DANIŞTAY 7. DAIRE

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2023/3525 E.  ,  2025/847 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3525
Karar No : 2025/847

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Toptan ve Perakende Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av....

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına 2020 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 24 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin, gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen ek mali yükümlülük ile ilave gümrük ve katma değer vergilerinin eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi isteminin reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ve fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla, olayda, ithal eşyasının beyan edilen kıymetinin, idarece belirlenen alt sınır olan referans kıymetinin altında olduğu, davacının ithalatı gerçekleştirebilmek için Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli yanında, referans kıymet farkı için yurtdışı gider beyanında bulunarak gümrük kıymetini yükseltmek durumunda kaldığı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'na göre eşyanın gümrük kıymetinin satış bedeli yöntemine göre belirlenen kıymet olması karşısında, 4458 sayılı Kanun’un 211. maddesinin öngördüğü şekilde, kanunen alınmaması gereken bir vergi olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davaya konu beyanname muhteviyatı eşyaların, 2019/1 sayılı İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğ kapsamında gözetim uygulamasına tabi olduğu, davacının serbest iradesiyle yurt dışı gider olarak gösterilen kıymetin kendi beyanı olduğu, ödenen vergilerin iadeye konu oluşturamayacağı, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Bilindiği üzere, Ticaret Bakanlığınca, yerli üreticilerin talebi üzerine veya re'sen, belli bir malın ithalatının, o malın yerli üreticileri ve ülke ekonomisi üzerinde olumsuz sonuçlar yaratıp yaratmadığının tespit edilmesi amacıyla incelemeye başlanılarak, inceleme sonucunda gözetim uygulaması öngörülebilmektedir. Bu suretle, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan İthalatta Gözetim ve Korunma Uygulanmasına İlişkin Tebliğler ile gözetim önlemi uygulanmasına karar verilen eşya için ''birim kıymet'' belirlenerek, eşyanın bu kıymetin altında ithal edilmek istenilmesi halinde, ''gözetim belgesi'' ibrazı zorunluluğu getirilmiş; bazı dönemlerde de Gümrükler Genel Müdürlüğü'nce belirli bir eşyaya yönelik olarak çıkarılan ve ilgili gümrük müdürlüklerine bildirilen genel yazılarla, gözetim kıymet uygulamasına benzer nitelikte ''referans kıymet'' uygulaması getirilmiştir.
Davaya konu muhtelif tarih ve sayılı 24 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin, gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle ithal edilen eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi isteminin reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada, ithal eşyasının beyan edilen kıymetinin, idarece belirlenen alt sınır olan referans kıymetinin altında olduğu, davacının ithalatı gerçekleştirebilmek için Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli yanında, referans kıymet farkı için yurtdışı gider beyanında bulunarak gümrük kıymetini yükseltmek durumunda kaldığı ifade edilerek, ilgili maddenin öngördüğü şekilde kanunen alınmaması gereken bir vergi kabul edilerek iptal kararı verilmiş ise de, dosyanın incelenmesinden, davaya konu beyanname muhteviyatı eşyaların, 2019/1 sayılı İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğ kapsamında gözetim uygulamasına tabi olduğu anılan hususun kararda yer aldığı ancak, referans kıymet üzerinden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.
Dayanakları farklı olmakla birlikte referans ve gözetim kıymet uygulamalarının benzer nitelik taşıdığı bilinmekle beraber, davaya konu eşyaların referans kıymet uygulaması kapsamında değil de anılan tebliğ kapsamında gözetim uygulamasına sahip olduğu, tebliğde belirtilen birim kıymetin, eşyanın Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığı, bu durumda, kanunen alınmaması gereken bir verginin söz konusu olduğu ve Kanun’un 211. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1 ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:...sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 27/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.