DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2022/7604 E.  ,  2025/908 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/7604
Karar No : 2025/908

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı - ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : I- ... Mirasçıları
1- ... 2- ...
3- ...
4- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
II- ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Adana İli, Seyhan İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda, 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Seyhan Belediye Encümeni Kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Mahkemelerince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; düzenleme sınırının uygun olduğu, dava konusu işlem ile davalı idarece düzenleme ortaklık payı (DOP) oaranının 0,2518776 olarak hesaplandığı, DOP oranının yasal sınır olan %40 sınırının altında kalması nedeniyle mevzuata uygun davranıldığı, dava konusu düzenleme işleminin dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ıslah imar planı niteliğinde olmadığı, düzenleme sahasını kapsayan bölgede onaylanmış özel bir parselasyon planı ve/veya rıza-i taksim krokisi bulunmadığı; düzenleme işleminin yapıldığı sahanın büyük bir kısmının yapılaşmış olduğu, mülkiyetlerin küçük alanlı dokudan oluştuğu, arazide fiili bir taksimin mevcut olduğu, düzenleme sahasında imar mevzuatına aykırı inşa edilmiş birçok bina mevcut olduğu, bu yönüyle incelendiğinde dava konusu düzenleme işleminde 2981 sayılı Kanunun Ek-1 maddesinin özellikle arazi anlamında uygulanma koşulunun bulunduğu, uyuşmazlığa konu 903 ada, 389 sayılı parselin büyük bir kısmının düzenleme işleminin dayanağı olan onaylı 1/1000 ölçekli uygulama imar planında TAKS=0,30, E=1,60, Yençok=Serbest yapılaşma koşullu konut alanı olarak belirlenen alanda kaldığı, hak edişin tamamının 389 sayılı kadastro parselinin bulunduğu alanda oluşturulan 16257 m² yüzölçümlü 16026 ada, 1 sayılı parselden hisseli olarak verildiği, söz konusu parselin onaylı 1/1000 ölçekli uygulama imar planında TAKS=0,30, E=1,60, Yençok=Serbest yapılaşma koşullu konut alanı olarak belirlendiği, davacının maliki olduğu ... ada, ..., ... ve ... sayılı parsellerin toplam hak edişinin 1020 m² (330+345+345= 1020 m²) olduğu, dava konusu düzenleme işleminin dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ait plan notlarında minimum parsel büyüklüğünün 2000 m² olduğu, davacılara müstakil imar alanı tahsis edilmesinin; hak edişlerinin yetmemesi nedeniyle mümkün olmadığı, her durumda hisseli olarak paydaş edilmesi gerektiği, imar düzenlemelerinde; imar parsellerinin imar planına ve plan notlarına uygun olarak hazırlanması ve olabildiğince mülkiyet sorununun minimize edilerek ve olanak varsa müstakil imar parsellerinin elde edilmesinin amaçlandığı, plan notlarında belirtilen asgari parsel büyüklüğünü sağlayacak şekilde imar parsellerinin elde edilme olanağının mevcut olduğu, söz konusu alanda plan notlarına uygun küçük alanlı imar parselleri elde edilmesinin ve daha az sayıda parsel elde edilmesinin mümkün olduğu, ancak davalı idarece tek ada, tek parsel şeklinde bir parselasyon tekniği kullanılarak hem davacılar yönünden hem de bu alanda bulunan diğer taşınmaz malikleri açısından mülkiyet sorununa yol açıldığı yönünde görüş ve değerlendirmelere yer verildiği, Mahkemelerince verilen 18/02/2021 tarihli ara kararı üzerine sunulan ek bilirkişi raporunun değerlendirilmesi sonucu davacıların maliki olduğu parsellerin toplam hak edişinin 1020 m², plan notlarında minimum parsel büyüklüğünün 2000 m² olduğu, bu durumda davacılara müstakil imar parseli tahsis edilmesinin; hak edişlerinin yetmemesi nedeniyle mümkün olmadığı, bu nedenle davacıların her durumda hisseli olarak paydaş edilmesi gerektiği, ancak imar planı ve plan notlarındaki minimum parsel büyüklüğü şartı olan 2000 m²’lik alan ve davacılara ait parseller ile filli yapılaşmalar dikkate alındığında; hem plan notundaki 2000 m² şartını sağlayacak, hem de daha az sayıda hissedarlı imar parseli elde etme olanağının mevcut olduğu, dava konusu düzenleme işleminde ise büyük alanlı, tek ada tek parsel ve çok hissedarlı bir parselasyon tekniği kullanılarak; davacılar yönünden çok sayıda malikle hissedar duruma getirilerek davacıların taşınmazlarını pratikte kullanma olanağının kısıtlandığı, bu durumun mevzuat hükümlerine aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılara kök kadastro parseline denk gelen yerden tahsis yapıldığı, davacının herhangi bir hak kaybının bulunmadığı, imar planında maksimum parsel büyüklüğü ile ilgili kısıtlama bulunmadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının, bu kararda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Adana İli, Seyhan İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda, 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Seyhan Belediye Encümeni Kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununu, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan hâliyle "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasında; "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın birbirleri ile yol fazlaları ile kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya Belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler Valilikçe kullanılır." hükmüne yer verilmiştir.
İşlem tarihinde yürürlükte olan 2/11/1985 tarihli ve 18916 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "İmar Kanununun 18 inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlenmesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmelik"in "İmar Parsellerinin Oluşturulması ve Dağıtımındaki Esaslar" başlıklı 10. maddesinde, “İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır: a) Düzenlemeyle oluşacak imar parsellerinin mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki eski parsellere tahsisi sağlanır, b) Plan ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların tam ve hissesiz bir imar parseline intibak ettirilmesi sağlanır, c) Mal sahibine tahsis edilen miktarın bir imar parselinden küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle müstakil imar parseli verilmemesi halinde, imar parselasyon planları ve imar durumu belirlenmiş düzenleme alanlarında yapılacak binaların toplam inşaat alanı veya bağımsız bölüm adetleri belirtilen imar adaları veya parselleri, kat mülkiyetine esas olmak üzere hisselendirir." hükmüne, "İmar Parsellerinin Teşkili" başlıklı 35. maddesinin 1. fıkrasında, "İmar adaları, imar planı ve yönetmeliğindeki yapı nizamı ile diğer hükümler dikkate alınmak suretiyle önce geçici parsellere ayrılır." hükmüne, "İmar Adalarının Parsellenmesi" başlıklı 36. maddesinde ise, "İmar adaları, imar plânı ve yönetmeliği hükümlerindeki şartlara uygun olarak parsellere ayrılır.
Alan belirlendikten sonra, parseli, hisseli durumda bırakmamak için sınırları, plân ve yönetmeliğine aykırı olmamak kaydıyla az miktarda kaydırılarak kesinleştirilir.
Meskun sahalarda teşkil edilecek parsele, birden fazla mevcut bina girmesini önlemek ve müstakil hale getirebilmek için, düzgün imar parseli teşkil yerine, mevzuata uygun bina yapılabilecek parsellerde kadastro parsel sınırları, imar parseli sınırı olarak alınabilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Parselasyon işleminin amacı; imar planı, plan raporu ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, imar adasının biçim ve boyutu, yapı düzeni, inşaat yaklaşma sınırı ve bahçe mesafeleri, yapı yüksekliği ve derinliği, yerleşme yoğunluğu, taban alanı ve kat alanı katsayısı, arazinin kullanılma şekli, mülk sınırları, mevcut yapıların durumu göz önüne alınmak suretiyle üzerinde yapı yapmaya elverişli imar parseli oluşturmaktır. Taşınmaz sahibine tahsis edilen miktarın,bir imar parseli alanından küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle müstakil imar parseli verilememesi halinde, bu miktar mümkün mertebe tek bir imar parseline hisselendirilir.
Çok hisseli imar parsellerinin oluşturulması mülkiyetin kullanımına ilişkin anlaşmazlıklara yol açabildiğinden, mümkün olduğunca az hisseli parsellerin oluşturulması önem taşımaktadır.
Adana İli, Seyhan İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda, 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Seyhan Belediye Encümeni Kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan başka bir davada; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 10/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu uygulama işleminde düzenleme sınırının tespitinde mevzuata uygun davranıldığı, DOP oranının ise 0,2502517 olması gerektiği, düzenleme ortaklık payı oranının hatalı olarak hesaplanmasının uygulama işlemine alınan parsellerden kesilen DOP miktarında çok çok küçük bir değişikliğe neden olduğu, zira dava konusu parsalasyon işleminde düzenleme ortaklık payı oranının hatalı olarak hesaplanmasının uygulama işlemine alınan parsellerden çok küçük bir oran olan 0,0016259 oranında fazla DOP kesilmesine neden olduğu, ... ada, ... sayılı parselin DOP'tan karşılanan 2.075,00 m²'lik bölümünün de Maliye Hazinesi adına tescil edilmesinin gerektiği, ancak dava konusu uygulama işleminin dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planına göre "eğitim tesisi alanı" olarak belirlenen ... ada, ... sayılı parselin toplam alanının 4.489,00 m² olmasına rağmen dava konusu uygulama işlemine ait uygulama evraklarında ... ada, ... sayılı parselin toplam alanının 2.414,00 m² olarak belirtildiği, anılan parselin 2.075,00 m²'lik bölümünün tescil harici alan olarak bırakıldığı, dolayısıyla dava konusu uygulama işleminin bu noktada mevzuata aykırı olduğu, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... sayılı parsellerin dava konusu uygulama işleminin dayanağı imar planı hükümlerine aykırı olarak oluşturulduğu, parseller oluşturulurken imar planı üzerindeki ada ayırım çizgilerinin, bir başka ifade ile bu imar adaları içerisindeki imar hatlarının dikkate alınmadığı, bunun neticesinde bu parsellerde hem "E=1,60, Maks TAKS=0,60, Yençok=Serbest yapılaşma koşullarında ticaret + konut Alanı (TİCK)", hem de "ME=1,60, Maks TAKS=0J0, Yençok- serbest yapılaşma koşullarında konut alanı" oluşturulduğu, böylece bu parsellerin farklı iki arazi kullanım kararına ve farklı iki TAKS değerine sahip olacak şekilde oluşturulmasında anılan Yönetmeliğin 35 ve 36. maddelerine aykırı davranıldığı, ... ada, ... sayılı parselin dağıtımı yönünden Yönetmeliğin 10. maddesine aykırı davranıldığı görüş ve değerlendirmelerine yer verildiği, anılan bilirkişi raporu hükme esas alınarak anılan gerekçelerle ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddine karar verildiği ve bu kararın Dairemizin 24/02/2025 tarih ve E:2022/6478, K:2025/907 sayılı kararıyla onanmasına karar verildiği görülmüştür.
İş bu davaya da konu olan ... tarih ve ... sayılı Seyhan Belediye Encümeni Kararının iptali istemiyle açılan davanın temyizen incelemesinin yapıldığı Dairemizin E:2022/6478 sayılı dosyası ile iş bu dosyanın birlikte değerlendirilmesinden; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı dosyasında dava konusu ... tarih ve ... sayılı Seyhan Belediye Encümeni kararıyla yapılan parselasyon işlemine ilişkin genel hususlardaki anılan aykırılıklar ve ... ada, ... sayılı parselin dağıtımı yönünden aykırılık sebebiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, iş bu davada ise plan notundaki 2000 m² şartını sağlayacak, hem de daha az sayıda hissedarlı imar parseli elde etme olanağının mevcut olduğu, dava konusu düzenleme işleminde ise büyük alanlı, tek ada tek parsel ve çok hissedarlı bir parselasyon tekniği kullanılarak; davacılar yönünden çok sayıda malikle hissedar duruma getirilerek davacıların taşınmazlarını pratikte kullanma olanağının kısıtlandığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; Dairemizin E:2022/6478 sayılı dosyası ile iş bu dosyanın birlikte değerlendirilmesinden DOP oranının hatalı olarak hesaplanması sebebiyle 0,0016259 oranında daha fazla DOP kesilmesine neden olunduğu, ... ada, ... sayılı parselin toplam alanının 4.489,00 m² olmasına rağmen dava konusu uygulama işlemine ait uygulama evraklarında ... ada, ... sayılı parselin toplam alanının 2.414,00 m² olarak belirtildiği, anılan parselin 2.075,00 m²'lik bölümünün tescil harici alan olarak bırakıldığı, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... sayılı parsellerin dava konusu uygulama işleminin dayanağı imar planı hükümlerine aykırı olarak oluşturulduğu, parseller oluşturulurken imar planı üzerindeki ada ayırım çizgilerinin, bir başka ifade ile bu imar adaları içerisindeki imar hatlarının dikkate alınmadığı, bu parsellerin farklı iki arazi kullanım kararına ve farklı iki TAKS değerine sahip olacak şekilde oluşturulduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde bu yönlerden de hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 24/02/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.