DANIŞTAY 2. DAIRE

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2024/4716 E.  ,  2025/2536 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/4716
Karar No : 2025/2536

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı
2- ...Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem : Dava; 2022 yılında yapılan PMYO sınavında başarılı olan ve Adile Sadullah Mermerci Polis Meslek Yüksekokuluna geçici kaydı yapılan ve daha sonra Kırşehir Polis Meslek Yüksekokuluna nakil olan davacının, sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-9-A maddesine uymadığından bahisle okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin 12/06/2023 onay tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesinin...günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla; Mahkemenin 26/12/2023 günlü ara kararıyla davacının sağlık şartları yönünden Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olup olamayacağının tespiti amacıyla hakem hastaneye sevkine karar verildiği, sevk edildiği SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen ... günlü ... sayılı sağlık kurulu raporunda; "ETSŞY EK;3-9-A-1-e'ye uyar POMEM öğrencisi olur.'' yönünde görüş bildirildiği; bu durumda, davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde öngörülen sağlık şartlarını taşıdığı ve Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olmasında herhangi bir sakıncı bulunmadığı hususularının Mahkemece sevk edildiği hastanece düzenlenen sağlık kurulu raporuyla ortaya konulduğu anlaşıldığından, davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-9-A maddesinde aranan koşulları sağlamadığından bahisle Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; davacının öğrenci adaylığından elenmesinin nedeninin sağlık kurulu raporları ile tespit edilen “skolyoz" tanısı olduğu, kişi hakkında verilen öğrenci "olamaz" kararının, klinik durum, tanı ve dilim uyumu, o anki güncel olan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'ne uygun olduğu, 16 derecelik skolyoz mevcudiyetinin ilgili Yönetmelik'te öğrenci adaylığı için engel teşkil ettiği, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan; İdare Mahkemesi kararına esas alınan ve hakem hastane olarak davacı hakkında Bilkent Şehir Hastanesince düzenlenen 05/01/2024 günlü Sağlık Kurulu Raporunda; Fiziki Muayene Bulguları: "Skolyoz Tetkiki (2 Yönlü) Servikat-Torakal-Lumbal vertebralara ait korpus yükseklikleri doğaldır. Servikal-Torakal-Lümbal vertebralarda skolyoz izlenmedi. Transizyonel vertebra, lumbalizasyon, sakrafizasyon izlenmedi. S1 vertebrada posterşyor füzyon defekti var. Fonksiyonel kısıtlılık yapmayan kapanma defekti" tespitlerine yer verildiği, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK:3-9-B/4 maddesi kapsamında değerlendirmeler yapıldığı ve "POMEM öğrencisi olur" şeklinde tetkik sonuçlarına ve karara yer verildiği görülmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın yukarıda belirtilen açıklamayla ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idareler üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 15/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Dava; 2022 yılında yapılan PMYO sınavında başarılı olan ve Adile Sadullah Mermerci Polis Meslek Yüksekokuluna geçici kaydı yapılan ve daha sonra Kırşehir Polis Meslek Yüksekokuluna nakil olan davacının, sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-9-A (Skolyoz) maddesinde belirtilen şartları sağlamadığından bahisle "PMYO öğrencisi olamaz" kararı verilerek eğitim merkezi ile ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlık konusu olayda; davacının, ETSŞY gereğince sağlık kurulu raporu almak üzere sevk edildiği İstinye Devlet Hastanesince düzenlenen 25/10/2022 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda; Ortopedi ve Travmotoloji: "sipinal asimetri ve sağ ön kol çift kırık..." Karar: Sağlam ifadelerine yer verildiği, anılan raporun Sağlık Komisyonunca incelenmesi üzerine davacının başka bir hastane olan Kırşehir Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkine karar verildiği, anılan Hastane tarafından düzenlenen 11/05/2023 günlü Sağlık Kurulu Raporunda; "Karar: "... ortopedi muayenesinde, lomber düzeyde açıklığı sola bakan cobb açısı yaklaşık 16 derece ölçülen skolyoz saptanmış, olup Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü B-4 Dilimine Uygun Olarak Çalışır," ifadelerine yer verildiği, anılan raporlara istinaden davacının okulla ilişiğinin kesildiği, Mahkemece hakem hastane olarak sevk edildiği Ankara Bilkent Şehir Hastanesince düzenlenen 05/01/2024 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda, Fiziki Muayene Bulguları: "Skolyoz Tetkiki (2 Yönlü) Servikat-Torakal-Lumbal vertebralara ait korpus yükseklikleri doğaldır. Servikal-Torakal-Lümbal vertebralarda skolyoz izlenmedi. Transizyonel vertebra, lumbalizasyon, sakrafizasyon izlenmedi. S1 vertebrada posterşyor füzyon defekti var. Fonksiyonel kısıtlılık yapmayan kapanma defekti" Karar : ETSŞY EK-3/9-A-1-e'ye uyar PMYO öğrencisi olur" ifadelerine yer verildiği, anılan rapor üzerine Mahkemece dava konusu işlemin iptal edildiği; istinaf aşamasında da ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
İdari işlemlerin yargısal denetimi, kural olarak dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetimine ilişkindir. İşlemin sebep unsurunun, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlara dayalı olması halinde, davalı idarece anılan uzmanlık alanına ilişkin bilgi ve görüşlere dayalı olarak işlem tesis edilmesi gerektiği gibi, sözü edilen işlemlerin yargısal denetiminde, yargı merciince de, anılan sebep unsurunu oluşturan özel ve teknik bilginin hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerekecektir.
Nitekim, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir...." hükmü yer almıştır.
Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin, davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin Sağlık Kurulu raporlarına dayalı olduğu göz önüne alındığında; işlemin dayanağı olan Sağlık Kurulu raporlarının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılan davalarda yapılacak yargısal denetimde, özel ve teknik bilgi içeren Sağlık Kurulu raporunun, bilim ve fenne uygunluğu, yapılan tetkik ve tahlil sonuçları ile teşhis ve tanının hukuka uygunluğunun belirlenmesi, bu amaçla da; işleme dayanak Sağlık Kurulu raporunun hastalık branşına uygun uzman bilirkişilere incelettirilmesi gerekecektir.
Mahkemece görüşüne başvurulan ve bilirkişi niteliğinde olan hakem Hastane tarafından yapılacak incelemede; dayanak Sağlık Kurulu raporunun usul ve fenne aykırı olduğu, hastalığın tesbitine ilişkin yeterli tetkik yapılmadığı ya da tanı için ileri tetkik yapılması gerektiğinin belirlenmesi halinde; davacının sağlık şartlarını sağlayıp sağlamadığının belirlenebilmesi için yeniden tetkik ve tahlile tabi tutulması, önceki rapora itibar edilemeyeceğine ilişkin açıklamalar içeren raporun Mahkemeye ibrazı, Mahkemece de, sözü edilen raporun yeterli bulunması halinde hükme esas alınması gerektiği açıktır.
Esasen, yukarıda aktarılan yargılama süreci, HMK 266. maddede öngörülen "özel ve teknik bilgi içeren" konulara ilişkin uyuşmazlıklarda uygulanacak yargılama yöntemine daha uygun olacağı gibi; dava konusu işlemin sebep unsurunun denetimine ilişkin idari uyuşmazlıklar bakımından da, "işlem yargılaması" esasına dayanan idari yargılama hukukunun da özüne uygun olacaktır.
Öte yandan, Mahkemelerce, işlemin dayanağının tamamen bertaraf edilmesinin hukuken hiçbir izahı ve dayanağı bulunmadığı gibi, davacının doğrudan ve yeniden sağlık muayenesine tabi tutulmasına ilişkin uygulama, Mahkemeleri, idari fonksiyon içinde yürütülecek idari usulün bir parçasına dönüştürecek ve "yargılama" fonksiyonundan uzaklaştıracaktır.
Bu itibarla; davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin işleme dayanak alınan Sağlık Kurulu raporularıyla ilgili hiçbir inceleme ve değerlendirme içermeyen, anılan rapora niçin itibar edilemeyeceğine ilişkin tesbitlere ve açıklamalara yer vermeyen, davacının doğrudan sağlık muayenesine tabi tutulması suretiyle düzenlenen Sağlık Kurulu raporu hükme esas alınarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.