DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/4162 E.  ,  2025/893 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/4162
Karar No : 2025/893

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Valiliği (...Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davanın reddine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, ... Köyü, ... parsel sayılı taşınmazın kuru mutlak tarım arazisi olarak belirlenmesine ilişkin Ankara Valiliği İl Tarım Müdürlüğünün... tarih ve ...sayılı işlemi ile Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve... sayılı kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planı ve taşınmazın plan onama sınırı dışında bırakılması yönünden 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 25/03/2019 tarih ve E:2015/1420, K:2019/1652 sayılı bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararda; Ankara Valiliği İl Tarım Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden; Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın genel olarak tarım arazisi niteliğinde olduğunun tespit edildiği ve İl Tarım Müdürlüğü teknik rapor ve eklerinde dava konusu ... sayılı parselin de içerisinde yer aldığı yaklaşık 240 hektar yüz ölçümlü alanın kuru mutlak tarım arazisi niteliğinde olduğunun belirtildiği anlaşıldığından söz konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planı yönünden; dava konusu planda uyuşmazlık konusu ... parsel sayılı taşınmazın davacının iddia ettiği gibi tarım alanı olarak belirlenmediği, anılan taşınmazın büyük bir kısmı için SM notasyonlu stratejik alt merkez kullanımı, geriye kalan kısmı için ise park alanı ile imar yolu kullanımı tanımlandığı, ayrıca, 1/25.000 ölçekli planda öngörülen kullanımların parsel ölçeğinde değerlendirilmesinin imar mevzuatı ile plan hiyerarşisi ve çizim teknikleri açısında doğru bir yaklaşım olmadığı, anılan planın imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olduğu, taşınmazın plan onama sınırı dışında bırakıldığı 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden; anılan planların yargı kararıyla iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu Ankara Valiliği İl Tarım Müdürlüğünün... tarih ve... sayılı işlemi ve 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planı hukuka uygun bulunarak davanın reddine, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın Ankara Valiliği İl Tarım Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ve 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
Davalı Ankara Valiliği (İl Tarım ve Orman Müdürlüğü) tarafından; temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
Davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen kabulü ile mahkeme kararının kısmen onanmasına, kısmen bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince ve Onuncu Dairesince müştereken birlikte yapılan toplantıda, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacıya ait uyuşmazlığa konu ... sayılı kadastral parsel hakkında 31/07/2012 tarihli dilekçe ile imar durumunun sorulduğu, davalı idare tarafından verilen ... tarih ve ... sayılı cevabi yazıda, anılan taşınmazın tarım alanında kaldığı, bu nedenle onaylanmış 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarının bulunmadığının bildirilmesi üzerine uyuşmazlık konusu taşınmazın kuru mutlak tarım arazisi olarak belirlenmesine ilişkin Ankara Valiliği İl Tarım Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işlemi ile Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planı ve taşınmazın plan onama sınırı dışında bırakıldığı 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 3194 sayılı İmar Kanununun “Tanımlar” başlıklı 5. maddesinde; nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planı yönünden incelenmesinden;
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planına ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Temyize konu kararın Ankara Valiliği İl Tarım Müdürlüğünün ... tarih ve ...sayılı işlemi yönünden incelenmesinden;
Uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesince, E:... sayılı dosyada yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın genel olarak tarım arazisi niteliğinde olduğunun tespit edildiği ve İl Tarım Müdürlüğü teknik rapor ve eklerinde dava konusu ... sayılı parselin de içerisinde yer aldığı yaklaşık 240 hektar yüz ölçümlü alanın kuru mutlak tarım arazisi niteliğinde olduğu belirtildiğinden dava konusu anılan İl Tarım Müdürlüğü işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılarak davanın reddine karar verilmiş ise de; yukarıda yer verilen E:... sayılı dosyada, dava konusu taşınmazın tarım arazisi niteliği taşıyıp taşımadığının belirlenmesi amacıyla 06/06/2013 tarihinde yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ek bilirkişi raporunda bilirkişilerce, bilirkişi heyetinin üç şehir plancısından oluştuğu ve dava konusu taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olup olmadığına ilişkin değerlendirme yapabilecek uzmanlığa sahip olunmadığının belirtildiği, ancak Mahkemece bu tespitlere rağmen konunun uzmanı olmayan bilirkişi heyetince düzenlenen rapor doğrultusunda dava konusu İl Tarım Müdürlüğü işleminin doğruluğunun somut verilerle net bir şekilde ortaya konulmadan karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, tarafların iddiaları dikkate alınarak, uyuşmazlık konusu arazinin ilgili mevzuat hükümleri uyarınca tarım arazisi niteliğinin olup olmadığının çevresi de dikkate alınarak tespiti amacıyla konunun uzmanı bilirkişilerce (iki ziraat mühendisi, bir harita mühendisi) yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle düzenlenecek raporla açıklığa kavuşturulmasından sonra, dava konusu işlemin hukuka uygunluk denetiminin yapılması gerekirken, eksik inceleme ve değerlendirme sonucunda verilen davanın reddi yönündeki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen reddine kısmen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davanın reddine ilişkin bölümünün 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planına dair kısmının ONANMASINA, Ankara Valiliği İl Tarım Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işlemine dair kısmının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 24/02/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.