DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/1470 E.  ,  2025/5848 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1470
Karar No : 2025/5848

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVACI) ... İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVALI) ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının, karşılıklı temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, tesis edilmesi planlanan ... Şalt E. İ. Hattı güzergahı altında kalan ormanlık arazilerden geçiş izninin YEK Kanunu kapsamında değerlendirilmesi, bedellerin %85 indirimli olarak hesaplanması, bir defaya mahsus alınan bedellerin (Orman köylüleri kalkındırma geliri ve Ağaçlandırma ve erozyon kontrolü geliri) alınmaması taleplerinin yeniden değerlendirilmesi istemiyle İzmir Orman Bölge Müdürlüğüne yapılan 12/03/2019 tarihli başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E... sayılı İzmir Orman Bölge Müdürlüğü işlemi ile söz konusu bedellerin indirimsiz ve istisnasız bir şekilde ödenmesi yönünde tesis edilen ... tarih ve E... sayılı Kırkağaç Orman İşletme Şefliği işleminin iptali ve bu işlemler nedeniyle ihtirazi kayıtla 28.03.2019 tarihinde fazla ödenen 137.627,54-TL arazi izin bedeli, 108.608,96-TL ağaçlandırma özel ödenek geliri ve 138.062,24-TL orman köylüleri kalkındırma geliri olmak üzere toplam 384.298,74 TL'nin ödemenin yapıldığı 28/03/2019 tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun kapsamında kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz ile birlikte tahsiline karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mevzuat hükümleri uyarınca; 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Resmi Gazete'de yayımlandığı 30/03/2013 tarihinden itibaren 31/12/2020 tarihine kadar işletmeye girecek olan ve Bakanlık tarafından düzenlenen bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 3213 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin IV. grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı lisanslarında belirtilen sisteme bağlantı noktasına kadarki TEİAŞ ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanlar da dâhil enerji nakil hatlarından, ilgili kurum tarafından verilmiş izin tarihinden itibaren yatırım ve işletme dönemlerinin ilk on yılında izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedellerine yüzde seksen beş indirim uygulanacağı, bunlardan Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri ile Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Geliri alınmayacağı, bu Kanunun yayımı tarihinden önce kamu kurum veya kuruluşları tarafından elektrik üretim tesisi yapılmak amacıyla ihalesi yapılan ya da sözleşmeye bağlanan maden sahalarında kurulmuş ve kurulacak tesislerin ise bu fıkrada yer alan indirim ve istisnalardan faydalanamayacağı, somut olayda dava dosyasına davacı şirketçe sunulan ... tarih ve E... sayılı Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü yazısından 27/08/2018 tarihinde faaliyete başladığı anlaşılan ve 3213 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin IV. grup (b) bendinde yer alan linyitin girdi olarak kullanıldığı ... Enerji İletim Hattının, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 4. maddesinin 4. fıkrasında yer alan indirim ve istisnalardan faydalanma şartlarını sağladığı, söz konusu hattın iletim hattı olup üretim tesisi yapılmak amacıyla kurulmuş tesis niteliğinde olmadığı görüldüğünden aynı maddede belirlenen indirim ve istisnalardan faydalanamayacak tesislerden olmadığı kanaatine varılmakla, davacı şirketin indirim ve istisnalardan faydalanmak talebiyle yaptığı başvurunun reddi ile indirim ve istisnalar uygulanmaksızın ormanlık sahadan geçiş izni bedellerinin davacıdan istenilmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemlerin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline, öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesindeki; idarenin, kendi işlem ve eyleminden doğan zararları ödemekle yükümlü olduğu yönündeki hüküm gereğince, hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem nedeniyle fazla ödenen 137.627,54-TL arazi izin bedeli, 108.608,96-TL ağaçlandırma özel ödenek geliri ve 138.062,24-TL orman köylüleri kalkındırma geliri olmak üzere toplam 384.298,74 TL'nin ödemenin yapıldığı 28/03/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; faizin 6183 sayılı Kanun'un kamu alacakları için uygulanacak en yüksek oranında hesaplanması gerekirken mahkemece yasal faize hükmedildiği, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, davalı idare tarafından; Türkiye Kömür İşletmesi Kurumu Genel Müdürlüğü ile ... İhracat Dağıtım ve Ticaret A.Ş. arasında 450 MW kapasiteli elektrik üretim santrali konulu sözleşme 03/10/2012 tarihinde taraflarca imzalanarak yürürlüğe girmiş olup söz konusu sözleşmenin 14/03/2013 tarihinde kabul edilen ve 30/03/2013 tarih, 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Enerji Piyasası Kanunundan önce yapılmış olması nedeniyle Enerji Piyasası Kanunu'nun Geçici 4. maddesinin 4. fıkrası gereğince Soma Kolin Termik Santralinin bahsedilen indirim ve istisnalardan faydalandırılmasının mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından, enerji nakil hatlarının indirimden faydalanmasının mevzuatta öngörüldüğü, somut olayda orman izninin maden sahası için değil enerji iletim hattı için alındığı, sözleşme tarihinin 6446 sayılı Kanunun yayımlandığı tarihten sonraki bir tarih olduğundan bu kanun kapsamında indirimden faydalanması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı idarece savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Yine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının b bendinde "temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı" hükme bağlanmıştır.
Temyize konu Mahkeme kararı taraflarca temyiz edilmiş olup; uyuşmazlıkta, kabul edilen tazminat miktarına uygulanacak faizin başlangıç tarihi yönünden değerlendirme yapılmıştır.
Faiz, idarenin tazmin borcu bağlamında, kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip, yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatın ödendiği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'a göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.
Tam yargı davası açılmadan önce idareye yapılan başvuruda; ihlal edilen hakkın yerine getirilmesinin istenilmesi esas olup, idare ile işin esasında ihtilafa düşüldükten, başka bir ifadeyle, tazminatın ödenmesi istemiyle idareye yapılan başvuru üzerine, bu istemin idare tarafından açıkça veya zımnen reddi üzerine, idarenin, tazminat istemi karşısında direnmeye (temerrüde) düşürüldükten sonra davacının tazminat miktarını dava açarak talep edebileceği açıktır.
Burada, davada kabul edilen tazminat miktarına işletilecek faizin başlangıç tarihinin belirlenmesinde ise; idarenin temerrüde düşürüldüğü, bir başka ifadeyle idareye başvuru yapıldığı tarih; idareye yapılan bir başvuru yoksa davanın açıldığı tarih esas alınmalıdır.
Uyuşmazlıkta; Mahkemece yapılan değerlendirme neticesinde; dava konusu işlemlerin iptaline, tazminat isteminin kabulü ile dava konusu işlem nedeniyle fazla ödenen 137.627,54-TL arazi izin bedeli, 108.608,96-TL ağaçlandırma özel ödenek geliri ve 138.062,24-TL orman köylüleri kalkındırma geliri olmak üzere toplam 384.298,74 TL'nin, ödemenin yapıldığı 28/03/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiş olup; hükümde belirlenen faiz başlangıç tarihinin davanın açıldığı tarih olan 18/04/2019 olarak düzeltilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, İdare Mahkemesince verilen gerekçeli kararın hüküm fıkrasının ''dava konusu işlem nedeniyle fazla ödenen 137.627,54-TL arazi izin bedeli, 108.608,96-TL ağaçlandırma özel ödenek geliri ve 138.062,24-TL orman köylüleri kalkındırma geliri olmak üzere toplam 384.298,74 TL'' ibaresinin "dava tarihi olan 18/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
İlaveten, davalı idarece sözü edilen 03/10/2012 tarihli sözleşmenin konusunun, Manisa ili, Soma ilçesi dahilindeki S:... nolu kömür sahasını rodövans karşılığında işleterek, kuracağı bir termik santralde elektrik enerjisi üretme işini üstlenen ... İthalat İhracat Dağıtım ve Ticaret A.Ş ile Türkiye Kömür İşletmesi Kurumu Genel Müdürlüğü arasında imzalanan Rodövans sözleşmesine ilişkin olduğu, davaya konu edilen ...-... Şalt (Tutes) Enerji İletim Hattı'na ilişkin sözleşmenin ise ... Enj. İnş. Tur. ve Tic. A.Ş. ve ... Müh. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile 09.08.2018 tarihinde akdedildiği görüldüğünden, adı geçen ... ... Enerji İletim Hattının, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 4. maddesinin 4. fıkrasında yer alan indirim ve istisnalardan faydalanması gerektiği açıktır.
Temyizen incelenen kararın diğer kısımları yönünden ise; karar hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektiren bir neden bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 18/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.