DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/4011 E.  ,  2025/2488 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/4011
Karar No : 2025/2488

TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1-(DAVACI)... Bilişim Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Ankara ili, ... ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... Caddesi üzerinde bulunan 950 m² kapalı alanı şantiye binası, 1.915 m² açık alanı yeşil alan olmak üzere toplam 2.865 m² alanı kullanarak fuzuli şagil olduğundan bahisle 3.722.707,18-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; Mahkemelerince mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi heyeti raporunda davacı şirketin işgaline konu Ankara ili, ... ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... Caddesi üzerinde bulunan 2.865 m² alanın 02/11/2017-01/11/2022 tarihleri arasındaki dönem için toplam ecrimisil bedelinin 926.884,80-TL olarak hesaplandığı görüldüğünden, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 926.884,80-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 2.795.822,38-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 2.795.822,38-TL'lik kısmının iptaline, 926.884,80-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Davacı tarafından, bilirkişi raporuna yaptıkları itirazlar ve dava dilekçesindeki açıklamaları dikkate alınmadan gerekçesiz olarak istinaf istemlerinin reddine karar verildiği, davaya konu ecrimisil ihbarnamesinin taşınmaz tespit tutanağına dayanılmaksızın düzenlendiği, anılan tutanağın taraflarına tebliğ edilmediği, davalı tarafın ne zamandan beri taşınmaza malik olduğunun ortaya konulmadığı, kendilerinin ise 4 yıl 11 ay 30 gün boyunca fuzuli şagil olmasının mümkün olmadığı, bilirkişi raporunda kapalı alan olarak hesaplanan yerin kapalı alan vasfında olmadığı, kullanıldığı iddia edilen alanın ecrimisil ihbarnamesi gönderildiği ana kadar idare kayıtlarında açık alan olarak geçtiği, kapalı alan olarak değerlendirilerek hesaplama yapılmasının hatalı olduğu, ecrimisil bedelinin fahiş olduğu, idari işlemin şekil ve sebep unsurları bakımından sakat bir işlem olduğu belirtilerek, kararın redde ilişkin kısım yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davalı tarafından, davacı tarafın itirazı üzerine 16/12/2022 tarihinde yerinde yeniden ölçüm yapıldığı, işgal alanının 01/11/2022 tarihli yoklama tutanağında belirtilen alan ile aynı olduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporunda işgal alanının ticari amaçlı satış ofisi olduğu hususu göz ardı edilerek hesaplamanın işgal alanının arsa nitelikli olduğu kanaatiyle yapılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek, kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacının, temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar; kararın, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 926.884,80-TL tutarındaki kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
Davalı idarenin, kararın, dava konusu ecrimisil ihbarnamesine konu 2.795.822,38-TL ecrimisil tutarının iptaline ilişkin kısmına yönelik temyiz istemine gelince;
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından, Ankara ili, ... ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... Caddesi üzerinde bulunan 950 m² kapalı alanı şantiye binası, 1.915 m² açık alanı yeşil alan olmak üzere toplam 2.865 m² alanı kullanarak fuzuli şagil olduğundan bahisle 3.722.707,18-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Ecrimisilin; işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, ecrimisilin fahiş olduğu iddiasının emsal bir taşınmaza göre değerlendirilmesi yolunun seçilmesi ve bu emsalin taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan nitelikte olması gerektiği kuşkusuzdur. Diğer bir ifadeyle, ecrimisil bedeli hesaplanırken öncelikle işgal edenin bu tür bir yeri serbest piyasada kiralaması halinde rayiç kiranın ne olacağının belirlenmesi ve işgal edenin elde ettiği yararın göz önünde tutulması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, Mahkeme kararında hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davaya konu taşınmazın arsa nitelikli olduğundan bahisle davacı tarafından yapılan satış ofisi ile şantiye ve otopark kullanımlarına ilişkin ecrimisil bedelinin hesaplanmasında arsa değerinin esas alındığı görülmüştür.
Davaya konu taşınmazda 950 m² kapalı alanın (şantiye binası/satış ofisi) ticari kullanıma ilişkin olduğu dikkate alındığında, kapalı alan/açık alan ayrımı yapılmaksızın tüm alanın, açık alan kabul edilerek arsa değeri esas alınarak belirlenen birim bedel üzerinden ecrimisil tutarı hesaplanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, taşınmazın kapalı alan kullanımına ilişkin ayrıca hesaplama yapılması gerektiğinden, temyize konu kararın ecrimisil ihbarnamesinin iptaline ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin, ...-TL tutarı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3.Anılan İdare Dava Dairesi kararının ...-TL ecrimisil tutarının iptaline ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 21/04/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.