DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/1461 E.  ,  2025/811 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1461
Karar No : 2025/811

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Motorlu Araçlar Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ... Konutları... Yönetimi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, İstanbul ili, Zeytinburnu ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ......, No:... adresinde bulunan iş yerinde ruhsatsız faaliyet gösterdiğinden bahisle faaliyetten men edilmesine ve 5326 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca 1.295,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Zeytinburnu Belediye Encümeninin ... tarih ve...sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı şirket tarafından İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi, ...Sokağı, ...adresinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınarak faaliyet yürütülmekte ise de, İstanbul ili, Zeytinburnu ilçesi, ... Mahallesi, ...Sokak, ..., No:... adresi ikinci bodrum katının depo olarak kullanıldığının davalı idare ve davacı beyanıyla sabit olduğu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 10. maddesi uyarınca depo olarak kullanılan yer işyeri açma ve çalışma ruhsatında gösterilmesi gerekirken mevcut işyeri açma ve çalışma ruhsatında gösterilmediği ve bu faaliyet için davacı tarafça alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatının da olmadığı görüldüğünden, yetkili idareden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan depo olarak ruhsatsız faaliyet gösterilen söz konusu işyerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliğinin 6. maddesi uyarınca mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ve idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idareye yapılan işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunun ortak kullanım alanına ruhsat verilemeyeceği gerekçesiyle reddedildiği, bu karar ile dava konusu Encümen kararının çeliştiği, dava konusu yerin... Blokları Yönetimi ile yapılan 01/06/2017 tarihli kira sözleşmesi uyarınca satışa hazır sıfır araçların geçici olarak bekletilmesi ve parklanması amacıyla kiralandığı ve bu amaçla kullanıldığı, her ne kadar İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte işyerlerinin depo olarak kullandıkları yerlerin işyeri açma ve çalışma ruhsatında gösterileceği düzenlemesi yer alsa da söz konusu alanın kullanım şekline göre Yönetmelikte tanımlanan ve ruhsat alınmasını gerektirir bir depo alanı olmadığı, asıl ticari faaliyet alanında satışa sunulmak üzere gelen araçların geçici olarak bekletildiği bir yer olduğu, sıfır araçların geçici olarak bekletilmesinin ruhsat alınmasını gerektirir bir faaliyet olmadığı, dava konusu yerin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe tabi bir yer olmayıp Kat Mülkiyeti Kanununa tabi bir yer olduğu ve site yönetimi tarafından kiralandığı, kiralanan alanda ticari bir faaliyet yapılmadığı, özel mülkiyete ve özel hukuka ilişkin kira sözleşmesi ile kiralanmış alanda ruhsat aranmaması gerektiği, ... Sulh Hukuk Mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde de dava konusu alanın depo olarak kullanılmadığının tespit edildiği, hukuken geçerli kira sözleşmesi ile kiralanmış alanın kira sözleşmesi devam ettiği mahkeme kararıyla sabit olmasına ve kira bedeli ödenmesine rağmen kullanılamadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Mevzuatta yer alan düzenlemeler uyarınca depoların da işyeri açma izin harcına tabi olduğu, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınması gerektiğinin Yönetmelik hükmüyle de açıklandığı, tapuda ve yapı kullanma izin belgesinde depo yazmasına rağmen açılacak işyerinin niteliğine göre İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte yazılı bulunan diğer nitelikleri ve şartları taşıyan işyerlerine belediyeler tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi ve işyeri açma izin harcının alınmasının gerektiği, davacının tespit yaptırdığı tarihte araç olmamasının kiralananın depo vasfını değiştirmeyeceği, bir deponun niteliği gereği her zaman dolup boşalacağı ileri sürülmektedir.
Müdahil (davalı yanında) tarafından cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde; "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmüne, 5. maddesinde ise; "İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3 üncü maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinde bulunması zorunlu olan şartların neler oldukları sayılmış, yetkili idarelerin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapacakları denetimlerde bu hususların yerine getirilip getirilmediklerinin kontrol edeceği, umuma açık istirahat ve eğlence yerleri için bu hususların işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce yerinde kontrol edileceği düzenlenmiştir. Aynı Yönetmeliğin "İşyerinin açılması" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." hükmüne, "Birden fazla faaliyet konusu bulunan işyerleri" başlıklı 10. maddesinde; "Adresi ve işleticisi aynı olan ve birden fazla faaliyet konusu bulunan işyerlerine, ana faaliyet dalı esas alınarak tek ruhsat düzenlenir. Talî faaliyet konuları ruhsatta ayrıca belirtilir. Aynı adreste bulunsa bile ana faaliyet konusu veya işletmecisi farklı olan işyerlerine ayrı ayrı ruhsat düzenlenir. İşyerlerinin depo olarak kullandıkları yerler, işyeri açma ve çalışma ruhsatında gösterilir." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davalı idare görevlilerince 09/01/2023 tarihinde yapılan denetimde davacı şirket tarafından, İstanbul ili, Zeytinburnu ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ..., No:... adresi, ikinci bodrum katında ruhsatsız faaliyet yürütüldüğünün tespit edildiği, bahse konu iş yerinde yapılan tespitler üzerine Zeytinburnu Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla ruhsatsız faaliyet yürütülmesinden dolayı davacı şirketin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi, 5393 sayılı Belediye Kanunun 15. maddesinin (b), (c) ve (l) bentleri ve 1608 sayılı Kanun gereğince faaliyetten men edilmesine ve 5326 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca 1.295,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, davacı tarafından bahse konu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dosya içeriğindeki bilgi ve belgelerden davacının 22/01/2024 tarihli, dava konusu alanı araç otoparkı olarak kullanmak üzere yaptığı işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı kararı ile söz konusu yapının ... tarih ve ... sayı ile yapı ruhsatı, ... tarih ve ... sayı ile yapı kullanma izin belgesi olduğunun görüldüğü, ... sayı ile onaylı mimari projenin ikinci bodrum katında; otopark, sığınak ve teknik alanların olduğu, herhangi bir ticari alanın olmadığı hususunun anlaşıldığı, ortak kullanım alanına işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle reddedildiği görülmüştür.
Öte yandan ... Sulh Hukuk Mahkemesinin... sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda "...Mahallinde yapılan incelemede, mevcut durumda tarafıma gösterilen yerin girişinde motorlu bir kepenk ve kapı olduğu, girişe göre sol tarafta güvenlik ve bekleme alanı tarzı kapalı bir yer olduğu, içeride araç bulunmadığı, gösterilen alanın araç otoparkı kullanım amacı olduğu, başkaca amaçla kullanılmadığı, depo olarak kullanılmadığı, yine blok altı otopark girişinde ve tarafıma gösterilen otopark alanına giriş bariyerlerinin, tespit isteyen taraflara ait kartla açılmadığı, tespit isteyen tarafın tarafıma gösterdiği ve kepenk olan alanda araç bulunmadığı" şeklinde tespitlere yer verildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta davacının asıl işyerinin İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokağı, ... adresinde bulunduğu ve bu adreste faaliyet göstermek üzere "İlk Tescil Motorlu Kara Taşıtı Ticareti ve İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti" ana faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldığı, dava konusu taşınmazın ise 01/06/2017 tarihli kira sözleşmesi ile ... Blokları Yönetiminden kiralandığı, kira sözleşmesi uyarınca kiralanan alanın araç otoparkı olarak kullanıldığı, mevzuatta işyerlerinin depo olarak kullandıkları yerlerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarında gösterileceğinin belirtilmesine rağmen dava konusu taşınmazın araç otoparkı olarak kullanıldığı, söz konusu alan için işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınamayacağı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda mevcut işyeri açma ve çalışma ruhsatında deponun gösterilmediği ve bu faaliyet için davacı tarafça alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatının da olmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 05/02/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.