DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2025/756 E.  ,  2025/4209 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/756
Karar No : 2025/4209

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İşletmecilik Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, kiracı olarak kullanmakta olduğu İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsata aykırı yapı yapıldığı 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu hükümleri uyarınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle, ruhsata bağlanamayan aykırılıkların anılan Kanun'un 13/c maddesi uyarınca yıktırılmasına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ...-... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu yerde yapılan yeni alanların plan notları ve mer'i mevzuat gereği ruhsata bağlanamayacağı ileri sürülmüş olsa da, dava konusu yıkım kararına dayanak olan ... tarih ve ... sayılı ... numaralı yapı tatil tutanağının iptal istemiyle Mahkemelerinin ... esas sayısıyla dava açıldığı ve Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ilamıyla '' Bakılan uyuşmazlıkta, yapı tatil tutanağında söz konusu yapılara ilişkin yapısal bir değerlendirme yapılmadan kroki üzerinde sadece parselin ve parsel içindeki farklı alanların sınırları çizilerek ve aykırılığa konu alanların tamamı 'yeni yapılan kapalı alan' denilerek belirtildiği, bu haliyle yapı tatil tutanağında aykırı olarak yapılan bir alan olduğuna ilişkin tespitin doğru bir şekilde yapılmış olduğu ancak aykırılığın kendi içinde var olduğu görülen farklı kısımlarına yani niteliğine ilişkin bir değerlendirme yapılmadan tutulmuş olması nedeniyle yapı tatil tutanağı ile fiili durumun uyumlu olmadığı görüldüğünden, yapı tatil tutanağında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı,' gerekçelerine yer verilerek yapı tatil tutanağının iptaline kararı verildiği anlaşıldığından, bu tutanak uyarınca tesis edilen yıkım işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği, öte yandan, davalı idare tarafından mahkeme kararının gerekçesine uygun olarak yeni bir tespit yapılabileceğinin de açık olduğu belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dayanak yapı tatil tutanağının usul ve mevzuata uygun olarak düzenlendiği, yapının mer'i imar planları açısından ruhsata bağlanmasının mümkün olmadığı, yıkıma ilişkin dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı; İstanbul Boğaziçi Alanının kültürel ve tarihi değerlerini ve doğal güzelliklerini kamu yararı gözetilerek korumak ve geliştirmek ve bu alandaki nüfus yoğunluğunu artıracak yapılanmayı sınırlamak için uygulanacak imar mevzuatını belirlemek ve düzenlemektir" hükmü, 11. maddesinde; "Boğaziçi Alanındaki yapılar, kazı izni verildiği günden itibaren Boğaziçi İmar Müdürlüğünce inşaat ruhsatına ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen esaslara göre denetlenir. Boğaziçi İmar Müdürlüğü, denetleme sırasında inşaat ruhsatı ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen imar mevzuatına aykırılıkları bir tutanakla tespit eder. Tutanak tanziminde mal sahibi veya müteahhit veya fenni mesulün bulunması esastır. Bunların bulunmamaları halinde inşaatta çalışan herhangi bir kişinin bulunması da yeterlidir. Terkedilmiş bir inşaatta tutanak, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilecek asgari üç görevli tarafından tanzim edilir. İnşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırılığı tespit edilen yapılar için, tutanak tanzimi ile birlikte inşaat mühürlenir. Yapının mühürlendiğini belirten belge ve levhalar yapının muhtelif cephelerine asılır. Bu suretle durum mal sahibine veya müteahhide veya fenni mesule tebliğ edilmiş sayılır..." hükmü; aynı Kanunun 12. maddesinde; "Kullanma izni verilen yapıların, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce tespit edilecek önceliklere göre ve bir program dahilinde, projelerine ve imar mevzuatına uygunluğu denetlenir. Denetleme sırasında tespit edilen aykırılıklar bu Kanunun 11. maddesinde belirtilen esaslara göre tespit edilir ve derhal Boğaziçi İmar Müdürlüğüne bildirilir. Tutanak tanziminde mal sahibi veya yönetici veya kiracının bulunması esastır. Terkedilmiş yapılarda tutanak Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilecek asgari üç görevli tarafından tanzim edilir. Yapıda imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentiler, bu kanunun 13. maddesinde belirtilen esaslara göre Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yıkılır ve yıktırılır..." hükmü, "Yıkım işleri" başlıklı 13. maddesinde, "Yıkım işleri: Aşağıda belirtilen yapılar Boğaziçi İmar İdare Heyetinin kararı ve Boğaziçi İmar Müdürünün yazılı emri ile yıkılır veya yıktırılır.
a) İnşaat ruhsatı olmayan yapılar,
b) Yapının, inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri,
c) Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri,
d) Yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentileri.
Bu Kanun hükümlerine göre yıkılması gereken yapılar tespit edildiğinde Boğaziçi İmar Müdürlüğünce derhal valiliğe bildirilir. Vali, Boğaziçi İmar İdare Heyetini en geç yedi gün içinde toplayarak konunun karara bağlanmasını sağlar ve kararı Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderir.
Yıkım emri 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine bağlı kalınmaksızın güvenlik kuvvetleri veya belediye zabıta kuvvetleri tarafından mal sahibine veya müteahhide tebliğ edilir. Bu tebligat onbeş gün içinde tamamlanır. Tebligatın bu şekilde yapılması
mümkün olmadığı takdirde, yıkım emri yapı mahallinde görülebilecek bir yere onbeş gün müddetle asılır ve bu işlem bir tutanakla belirlenir. Bu suretle durum mal sahibi veya müteahhide tebliğ edilmiş sayılır.
Tebligatın tamamlanmasından itibaren onbeş gün içinde yapı, mal sahibi veya müteahhit tarafından yıkılmadığında, yıkım işlemi Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yerine getirilir ve yıkım masrafları % 20 fazlası ile mal sahibi veya müteahitten tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 46. maddesinde; 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 6. maddesiyle oluşturulan kurulların kaldırılarak, görev ve sorumlulukların 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 2. maddesinde belirlenen ve 22/07/1983 onay tarihli plana göre Boğaziçi alanında gösterilen "Boğaziçi Sahil Şeridi" ve "Öngörünüm" bölgelerindeki uygulamalar İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanlığınca, "Gerigörünüm" ve "Etkilenme" bölgelerindeki uygulamaların da ilgili İlçe Belediye Başkanlıklarınca yerine getirileceği, düzenlemelerine yer verilmiştir.
Dava dosyasının ve Dairemizin E:2025/767 sayılı dosyasının (... tarih ve ...-... sayılı encümen kararı ile bu kararın dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı ... nolu yapı tatil tutanağının iptali istemiyle açılan dava) birlikte incelenmesinden; davacının kafe-pastahane-restoran işyeri nitelikli kiracı olarak işletmekte olduğu İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresindeki, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz mahallinde davalı idare teknik elamanlarınca 1 no'lu yapı tatil tutanağı ile mühürlenen kısımda, mühür fekki yapılarak ve yapımına devam edilen kısımla ilgili düzenlenen ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı ile, "... tarih, ... sayılı ve ... nolu yapı tatil tutanağı tanzim edilmiş olan yerde mahallen yapılan incelemede ... nolu yapı tatil tutanağında eklenti A ve eklenti D olarak gösterilen ve 05/03/2019 tarihinde Müdürlüklerince yıkımı gerçekleştirilen (Eklenti A, D) alanların yerine, ölçüleri tutanakta çizilen krokide belirtilen yeni kapalı alan yapıldığının tespiti edildiği" ifadelerine yer verildiği, ruhsatlı mevcut binaya ilave olarak yapılan ruhsatsız kısımların da ölçümü yapılarak tutanak üzerinde krokide gösterildiği, tutanak ekinde de fotoğrafa yer verildiği, söz konusu yapı tatil tutanağına istinaden ruhsata bağlanamayan ilave ruhsatsız kısımların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/c maddesi uyarınca yıktırılmasına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ...-... sayılı kararının alınması üzerine bakılan davanın açıldığı; ... tarih ve ...-... sayılı encümen kararı ile bu kararın dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı ... nolu yapı tatil tutanağının iptali istemiyle açılan davada, işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararına karşı yapılan temyiz başvurusunun reddi ile anılan kararın Dairemizin 02/07/2025 tarih ve E:2025/767, K:2025/4206 sayılı kararıyla onandığı görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, taşınmaz mahallinde daha önce düzenlenen ... ve ... nolu yapı tatil tutanağından sonra yapımına devam edilen ilave ruhsatsız kısım hakkında düzenlenen, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. ve 12. maddeleri uyarınca ruhsatsız yapının tespitine ve mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sıra no'lu yapı tatil tutanağının yıkım işlemi yönünden yeterli tespit içerdiği, bu haliyle yıkıma yönelik encümen kararı yönünden dayanak teşkil edebileceği sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu durumda, yıkım işleminin yapıya ilişkin ve yapıyı esas alan nitelikte olduğu dikkate alındığında, usulüne uygun olarak düzenlenen yapı tatil tutanağına dayalı olarak tesis edilen yıkıma ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yolunda verilen mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu İdare Dava Dairesi kararında ise, hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ...'un karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 02/07/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.