DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2022/4134 E.  ,  2025/954 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/4134
Karar No : 2025/954

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ...Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

KARŞI TARAF : 1-...
2-...
...
11-...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Başakşehir İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Toplu Konut İdaresi Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı oluruyla kabul edilen parselasyon işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacıların hisseli malik oldukları taşınmazın da yer aldığı ... Mahallesi, Kuzey Ayazma Gecekondu Önleme Bölgesinde ...tarih ve ... sayılı olur ile onaylanan planlara göre hazırlanıp... tarih ve ... yevmiye ile tescil edilen imar uygulamasının Mahkeme kararlarıyla iptal edilmesi üzerine geri dönüşüm işlemlerinin yapıldığı, kök parsel numarası ... olan taşınmazda yapılan ilk uygulama ile, davacıların hisselerinden DOP kesintisi de yapılarak ... ada, ... parsele, ... ada, ... parsele ve ... ada, ... parsele hisse tahsis edildiği, yapılan ikinci imar uygulaması ile davacıların ... ada, ... parselde bulunan hisselerine karşılık ... ada, ... parselden hisse tahsis edildiği, dava konusu üçüncü imar uygulaması ile de davacıların ... ada,... parselde bulunan hisselerine karşılık, ... ada, ... parselde hisse tahsisi yapıldığı, ancak, davacıların ilk imar uygulaması ile tahsis edilen ... ada ... parselden çıkarılarak, aynı mevkide bulunan ... ada ... parsele tahsis edilmelerini zorunlu kılacak bir zaruret olmaması ve davalı İdarece bu durumu açıklayacak hukuki bir sebebin de ortaya konulamadığı, yine ilk uygulamadan sonra iki kez davalı İdare tarafından imar uygulaması yapıldığı, ancak yapılan bu uygulamaların yukarıda yer verilen mevzuatta sayılan hangi sebebe dayalı olarak yapıldığına yönelik teknik veya hukuki bir gerekçe de sunulamadığı, dava konusu imar uygulaması ile davacılara tahsis edilen ... ada ...parselin bir kısmı üzerinde üçüncü şahıslara ait gecekonduların mevcut olduğu, bu durumun davacıların mülkiyet hakkını kullanmasını kısıtlayıcı bir durum oluşturmakta olduğu anlaşıldığından hukuka aykırı olan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : İstanbul İli, Başakşehir İlçesi,...Mahallesi, ... ada, ... parsel (eski ... parel) sayılı taşınmazı kapsayan alanda bir önceki parselasyon işlemi hakkında açılan davada iptal kararı verilmesi üzerine Toplu Konut İdaresi Başkanlığının ... tarih ... sayılı oluruyla mahkeme kararının uygulanması maksadıyla yapılan parselasyon işlemi sonucu davacılara ... sayılı kök parselin yerinde oluşturulan ... ada ... sayılı parsel ile ... ada ... ve ... ada ... sayılı parsellerden tahsis yapılmış, söz konusu alanda Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 29.04.2016 tarihli oluruyla Kuzey Ayazma Gecekondu Önleme Bölgesi 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planının kabul edilmesi üzerine Toplu Konut İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı oluruyla alanda yeniden parselasyon yapılmış ve anılan parselasyonda davacının ... ada ... sayılı imar parselindeki hissesine karşılık dop kesintisi yapılmadan kısmen kök parselin ayak bastığı yerde oluşturulan ... ada ... sayılı parselden hisseli tahsis yapılmış, 2016 yılında yapılan parselasyonun muhtelif mahkeme kararlarıyla iptal edilmesi üzerine Toplu Konut İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı oluruyla kabul edilen parselasyon işleminde ise davacıların ... ada ... sayılı imar parselindeki hisselerine karşılık yine aynı yerde oluşturulan ... ada ... sayılı parselden hisseli tahsis yapılmış, davacılar tarafından, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazdaki hisselerinin yapılan parselasyonlar ile başka şahısların gecekondularının bulunduğu alana taşındığı, başka şahıslarla hisseli tahsis yapıldığı mülkiyet haklarının kullanılamaz hale getirildiği iddialarıyla Toplu Konut İdaresi Başkanlığının... tarih ve ... sayılı oluruyla kabul edilen parselasyon işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Öte yandan, dava konusu parselasyon işleminden önce Toplu Konut İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı oluruyla kabul edilen parselasyon işlemiyle dayanağı planlar hakkında açılan başka bir davada imar planları yönünden davanın reddi ile parselasyon işlemi yönünden dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun Danıştay Altıncı Dairesinin 16/06/2022 tarih ve E:2020/10977, K:2022/7137 sayılı bozma kararına uyularak kabulü ile imar planlarına ilişkin kısım yönünden Mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline, parselasyon işlemine ilişkin kısım yönünden istinaf başvurusunun gerekçeli reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 08/11/2023 tarih ve E:2022/9131, K:2023/8018 sayılı kararıyla onandığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu’nun "Parselasyon planlarının hazırlanması" başlıklı 18. maddesinde; imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın, birbirleri ile yol fazlaları ile kamu kurumlarına veya belediyeler ait bulunan yerlerle birleştirmeye bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyelerin yetkili olduğu, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağılımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar sahanın arsaların düzenlenmeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırk beşini geçmemek üzere düzenleme ortaklık payı olarak düşülebileceği, düzenleme ortaklık paylarının düzenlemeye tabi tutulan yerlerin ihtiyacı olan umumi hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamayacağı, herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınmamasının esas olduğu, ancak, her türlü imar planı kararı ile yapılaşma koşulunda ve nüfusta artış olması hâlinde, artış olan parsellerden, uygulama sonucunda oluşan değerinin önceki değerinden az olmaması kaydıyla, ilk uygulamadaki düzenleme ortaklık payı oranını % 45’e kadar tamamlamak üzere ilave düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılabileceği, belediye veya valiliğin, parselasyon planlarını, imar planlarının kesinleşme tarihinden itibaren beş yıl içinde yapmasının ve onaylamasının esas olduğu, düzenleme sonucu taşınmaz maliklerine verilecek parsellerin, öncelikle düzenlemeye alınan taşınmazın bulunduğu yerden, mümkün olmuyor ise en yakınındaki eşdeğer alandan verileceği, düzenleme alanında bulunan imar adalarında, asgari parsel büyüklüğünü karşılamak kaydıyla, imar uygulama alanında kalan hisseli arsa ve arazilerin; hisse sahiplerinin muvafakati hâlinde veya fiilî kullanım esasına göre müstakil hâle getirilebileceği, uygulama imar planında hüküm bulunmaması hâlinde yönetmelikte belirlenen asgari parsel büyüklüklerinin altında parsel oluşturulamayacağı, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmış, "Parselasyon planlarının hazırlanması ve tescili" başlıklı 19. maddesinde de; kesinleşen parselasyon planlarının tescil edilmek üzere tapu dairesine gönderileceği, bu dairelerin ilgililerin muvafakatı aranmaksızın, sicilleri planlara göre re'sen tanzim ve tesis edecekleri hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; Kuzey Ayazma Gecekondu Önleme Bölgesi içinde bulunan dava konusu alanda 2010 yılında yapılan parselasyon işleminin yargı kararı ile iptali sonrasında yapılan 2012 yılında yapılan parselasyon işlemi ile davacıların kök parselinin bulunduğu alanda oluşturulan ... ada, ... sayılı imar parselinden hisse tahsis edildiği, akabinde dava konusu alanda 1/1000 uygulama imar planının 29.04.2016 tarihli Bakanlık oluruyla kabul edilmesi üzerine 2016 yılında yapılan parselasyon işlemi ile ... ada ... sayılı parseldeki hisselerinin başka şahısların gecekondusunun bulunduğu ... ada ... sayılı parsele taşındığı, anılan plan ve parselasyon işleminin muhtelif mahkeme kararlarıyla iptali ve alanda 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin kabul edilmesi sonrasında yapılan dava konusu parselasyon işlemiyle ise; ... ada ... sayılı parseldeki hisselerinin kök parsellerinden başka bir alanda ve başka şahısların gecekondusunun bulunduğu yerde oluşturulan ... ada ... sayılı parsele tahsis edildiği, İdare Mahkemesince her ne kadar ilk uygulamadan sonra iki kez davalı İdare tarafından imar uygulaması yapıldığı, ancak yapılan bu uygulamaların hangi sebebe dayalı olarak yapıldığına yönelik teknik veya hukuki bir gerekçe sunulamadığı belirtilmiş ise de; davalı idarelerin savunmaları ile dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; anılan uygulamaların alanda yapılan uygulama imar planı değişikliği ve muhtelif yargı kararlarının uygulanması maksadıyla yapıldığı görülmüş olup İdare Mahkemesinin bu yöndeki gerekçesinde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla; dava konusu alanda daha önce yapılan parselasyon işlemlerinin uygulama imar planı değişikliği ve muhtelif yargı kararlarının uygulanmasından kaynaklandığı anlaşıldığından karardan yukarıda belirtilen gerekçenin çıkarılması gerektiği sonucuna ulaşılmış olup kararda belirtilen tahsis ve dağıtım ilkelerine yönelik diğer aykırılıklar nedeniyle işlemin iptaline yönelik gerekçe usul ve yasaya uygun bulunduğundan, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince verilen kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E..., K:...sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 25/02/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.