DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/3887 E.  ,  2025/1224 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/3887
Karar No : 2025/1224

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av....

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ... Çakmak Caddesi, ... Pasajı, No:... adresinde, ... tarih ve ... sayılı "Çay ocağı" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip işyerinin, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca faaliyetten men edilmesine ilişkin 06/12/2023 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davaya konu işyerinde 01/12/2023 tarihinde işyerinde yapılan denetimde, işyerinin sağ tarafında oturma alanı olduğu ve bu alanda bulunan oyun kağıtları ile tavlanın aktif olarak kullanıldığının tespit edildiği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında çay ocakları ile ilgili getirilen masa ve sandalye konulamayacağı kuralına aykırı şekilde faaliyette bulunulduğunun somut ve ayrıntılı şekilde ortaya konulduğdan bahisle, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İşyerinin çay ocağı olarak kullanıldığı, tutanakla tespit edilen masanın işyeri sahibinin ihtiyacı için kullanıldığı, Yönetmelik hükümlerine aykırı faaliyet yürütülse dahi, ruhsatsız faaliyetten değil, işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı faaliyetten işlem tesis edilmesi gerektiği hususlarına değinilerek İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 6. maddesinde; "İşyeri Açma ve Çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde ilgili çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır. Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuat çerçevesinde yetkili merci veya mülki amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, "(...) İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. (...)" kuralına, Yönetmeliğe 09/06/2020 tarihinde eklenen ''Faaliyetten geçici süreyle men ve idarî para cezası'' başlıklı Ek madde 3'ün 1. fıkrasında ise, "13 üncü maddenin birinci fıkrası, 21 inci maddenin ikinci fıkrası ve 23 üncü maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir. Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. (...)" kuralı yer almaktadır.
Buna göre, anılan Yönetmeliğin 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edileceği düzenlenmiş ise de, Yönetmeliğe eklenen Ek madde 3 ile, ruhsatın kesinleşmesinden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, verilecek onbeş günlük sürede, mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde, ancak idari para cezası ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar işyerinin faaliyetin menine karar verilebileceği anlaşılmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davalı idare memurları tarafından 01/12/2023 tarihinde, "... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... Pasajı, No:..." adresinde yapılan denetim sonucunda, işyerinde oturum alanları olduğuna, kağıt ve tavla oyunları oynandığına ilişkin tespit tutanağı düzenlenmesi üzerine, davacı tarafından söz konusu adreste işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın kahvehane işletildiğinde bahisle, işyerinin 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyat Kanunu 7. maddesi uyarınca faaliyetten menine ilişkin 06/12/2023 tarihli işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı görülmektedir.
Olayda dava konusu adreste faaliyet gösteren işyerine ilişkin "Çay ocağı" faaliyet konulu 20/07/2017 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatının olduğu görülmektedir. Bu durumda, yukarıda yer verilen Yönetmelik Ek madde 3 hükmü uyarınca, ruhsatlı bir işyerinde, ruhsata aykırı faaliyetlerin tespiti halinde süresiz kapatmaya yönelik, doğrudan ruhsatlı faaliyetin de son bulması sonucunu doğuracak şekilde işlem tesis edilmesi olanaklı değildir.
Bu itibarla, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmelik'in yukarıda yer verilen hükümleriyle getirilen prosedürlere uyulmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 26/02/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.