoterapi uygulamalarını gerçekleştirir. Psikoloji lisans eğitimi üzerine ilgili mevzuatına göre Sağlık Bakanlığınca uygun görülen psikolojinin tıbbi uygulamalarıyla ilgili sertifikalı eğitim almış ve yeterliliğini belgelemiş psikologlar sertifika alanlarındaki tıbbi uygulamalarda görev alabilirler. Uzman tabibin teşhis ve yönlendirmesiyle ya da bağımsız olarak yapılabilecek mesleki uygulamalar, bu bentteki prensipler çerçevesinde Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmü düzenlenmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 'Amaç' başlıklı 1. maddesinde; "Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir." hükmü, 'Yükseköğretim Kurulunun görevleri' başlıklı 7. maddesinin (a) fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak" hususu, (b) fıkrasında; "Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak" hususu ile (d) fıkrasının 2. alt bendinde; "...Yükseköğretim kurumları içinde bölüm, anabilim ve anasanat dalları ile uygulama ve araştırma merkezi açılması, birleştirilmesi veya kapatılması; konservatuvar, meslek yüksekokulu veya destek, hazırlık okul veya birimleri kurulması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek öneriler üzerine karar vermek" hususu Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmıştır.
Davacının mezun olduğu tarihte yürürlükte olan (mülga) 01/07/1996 tarih ve 22683 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 'Tezli Yüksek Lisans Diploması
' başlıklı 13. maddesinin (b) fıkrasında; "Yüksek Lisans Diploması üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu enstitü anabilim dalındaki programın onaylanmış adı bulunur." düzenlemesine yer verilmiştir.
20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 'Diploma' başlıklı 10. maddesinin 2. fıkrasında; "Tezli yüksek lisans diploması üzerinde öğrencinin kayıtlı olduğu enstitü anabilim/anasanat dalındaki programın Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış adı bulunur. Mezuniyet tarihi tezin sınav jüri komisyonu tarafından imzalı nüshasının teslim edildiği tarihtir.
" düzenlemesi yer almıştır.
03/03/1983 tarih ve 17976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisans Üstü Eğitim-Öğretim Enstitülerinin Teşkilât ve İşleyiş Yönetmeliği'nin 4. maddesinde; "...Lisansüstü eğitim-öğretime rektörün önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulu karar verir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemi yönünden:
Anılan kararda; "Yükseköğretim Kurumlarımız ile Türkiye Psikiyatri Derneği'nin, Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 10.01.2018 tarihli toplantısında aldığı kararı kamu yararı açısından sakınca doğuracağı belirtilerek, yeniden incelenmesi konusundaki yazısı incelendi. Yapılan inceleme neticesinde; 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul'un görüşü de dikkate alınarak; Uygulamalı Psikoloji alanından yüksek lisans/doktora diploması almış tüm mezunların Klinik Psikolog olarak tescil edilemeyeceği, "Uygulamalı Psikoloji" kavramının daha kapsayıcı bir üst alan adı olduğu, bu üst alan adı altında klinik psikolojisi, endüstri-örgüt psikolojisi, okul psikolojisi, adli psikoloji gibi farklı uzmanlık alt alanları toplu olarak yer aldığı, söz konusu alanlarının oldukça farklı ilgi alanlarına sahip olmakla beraber, ortak yönlerinin hepsinin ilgili oldukları alanda (klinik, endüstri, okul gibi) "uygulamaya yönelik bilgi ve beceriler" kazandırdığını,
-Uygulamalı Psikoloji alt alanlarından sadece "Klinik Psikolojisi" alt alanında Yüksek Lisans ve Doktora Programları açıldığı bu nedenle mezunların diplomasında "Uygulamalı Psikoloji" üst alanının yanı sıra "Klinik Psikolojisi" alt alanı yazılmış olduğu, bazı üniversitelerimizin Psikoloji bölümlerinde ise Uygulamalı Psikoloji ibaresinin tek başına yer alarak spesifik uygulama alanı belirtilmeksizin diploma verildiği, önceki yıllarda ve halen bazı yükseköğretim kurumlarınca verilen diplomalarda yapılan bu hatalı diploma isimlendirmesinin düzeltilmesinin uygulanabilirliğinin bulunmadığını,
-Psikoloji ve Klinik Psikoloji yüksek lisans ve doktora tekliflerinin Yükseköğretim Kurulunca her bir programın öğretim üyesi niteliği dikkate alınarak değerlendirildiği, lisansüstü programlar açılırken asgari öğretim üyesi şartı olarak açılması talep edilen yüksek lisans programı için doktorası veya doçentliği bu alandan olmak üzere ikisi en az doçent unvanına sahip toplam üç öğretim üyesi; doktora programı için ise en az biri profesör ikisi doçent veya ikisi profesör olmak üzere toplam altı öğretim üyesi şartı arandığını,
-Psikoloji bölümünün altında; Adli Psikoloji-Deneysel Psikoloji-Endüstri ve Örgüt Psikolojisi-Gelişim Psikolojisi-Klinik Psikoloji-Psikoloji-Sağlık Psikolojisi-Sosyal Psikoloji-Uygulamalı Psikoloji-Örgütsel Psikoloji-Psikometri-Sosyoloji anabilim dallarının yer aldığını;
-Psikoloji bölümü altında olmayıp psikoloji ile ilgili anabilim dallarının ise; Bağımlılık Psikolojisi, Bilişsel Nöropsikoloji, Çalışma Psikolojisi ve İnsan Kaynakları, Din Psikolojisi, Egsersiz ve Spor Psikolojisi, Eğitim Psikolojisi, Endüstri Örgüt Psikolojisi, Endüstri Psikolojisi, Endüstriyel ve Örgütsel Psikoloji, Evlilik ve Aile Psikolojisi, Genel Psikoloji, İnsan Psikolojisi ve İletişim, Sporda Psikososyal Alanlar, Yönetim ve Çalışma Psikolojisi programlarından oluştuğunu,
-1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun Ek Madde 13-(Ek:6/4/2011- 6225/9 md.) "a) Klinik Psikolog; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık mensubudur" hükmü yer aldığını,
Bu çerçevede;
Yukarıdaki kanun, açıklamalar ve bilgiler ışığında; 10.01.2018 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında alınan karar yeniden değerlendirilerek, söz konusu kararın aşağıdaki şekilde değiştirilmesine ve
a) Üniversitelerin psikoloji alanında yapılan yüksek lisans ve doktora programlarından sadece Yükseköğretim Kurulu'nun izni ile açılmış Klinik Psikoloji Programı mezunlarının diplomalarının, 1219 Sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunu Ek Madde
13-(Ek:6/4/2011- 6225/9 md.) ve Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliğimiz uyarınca Klinik Psikoloji olarak tescil edilmesine,
b) Uygulamalı Psikoloji alanından yüksek lisans/doktora diploması almış tüm mezunların Klinik Psikolog olarak tescil edilmemesine ancak mağduriyet oluşturmamak üzere bu kararın çıktığı tarihten önce "Uygulamalı Psikoloji" üst alanının yanı sıra "Klinik Psikoloji" eğitimi alarak diplomasında alt alanı yazılmış olan diplomaların tescil edilmesine,
c) Yükseköğretim kurumlarının düzenleyeceği diplomalarda sadece Yükseköğretim Kurulu'nun izin verdiği program isminin yer almasına ve yanında ayrıca izin verilen alan dışında bir uzmanlık alanı varmış gibi gösteren diploma isimlendirmesinin yapılmamasına,
d) Adli Psikoloji, Deneysel Psikoloji, Endüstri ve Örgüt Psikolojisi, Gelişim Psikolojisi, Psikoloji, Sağlık Psikolojisi, Sosyal Psikoloji, Uygulamalı Psikoloji, Örgütsel Psikoloji, Psikometri, Sosyoloji, Bağımlılık Psikolojisi, Bilişsel Nöropsikoloji, Çalışma Psikolojisi ve İnsan Kaynakları, Din Psikolojisi, Egsersiz ve Spor Psikolojisi, Eğitim Psikolojisi, Endüstri Örgüt Psikolojisi, Endüstri Psikolojisi, Endüstriyel ve Örgütsel Psikoloji, Evlilik ve Aile Psikolojisi, Genel Psikoloji, İnsan Psikolojisi ve İletişim, Sporda Psikososyal Alanlar, Yönetim ve Çalışma Psikolojisi alanlarından mezun olanların diplomalarının klinik psikoloji adı altında tescil edilmesinin uygun olmadığına" karar verilmiştir.
Psikologlar, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından kabul edilen yurtiçi psikoloji lisans programları ile denkliği Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından kabul edilen yurtdışı psikoloji lisans programlarından lisans derecesi ile mezun olan kişiler olup, psikolog unvanı kullanma hakkı taşımaktadırlar. Psikologlar, bireyin bireysel ve toplumsal tutum, davranış, düşünme ve duygu durumlarını inceleyen, davranışın ve zihinsel süreçlerin bilimsel tanım ve açıklamalarını temel alan kişilerdir.
Klinik psikologlar ise; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubu olup, nesnel ve yansıtmalı ölçüm araçları, gözlem ve görüşme teknikleri kullanarak psikolojik değerlendirme ile uluslararası teşhis ve sınıflama sistemlerinde hastalık olarak tanımlanmayan ve Sağlık Bakanlığının da uygun bulduğu durumlarda psikoterapi işlemlerini yapan ve hastalık durumlarında ise ancak ilgili uzman tabibin teşhisine ve tedavi için yönlendirmesine bağlı olarak psikoterapi uygulamalarını gerçekleştiren kişilerdir.
İdarelerin düzenleyici işlem yapma yetkisi yasama organının çizdiği sınırlar içinde, başta Anayasa olmak üzere, kanun, yönetmelik gibi üst hukuk normlarına aykırı olmamak kayıt ve şartına bağlı olarak gerçekleşebilir.
Davalı idarenin 10/01/2018 tarih ve 2 sayılı kararında; "Üniversitelerin psikoloji alanında yapılan yüksek lisans ve doktora programlarından sadece klinik psikoloji ve uygulamalı psikoloji programı mezunu olanların diplomalarının klinik psikolog olarak tescil edilmesine; Adli Psikoloji, Bağımlılık Psikolojisi, Bilişsel Nöropsikoloji, Çalışma Psikolojisi ve İnsan Kaynakları, Deneysel Psikoloji, Din Psikolojisi, Eksersiz ve Spor Psikolojisi, Eğitim Psikolojisi, Endüstri Örgüt Psikolojisi, Endüstri Psikolojisi, Endüstri ve Örgüt Psikolojisi, Endüstriyel ve Örgütsel Psikoloji, Gelişim Psikolojisi, Evlilik ve Aile Psikolojisi, Genel Psikoloji, İnsan Psikolojisi ve İletişim, Öğütsel Psikoloji, Psikoloji, Sosyal Psikoloji, Sporda Psikososyal Alanlar, Yönetim ve Çalışma Psikolojisi alanlarından mezun olanların diplomalarının ise tescil edilmesinin uygun olmadığına" karar verilmişken dava konusu kararla uygulamalı psikoloji alanından yüksek lisans/doktora diploması almış tüm mezunların klinik psikolog olarak tescil edilmemesine ancak mağduriyet oluşturmamak üzere bu kararın çıktığı tarihten önce "Uygulamalı Psikoloji" üst alanının yanı sıra "Klinik Psikoloji" eğitimi alarak diplomasında alt alanı yazılmış olan diplomaların tescil edilmesine karar verilmiştir.
Davacı tarafından, 10/01/2018 tarih ve 2 sayılı Yükseköğretim Kurulu kararıyla uygulamalı psikoloji ibaresi bulunan diplomaların klinik psikoloji diploması olarak tescil edilmesine karar verilmişken; dava konusu kararla bu uygulamadan vazgeçilerek, alt alan ibaresi olarak klinik psikoloji ibaresini içeren diplomaların klinik psikoloji diploması olarak tescil edileceğine karar verildiği, kararın geçmişe dönük uygulanmasının hukuki güvenlik, belirlilik, idari istikrar ilkelerine aykırı olduğu hususları ileri sürülmüş ise de, bazı üniversitelerin Psikoloji/Uygulamalı Psikoloji alanlarındaki lisansüstü programlarında, spesifik uygulama alanı belirtilmeksizin verilen hatalı diplomalara ilişkin sorunları önlemek, kamu yararını sağlamak amacıyla, kendisine verilen yasal yetkiler çerçevesinde güncel ihtiyaçlar da göz önüne alınarak idare tarafından bu hususta her zaman düzenleme yapılabileceği açık olup, yapılan düzenlemede mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu … tarih ve … sayılı işlem yönünden:
Uyuşmazlıkta, 2004 yılına kadar yükseköğretim kurumlarındaki bölümlerle aynı isimli yüksek lisans programlarının üniversitelerin ilgili kurulları tarafından açılabildiği, 2004 yılından itibaren tüm lisansüstü programlar için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın izni gerektiği, söz konusu tarihten önce açılan lisansüstü programların Yükseköğretim Bilgi Sistemine girişinin ilgili üniversiteler tarafından yapıldığı, Yükseköğretim Bilgi Sistemi veri tabanına 2004 yılından önce açılmış olması nedeniyle ... Üniversitesi Uygulamalı Psikoloji Yüksek Lisans Programı olarak işlendiği, 25/09/2014 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında alınan kararla, mevcut öğrencilerin statülerinin korunması şartıyla Ankara Üniversitesinde Uygulamalı Psikoloji Yüksek Lisans ve Doktora Programının kapatılarak Klinik Psikoloji Yüksek Lisans ve Doktora Programı açılmasının uygun görüldüğü anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, 10/01/2018 tarih ve 2 sayılı Yükseköğretim Kurulu kararıyla uygulamalı psikoloji ibaresi bulunan diplomaların klinik psikoloji diploması olarak tescil edilmesine karar verilmişken; dava konusu kararla bu uygulamadan vazgeçilerek, alt alan ibaresi olarak klinik psikoloji ibaresini içeren diplomaların klinik psikoloji diploması olarak tescil edileceğine karar verilmiştir.
Anayasamızın 2. maddesinde; Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında belirtilen hukuk devletinin temel ilkeleri arasında 'hukuki güvenlik' ve 'belirlilik' ilkeleri yer almakta olup, anılan ilkeler hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yaptığı düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır.
Buna göre, davacının ... Üniversitesi ... Enstitüsü ... Ana Bilim Dalı Uygulamalı Psikoloji Yüksek Lisans Programından 16/12/2010 tarihinde mezun olduğu, mezun olduktan sonra 25/09/2014 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında alınan kararla, Ankara Üniversitesinde Uygulamalı Psikoloji Yüksek Lisans ve Doktora Programının kapatılarak Klinik Psikoloji Yüksek Lisans ve Doktora Programı açılmasına karar verildiği dikkate alındığında, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri gereğince davacının YÖK Yürütme Kurulunun … tarih ve … sayılı dava konusu kararından olumsuz olarak etkilenmemesi gerekmektedir.
Bu kapsamda, davalı idarece, davacının mezun olduğu Uygulamalı Psikoloji Yüksek Lisans Programının eğitim seviyesi, ders niteliği, bilgi, beceri ve yeterlik düzeyinin, Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programı için öngörülen ders içeriği ve kazanılan yetkinlikle eşdeğer olup olmadığı yönünde bir inceleme ve değerlendirme yapıldıktan sonra bir karar verilmesi gerekirken, davacının başvurusunun, yüksek lisans diplomasında uygulamalı psikoloji üst alanının yanı sıra klinik psikoloji alt alanının yazılmadığından bahisle reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı işlemi yönünden oybirliğiyle DAVANIN REDDİNE,
2. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemi yönünden gerekçede oyçokluğuyla İPTALİNE,
3. Dava kısmen iptal, kısmen ret ile sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin yarısı olan ...-TL tutarın davacı üzerinde bırakılmasına ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, yargılama giderinin yarısı olan ...-TL tutar ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
05/02/2025 tarihinde karar verildi.

GEREKÇEDE KARŞI OY :
(X-) Dava, ... Üniversitesi ... Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı Uygulamalı Psikoloji Programı'ndan 16/12/2010 tarihinde mezun olan davacı tarafından, kendisine verilen diplomada Psikoloji Anabilim Dalı Uygulamalı Psikoloji Yüksek Lisans Programı ibaresinin yer alması üzerine yüksek lisans diplomasının klinik psikoloji yüksek lisans diploması olarak tescil edilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlıkta, davalı idareden izin alınmadan açılan yüksek lisans programına kaydı yapılan davacının herhangi bir hatasının ya da hilesinin bulunmadığı, söz konusu programın açılması ve denetiminin yapılması işlemlerinin tamamen üniversite ile davalı idare arasında olduğu açık olup, davacının hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri gereğince yapılan düzenlemeden olumsuz olarak etkilenmemesi gerekmektedir.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararında hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemi yönünden, davalı idarece davacının mezun olduğu yükseköğretim programının eğitim seviyesi, ders niteliği, bilgi, beceri ve yeterlik düzeyi gibi unsurların araştırılarak, klinik psikoloji yüksek lisans diploması alması için aranılan şartları taşıyıp taşımadığı yönünde herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığı, haklı beklentinin gözetilmediği gerekçeleriyle birlikte şayet davacının almış olduğu eğitimde; klinik psikoloji yüksek lisans programına eşdeğer sayılabilmesi için eksik kalan ders ve uygulama varsa bu noksanlıkların davacıya tamamlattırılması gerektiği görüşüyle bireysel işlem yönünden çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.