DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/2336 E.  ,  2025/1419 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2336
Karar No : 2025/1419

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU :
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve E-... sayılı işlemi ile işlemin dayanağı olan 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI :
İlk, orta, lise ve açık öğretim önlisans eğitimini Türkiye’de tamamladığı, lisans eğitimi için Uluslararası Vizyon Üniversitesi Hukuk Fakültesine kayıt olduğu, Yükseköğretim Kurulu’nun 22/02/2017 tarihli kararı ile anılan Üniversitenin tanındığı, bu tanıma kararının Türkçe eğitimini de içerdiği, yoğun şekilde çalışıp sınava hazırlanma fırsatı bulamadığı için yurt dışına okumayı tercih ettiği, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI :
Genel olarak eğitim öğretimlerini zorunlu veya iradi sebeplerle yurtdışındaki bir yükseköğretim kurumunda tamamlayanların, şartları çerçevesinde denklik işlemlerine tabi tutulduğu, özellikle başarı sıralaması şartı bulunan diploma programları için “başarı” şartına takılmadan sadece lise diploması ile kayıt yapacaklarını ilan eden yurt dışındaki üniversitelerin internet ilanlarının vatandaşlarımızın vicdanlarını yaraladığı, yurt dışındaki kimi üniversitelerin ülkemizdeki başarı sıralaması şartı aranan programlar için Türkçe eğitim vermek suretiyle Türk vatandaşı öğrencileri yönlendirdiklerinin görüldüğü, ortaöğrenimini Türkiye’de tamamlayan öğrencilerin, başarı sıralaması şartına tabi Türkçe programlarda eğitim alabilmeleri için aynı eğitimi aldıkları akranlarıyla aynı şartlara tabi olmalarının fırsat eşitliği ve sosyal adalet ilkesinin gereği olduğu, davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Öğrencilerin denklik başvuruları değerlendirilirken aranan kriterlerin; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve ilgili Yönetmelikte yer alan yükseköğretim kurumunun amacına, işleyiş sistemine uygun olarak getirilen rasyonel ve nesnel ölçütler olup, başkaca bir sınav ve şart aranmaksızın, sadece önlisans diplomasıyla kayıt yapılan üniversitelerde eğitim gören öğrencilere ayrıcalık tanınmasını önleyici olması yönüyle de eğitimde imkan ve fırsat eşitliğinin sağlanması ve suistimallerin önlenmesi amacını taşıyan düzenleyici işlemde ve « istisnalar dışında öğrenim dili Türkçe olan programlardan alınan diplomalar için yapılan denklik başvuruları reddedilir. » hükmü uyarınca tesis edilen bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 26/03/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ...'in ve davalı idare vekili Av. ...'ın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı, 2017 yılında Anadolu Üniversitesi Adalet Önlisans programından mezun olmuş, 14/09/2017 tarihinde Uluslararası Vizyon Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne kayıt olmuş, 15/11/2019 tarihinde mezun olmuştur.
Lisans diplomasına denklik verilmesi talebiyle 08/12/2019 tarihinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’na başvurmuştur.
Davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile, Uluslararası Vizyon Üniversitesi'ne 20/02/2016 tarihinden sonra kayıt yaptırdığı, Türkçe dilinde eğitim görerek mezun olduğu gerekçesiyle Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun 27/01/2021 tarihli toplantısında alınan karar ile başvurunun reddine karar verildiği bildirilmiştir.
Anılan işlem ve düzenlemenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT :
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Yükseköğretim Üst Kuruluşları" başlığı altında düzenlenen 131. maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu'nun "yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim - öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ... sağlamak maksadı ile" kurulduğu belirtilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7/p maddesi ile "yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön lisans, lisans ve lisans üstü diplomaların denkliğini tespit etmek" görevi Yükseköğretim Kurulu'na verilmiştir.
20/02/2016 tarihli ve 29630 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren mülga Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin "Denklik başvurusunun incelenmesi sonucu yapılacak işlemler" kenar başlıklı 7.maddesinin 5.fıkrasının (ç) bendinde "(5) Yapılan inceleme sonucunda, aşağıda belirtilen hâllerde denklik başvuruları reddedilir: ç) Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla öğrenim dilinin Türkçe olduğu belirlenen programlar veya Yükseköğretim Kurulunca tanınan yurtdışındaki Türkçe yükseköğretim programları dışında, yükseköğretim kurumlarının açtığı ve öğrenim dili Türkçe olan programlardan alınan diplomalar için yapılan başvurular reddedilir...." düzenlemesine yer verilmiştir.
5/12/2017 gün ve 30261 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma Denklik Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacının, yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından alınan ön lisans, lisans, yüksek lisans diplomalarının tanıma ve denklik işlemlerinde uyulacak usul ve esasları belirlemek" olduğu; "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7 nci maddesi ile 23/2/2006 tarihli ve 5463 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan 11/4/1997 tarihli Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme ve 23/2/2011 tarihli ve 6165 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan 16/1/2009 tarihli Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma hükümlerine dayanılarak hazırlandığı"; "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (d) bendinde "Denklik kavramının, Yükseköğretim Kurulunca tanınan yurtdışı yükseköğretim kurumlarından ve programlarından alınan ön lisans, lisans ve yüksek lisans diplomalarının, ilgili eğitim düzeyindeki kazanımlar bakımından Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarınca verilen ön lisans, lisans ve yüksek lisans diplomalarına eşdeğerliğinin tespit edilmesini ifade ettiği", dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan "Mezuniyet tanıma belgesi ve diploma denklik belgesi başvurularının incelenmesi sonucu yapılacak işlemler" başlıklı 7. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendinde, "Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla öğrenim dilinin Türkçe olarak belirlendiği programlar ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yurtdışında tanınan Türkçe programlar dışında öğrenim dili Türkçe olan programlardan alınan diplomalar için yapılan denklik başvurularının reddedileceği." düzenlenmiştir.
09/04/2021 tarih ve 31449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelikle bu bentte değişikliğe gidilmiş ve anılan bent "ç) Ortaöğretimini Türkiye’de tamamlayıp ülkemizde başarı sıralaması şartı aranan ve eğitim dili Türkçe olan yurt dışı bir diploma programından mezun olan öğrencilere denklik verilebilmesi için, eğitime başladıkları yıl merkezi yerleştirme sınavına girmeleri ve aranan başarı sıralaması şartını sağlamaları gerekir. Bu şartı sağlamayanların diplomalarına denklik işlemi yapılmaz." şeklinde yeniden düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7 nci maddesinin altıncı fıkrasının (ç) bendi yönünden yapılan inceleme:
Mevzuatın bir bütün olarak değerlendirilmesinden, yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinde, adayların bilgi ve yetenek düzeylerine göre sıralanmasını sağlamak için yapılan sıralama sınavı sonuçlarında, puanlar arasında yığılmanın ciddi oranda arttığı görülmüş, bu nedenle bazı programların yerleştirme işlemlerinde imkân ve fırsat eşitliğini sağlamak ve ülkemizde bulunan yükseköğretim kurumlarının eğitim kalitesini korumak amacıyla başarı sıralaması şartı getirilmiştir.
Ülkemizde yükseköğretime giriş sınavında bazı programlar için eğitim kalitesinin korunması amacıyla getirilen başarı sıralaması şartı ilk olarak, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından 30/01/2015 tarihinde duyurulmuş ve 2015 ÖSYS'de "Tıp" programlarına başarı sırası en düşük kırk bininci (40.000), "Hukuk" programlarına başarı sırası en düşük yüzelli bininci (150.000) sıradaki adayın kontenjan dahilinde yerleştirileceği, bu sınırlamanın anılan programlara yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında alınan eğitimi tanıma sürecinde ve yatay geçiş işleminde de uygulanacağı belirtilmiştir.
Bu işlemlere karşı açılan davada Dairemizin 28/09/2016 tarih ve E:2015/9555, K:2016/7317 sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, bu kararın temyiz istemi de İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 19/06/2017 tarih ve E:2017/335, K:2017/2621 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Hukuk fakültelerinde başarı sıralaması şartının, 2020 ve 2021 yıllarında da 125.000 olarak uygulandığı; tesis edilen işleme karşı açılan davanın Dairemizin 19/10/2022 tarih ve E:2022/5119, K:2022/5737 sayılı kararıyla reddedildiği bu uygulamaya 2017 yılında Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik bölümlerinin eklenildiği, davacının Uluslararası Vizyon Üniversitesine yerleştiği 2019 yılında ise Hukuk Fakülteleri başarı sırası şartının 150 bin olarak yenilendiği, diğer yandan, adı geçen programlar için belirlenen "başarı sırası" şartının, bilahare yatay geçişte ve çift anadal yapmak isteyenlere de getirilmiş olduğu görülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 08/12/2022 tarih ve 2018/13452 başvuru numaralı kararında,
"53. Anayasa'nın 42. maddesinde eğitim hakkının sınırlandırılmasına ilişkin bir düzenleme yer almamaktadır. Bununla birlikte eğitim hakkının mutlak ve sınırsız bir hak olduğu düşünülemez. Nitekim anılan maddenin ikinci fıkrasında yer verilen "Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir." ifadesi ile devlete bir takdir alanı yaratılmıştır. Eğitim hakkının -Anayasa'nın "Sosyal ve Ekonomik Haklar" bölümünde düzenlendiği hususu da gözetildiğinde- devlete tanınan bu takdir hakkının özünde bir sınırlama yetkisi de içerdiği anlaşılmıştır. Öte yandan Anayasa'da diğer haklardan farklı olarak eğitim hakkının sınırlanması hususunda kanun koyucuyu bağlayan belli bir meşru amaçlar listesi bulunmamaktadır. Dolayısıyla kanun koyucunun eğitim hakkının sınırlanması hususundaki takdir aralığının geniş olduğu ifade edilebilir. Ancak kanun koyucunun bu takdir yetkisinin Anayasa Mahkemesinin denetimine tabi olduğu açıktır (Adem Öğüt ve diğerleri, § 53)
61. YÖK, yabancı üniversitelerden alınan ön lisans, lisans ve yüksek lisans diplomasına denklik verme yetkisi olan kamu otoritesidir. YÖK'e bu yetkiyi veren normun kazuistik bir yöntemle düzenlenmediği açıktır. Bununla birlikte yurt dışında alınan eğitimin tanınması konusunda standartların tahdidi biçimde belirlenmemiş olmasının normun doğrudan öngörülemez olduğu sonucunu doğurduğu söylenemez. Zira ulusal ölçekte eğitim kalitesinin korunması görevini yerine getirme yükümlülüğü bulunan ve bu amacı gerçekleştirme noktasında takdir marjı oldukça yüksek olan bir kamu otoritesinin eğitim kalitesi yönünden yakalanması amaçlan standardı da zamanın değişen koşullarına uyarlayabilmesi beklenir. Bu bağlamda ilgili normun düzenleme kolaylığı sağlaması bakımından esnek olması öngörülemezlik sonucu doğurmaz." gerekçesi ile, YÖK'ün eğitim kalitesini arttırmak ve fırsat eşitliğini sağlamak için düzenleme yapma yetkisinin eğitim hakkının ihlali olmadığını belirtmiştir.
Dava konusu düzenlemenin yarışma sınavı sonucu yerleşen ve belli bir kalitenin üzerinde eğitim gören mezunlar verilmesini amaçlayan başarı sıralaması uygulaması nedeniyle getirildiği, aynı programdan Türkçe eğitim ile mezun olanlar arasında programa yerleşme ve eğitim konusunda fırsat eşitliğinin sağlanmasının amaçlandığı, subjektif unsurlar içermediği, Anayasa'da yer bulan eşitlik ilkesine ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Bireysel işlem yönünden yapılan inceleme:
25/08/2016 tarihinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı internet sitesinde yayımlanan duyuruda, Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi ile Kırgızistan'daki Türkiye Manas Üniversitesi dışında, yurt dışında yükseköğretim kurumlarının açtığı ve öğrenim dili Türkçe olan programlardan alınan diplomalar için yapılan denklik başvurularının reddedileceği belirtilmiştir.
Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile, diploma denklik başvurularının yönetmelik hükümlerine göre ilgili komisyon ve kurullar tarafından münferiden değerlendirildiği, yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınan önlisans, lisans ve yüksek lisans diplomalarının ülkemizdeki diplomalara eşdeğer olup olmayacağı hususunda önceden herhangi bir görüş belirtmenin mümkün olmayacağı, tanımanın denklik anlamına gelmediği, eğitim alınan yükseköğretim kurumunun tanınırlığına ilişkin olarak Kurumlarının yeni kararlar alma hakkının saklı olduğu göz önünde bulundurularak, Uluslararası Vizyon Üniversitesi'nin ilgili şartlar çerçevesinde tanınmasına karar verilmiştir.
20/02/2016 tarihli Yönetmelik 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmış ve 05/12/2017 tarihli Yönetmeliğinde Tanıma, Yurtdışı bir yükseköğretim kurumunun ve bu kurumun ilgili programının akademik derece vermeye yetkili olduğunun Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilmesi olarak belirtilmiş; "Mezuniyet tanıma belgesi ve diploma denklik belgesi başvurularının incelenmesi sonucu yapılacak işlemler" başlıklı 7. maddesinin 6. fıkrasında; "Diploma denklik başvuruları aşağıda belirtilen hâllerde reddedilir:
......ç) Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla öğrenim dilinin Türkçe olarak belirlendiği programlar ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yurtdışında tanınan Türkçe programlar dışında öğrenim dili Türkçe olan programlardan alınan diplomalar için yapılan denklik başvuruları reddedilir." hükmüne yer verilmiştir.
Yükseköğretim Yürütme Kurulunun dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 13/01/2021 tarihli toplantısında alınan kararında, Makedonya’da bulunan Uluslararası Vizyon Üniversitesinden mezun olarak davalı idareye diploma denklik başvurusunda bulunanların başvurularının değerlendirilmesine ilişkin kriterlere yer verilmiş olup, alınan karar ile; "...Buna göre;
1) 20/02/2016 tarihinden önce mevzuatta böyle bir hüküm öngörülmemiş olması, ilgililerin dönemin mevzuatına güvenerek bu Üniversiteye kayıt olmalarına sebebiyet vermiş ve idare hukukuna hâkim olan hukuki güvenlik ilkesi, hukuki öngörülebilirlik ilkesi, haklı beklentilerin korunması ilkesi ve idari istikrar ilkesi karşısında 20/02/2016 tarihinden önce kayıt yaptırmak suretiyle öğrenim görenlerin denklik başvurularının mezkûr mevzuat hükümlerine dayanılarak reddedilmesinin uygun olmayacağına, buradan mezun olarak diplomasına denklik işlemi yapılmasını isteyen başvuru sahiplerinin başvuruları incelenirken yukarıda yer alan mevzuat hükmünün işletilmemesine ve bu başvuruların Yönetmelikte belirtilen diğer hususlar yönüyle münferiden incelenmesi ve denklik sürecinin işletilmesine,
2) Hukukun genel kabul gören mevzuatı bilmemenin muafiyet sebebi oluşturmayacağı prensibi gereği, 20/02/2016 tarihinden sonra bu üniversiteye kayıt yaptıran ve buradan mezun olan adayların başvurularının, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinin 7. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca münhasıran reddedilmesine,
3) 20/02/2016 tarihinden sonra Vizyon Üniversitesine kayıt yaptıran ancak tanınan başka bir üniversiteye yatay geçiş veya başka bir yolla geçiş yapan adayların, öğrenimlerinin en az %70'ini tanınan üniversitede iktisap etmeleri koşuluyla başvurularının Yönetmelikte belirtilen diğer hususlar yönüyle münferiden incelenmesi ve denklik sürecinin işletilmesine..." karar verilmiştir.
05/12/2017 tarihli Yurtdışı Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7.maddesinin altıncı fıkrasının (ç) bendinin, 09/04/2021 tarih ve 31449 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik hükmüyle; "ç) (Değişik:RG-9/4/2021-31449) Ortaöğretimini Türkiye’de tamamlayıp ülkemizde başarı sıralaması şartı aranan ve eğitim dili Türkçe olan yurt dışı bir diploma programından mezun olan öğrencilere denklik verilebilmesi için, eğitime başladıkları yıl merkezi yerleştirme sınavına girmeleri ve aranan başarı sıralaması şartını sağlamaları gerekir. Bu şartı sağlamayanların diplomalarına denklik işlemi yapılmaz." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
YÖK Yürütme Kurulu'nun 15/09/2021 tarih ve 40 oturum numaralı kararı ile ise; "Makedonya'daki özel yükseköğretim kurumlarından International Vision Univetsity (Uluslararası Vizyon Üniversitesi)'nin 22/02/2017 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı ile tanınmasına karar verilmiştir. Bu üniversiteden mezun olan başvuru sahiplerinin transkriptlerinde eğitimlerini Türkçe olarak aldıkları belirtilmiştir. 20/02/2016 tarihli Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinin 7. maddesinin beşinci fıkrasının (ç) bendinde 'Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla öğrenim dilinin Türkçe olduğu belirlenen programlar veya Yükseköğretim Kurulunca tanınan yurtdışındaki Türkçe yükseköğretim programları dışında, yükseköğrenim kurumlarının açtığı ve öğrenim dili Türkçe olan programlardan alınan diplomalar için yapılan başvurular reddedilir.' hükmü düzenlenmiş, aynı düzenleme mevcut 05/12/2017 tarihli Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinin 7. maddesinin 6. fikrasının (ç) bendinde; 'Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla öğrenim dilinin Türkçe olduğu belirlenen programlar veya Yükseköğretim Kurulunca tanınan yurtdışındaki Türkçe yükseköğretim programları dışında, yükseköğretim kurumlarının açtığı ve öğrenim dili Türkçe olan programlardan alınan “diplomalar için yapılan başvurular reddedilir.' hükmü ile de aynı şekilde yer almıştır. Söz konusu madde bendinin uygulamasına ilişkin işlemler de 13/01/2021 tarihinde alınan Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı ile belirlenmiştir.
Ancak, 13/01/2021 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının dayanağı olan 05/12/2017 tarihli Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinin 7. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendindeki hüküm, 09/04/2021 tarihinde yapılan değişiklik ile 'Ortaöğretimini Türkiye'de tamamlayıp ülkemizde başarı sıralaması şartı aranan ve eğitim dili Türkçe olan yurt dışı bir diploma programından mezun olan öğrencilere denklik verilebilmesi için, eğitime başladıkları yıl merkezi yerleştirme sınavına girmeleri ve aranan başarı sıralaması şartını sağlamaları gerekir. Bu şartı sağlamayanların diplomalarına denklik işlemi yapılmaz', şeklinde değiştirildiğinden,
13/01/2021 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının dayanağı olan hükmün ortadan kalkmış ve madde bendinin değişmiş olması nedeniyle uygulamaya dönük olarak alınan bu kararın kaldırılmasına,
13/01/2021 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı dayanak alınarak sonuçlandırılan başvuruların yapılan değişiklik çerçevesinde yeniden işleme alınmasına, işlem süreci tamamlanmamış olan başvuruların ise yeni düzenleme çerçevesinde işlemlerinin devam ettirilmesine karar verildi." şeklinde karar alınmıştır.
Yukarıda aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden; bir üniversitenin tanınmasının o üniversiteden alınan diplomalara doğrudan denklik verilmesi anlamına gelmediği, gerek 20/02/2016 tarihli, gerekse 05/12/2017 tarihli Yönetmelik hükümlerinde, 'Yükseköğretim Kurulu tarafından yurtdışında tanınan Türkçe programlar dışında öğrenim dili Türkçe olan programlardan alınan diplomalar için yapılan denklik başvurularının reddedileceğinin' düzenlendiği, Uluslararası Vizyon Üniversitesi'nin tanıma kararında eğitim dilinin Türkçe olacağına veya Türkçe programların tanındığına ilişkin bir ibarenin yer almadığı, bununla birlikte 25/08/2016 tarihli duyuruda yurtdışında Türkçe eğitim veren hangi yükseköğretim kurumlarının tanındığının açıklandığı, davacının Uluslararası Vizyon Üniversitesi'ne kayıt olduğu tarihte okulun Türkçe eğitim veren bir yükseköğretim kurumu olduğu ve 25/08/2016 tarihli duyuruda adının geçmediği, dolayısıyla yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırırken, buradan alacağı diplomasına denklik verilmeyeceği hususundan haberdar olduğu açıktır.
Kaldı ki, Türkiye'de tamamlanan Adalet önlisans programı sonrasında, aynı programdan mezun olan diğer adaylarla aynı şekilde Dikey Geçiş Sınavı'na girilerek Türkiye'de bir hukuk fakültesine yerleşme imkanı bulunmaktayken, davacının doğrudan sınavsız şekilde Uluslararası Vizyon Üniversitesi'ne kayıt yaptırdığı, bununla birlikte Türkiye'deki adaylarla aynı şekilde Türkçe eğitim alarak mezun olduğu görüldüğünden, bu durumun eğitimde fırsat eşitliğine aykırı olduğu ve hakkın kötüye kullanılması şeklinde değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu durumda, bireysel işleme dayanak düzenlemenin hukuka uygun bulunduğu, Uluslararası Vizyon Üniversitesi'nin Türkçe programlarının tanınmadığı görüldüğünden, mevzuat uyarınca tanınmayan Türkçe programdan alınan diplomaya yapılan denklik başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
26/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY :
(X)-Dava, Makedonya, "International Vision University" Hukuk Fakültesinden mezun olan davacı tarafından, diploma denklik belgesi verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve E-... sayılı işlemi ile işlemin dayanağı olan 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendinin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Dava konusu işlem, davacının Türkçe eğitim veren yükseköğretim kurumunda öğrenim gördüğü gerekçesiyle tesis edilmiştir.
Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 22/02/2017 tarihli kararı ile ilgili yükseköğretim kurumunun tanınmasına karar verildiği, bu çerçevede söz konusu üniversitenin davacının öğrenim gördüğü dönemde de tanınan bir üniversite olduğu anlaşılmıştır.
05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin "Mezuniyet tanıma belgesi ve diploma denklik belgesi başvurularının incelenmesi sonucu yapılacak işlemler" başlıklı 7. maddesinin altıncı fıkrasının (ç) bendinin davacının yurtdışında eğitime başladığı tarihte yürürlükte bulunan halinde; "Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla öğrenim dilinin Türkçe olarak belirlendiği programlar ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yurtdışında tanınan Türkçe programlar dışında öğrenim dili Türkçe olan programlardan alınan diplomalar için yapılan denklik başvuruları reddedilir." hükmüne yer verilmiş iken, 09/04/2021 tarih ve 31449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik hükmüyle bu bentte değişikliğe gidilmiş ve anılan bent "ç) (Değişik:RG-9/4/2021-31449) Ortaöğretimini Türkiye’de tamamlayıp ülkemizde başarı sıralaması şartı aranan ve eğitim dili Türkçe olan yurt dışı bir diploma programından mezun olan öğrencilere denklik verilebilmesi için, eğitime başladıkları yıl merkezi yerleştirme sınavına girmeleri ve aranan başarı sıralaması şartını sağlamaları gerekir. Bu şartı sağlamayanların diplomalarına denklik işlemi yapılmaz." şeklinde yeniden düzenlenmiştir.
Davacının yurtdışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırdığı 2017 yılı Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu'nun "T.C. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından Duyuru" başlığı altındaki "Yurt Dışında Yükseköğrenim Görmek İsteyenlerin Denklik İşlemleri" başlığı altında, yurtdışında yükseköğrenim görmek isteyenlerde, yurtdışında öğrenim görülecek yükseköğretim kurumu ve ilgili programın tanınması ve akademik derece vermeye yetkili olduğunun kabul edilmiş olması gerektiğine ilişkin genel şartlara yer verildiği görülmektedir.
05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nde bu hususun açıklığa kavuşturulduğu ve söz konusu Yönetmeliğin 3. maddesinde, tanımanın, yurtdışı bir yükseköğretim kurumunun ve bu kurumun ilgili programının akademik derece vermeye yetkili olduğunun Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmesi olduğu, Üsküp Büyükelçiliğinin davalı Yükseköğretim Kuruluna hitaplı 01.02.2022 tarihli yazısında, Uluslararası Vizyon Üniversitesi'nin faaliyet gösterdiği Gostivar'da Türkçe'nin bölgesel resmi dil olduğu; davacı tarafından dava dosyasına sunulan Uluslararası Vizyon Üniversitesi'nin kurulmasına dair Makedonya Cumhuriyeti ilgili makam kararında da (bahse konu kararın 10. maddesi) öğrenimin Türkçe ve Türk Alfabesi, Makedonca ve Kiril Alfabesi, İngilizce ve İngiliz Alfabesiyle yapılacağının açıkça beyan edildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 22/02/2017 tarihli kararı ile 20/10/2014 tarihinde kurulan ilgili üniversitenin (kurulmasına dair karar metni, eğitim kadrosu ve eğitim içerikleri incelendikten sonra) tanınmasına karar verildiği ve bu tanıma kararında Türkçe eğitim de verdiği açık olan üniversitenin herhangi bir programına karşı şerh veya çekince konulmadığı, dolayısıyla üniversite ile birlikte programlarının da tanındığı; diğer taraftan, davacının yurtdışı yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırdığı 2017 yılında yurtdışı yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırılabilmesi için YGS/LYS'ye girilmesi; başarı sırası, taban puanı ve baraj puanı şartlarının aranmadığı; bu bakımdan davacının söz konusu yurtdışı yükseköğretim kurumuna kaydı için gerekli olan şartları taşıdığı, davacının yurtdışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırdığı tarihte yürürlükte olan mevzuata göre hukuka uygun olarak yapılmış kaydınının eğitime başlama koşullarının sonradan değiştirilmesi suretiyle denklik belgesi düzenlenmeyerek geçersiz sayılmasının da (statüye giriş için aranılan şartları gerçekleştirip statüye girildikten sonra giriş şartları yönünden kazanılmış hak oluşmakta, okula kayıt için aranılan şartları taşıyarak kayıt yaptıran öğrencinin daha sonra okula kayıt şartlarının değiştirilmesi, ağırlaştırılması halinde, bu şartların aranmaması bakımından kazanılmış hakları bulunduğunun Danıştay içtihatlarıyla yerleşik hale geldiği) hukuken mümkün olmadığı anlaşıldığından, tesis edilen bireysel işlemde hukuka uyarlık görülmediği, bireysel işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.