DANIŞTAY 2. DAIRE

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2023/3715 E.  ,  2025/1948 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3715
Karar No : 2025/1948

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; ... dönem öğrenci adayı olarak ... Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'ne geçici kaydı yapılan davacının, almış olduğu sağlık kurulu raporunun incelenmesi sonucunda, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-A maddesinde belirtilen şartları taşımadığından bahisle öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine dair ... günlü Polis Akademisi Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, POMEM Giriş Yönetmeliği hükümlerine istinaden sevk edildiği Sağlık Bilimleri Üniversitesi Trabzon Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda, "Splenomegali, Glukoz 6 fosfat dehidrogenaz enzim eksikliği" tanısının Yönetmeliğin Ek-3-1-C-2-b maddesine uyduğundan polis meslek eğitim merkezi müdürlüğünden ilişiğinin kesildiği, uyuşmazlığın çözümünün bilimsel bir bilgi gerektirmesi nedeniyle mahkemelerinin 30/09/2021 tarihli ara kararı ile, Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'nin hakem hastane olarak belirlendiği ve davacının sağlık durumu hakkında rapor hazırlanmasının istenildiği, anılan hastane tarafından dava dosyasına ibraz edilen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda özetle; "hastanın dış merkez laboratuvarında bakılan ölçümleri ve hematoloji polikliniğinde muayenesi ve 19/10/2021 tarihli "Glokoz6-fofat dehidrogenaz 12.49 U/h Hb-Referans Aralık:7-20.5" tetkikinin varlığı ve hastanın klinik değerlendirmesi doğrultusunda G6-P enzim eksikliğine dair hastalık bulgusu olmadığı görülmüştür. İtiraza sebep olan değerin laboratuvar hatası olduğu düşünülmekle beraber, şahsın polislik mesleğini yapmasına engel oluşturacak düzeyde enzim eksikliğine rastlanılmadığı" ifadelerine yer verildiği, mahkemelerince sevk edildiği hastane sağlık kurulunca hazırlanan raporda, davacının polislik mesleğini yapmaya engel enzim eksikliği olmadığı yönünde kanaat bildirilmesi karşısında, okuldan ilişiğinin kesilmesine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; uyuşmazlıkta, davalı idarece davaya konu işlemin tesis olunmasına sebebiyet veren sağlık durumunun "splenomegali" ile "Glukoz 6 Fosfat Dehidrogenaz Enzim Eksikliği" tanıları olmasına rağmen, hükme esas alınan hakem hastane raporunda davacının sağlık durumunun sadece "Glukoz 6 Fosfat Dehidrogenaz Enzim Eksikliği" tanısı yönünden incelerek karar verildiği ve idare mahkemesince de eksik inceleme içeren rapordaki tespitler göz önünde bulundurularak karar verildiği görüldüğünden, Dairelerince yapılan ara kararlarla davacıda "splenomegali" sağlık durumunun bulunup bulunmadığı hususunun tespitine yönelik olarak hakem hastane olarak belirlenen Ankara Üniversitesi ... Hastanesinden; "davacının ilişiğinin kesilmesine sebebiyet veren "splenomegali, Glukoz 6 Fosfat Dehidrogenaz Enzim Eksikliği" tanısının davacının geçmiş sağlık kurulu raporları ve laboratuvar sonuçları birlikte değerlendirilerek, anılan rahatsızlığın davacıda bulunup bulunmadığı, bulunmakta ise Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin Ek-3-1-A maddesi hükümlerine göre davacının polis meslek eğitim merkezi öğrencisi olmasına engel oluşturup oluşturmayacağı hususlarında sağlık kurulu raporu düzenlenip, gönderilmesinin istenilmesine" karar verildiği, ara kararına cevaben gönderilen sağlık kurulu raporlarında özetle, "muayene ve tahlil sonuçları itibariyle davacıda "Glukoz 6 Fosfat Dehidrogenaz enzim eksikliği" bulunmadığı, splenomegali yönünden ise 138 mm olarak ölçülen dalak boyutu itibariyle hafif bir splenomegalinin bulunduğu" yönünde tespit ve görüşün belirtildiği, söz konusu rapor sonuçlarının taraflara tebliğ olunduğu, rapora davalı idarece itiraz edilmişse de, raporun hükme esas alınabilir nitelikte bulunduğu, Dairelerince hakem hastane olarak belirlenen Ankara Üniversitesi ... Hastanesi tarafından düzenlenen rapor sonuçlarına göre, her ne kadar davacıda polis meslek eğitim merkezinden ilişiğinin kesilmesine sebebiyet veren " Glukoz 6 Fosfat Dehidrogenaz enzim eksikliği" rahatsızlığı bulunmamış olsa da, hafif düzeyde bile olsa "splenomegali" sağlık durumunun bulunduğu ve bu durumun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-C-2-b maddesi kapsamına girmesi sebebiyle C dilimi sağlık şartını taşıdığı anlaşılan davacının, öğrenci olabilmek için gerekli olan A dilimi sağlık şartını taşımadığı kanaatine varıldığından, eksik inceleme sonucunda dava konusu işlemin iptali yönünde alınan idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına; davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; hakem hastane olan ... Üniversitesi ... Hastanesinin hazırlamış olduğu sağlık kurulu raporuna göre enzim eksikliğinin bulunmadığı, hafif düzeyde bir "splenomegali"nin tespit edildiği, "dalak büyümesi" anlamına gelen splenomegalinin, tıpta tek başına bir hastalık olarak kabul edilmediği, kaldı ki, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde 2019 yılında yapılan değişikliklerden sonra, "organ ve sistem fonksiyonlarında bozukluk oluşturmayan splenomegali"nin sağlam kabul edildiği, dolayısıyla yönetmeliğin güncel haline göre sağlam kabul edilmesi gerektiği, istinaf merciince hatalı değerlendirme yapılarak karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden, ... dönem öğrenci adayı olarak ... Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'ne geçici kaydı yapılan davacının, almış olduğu sağlık kurulu raporunun incelenmesi sonucunda, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-A maddesinde belirtilen şartları taşımadığından bahisle ... günlü Polis Akademisi Başkanlığı işlemiyle öğrencilikle ilişiğinin kesilmesi üzerine, anılan işleminin iptali istemiyle temyizen incelenen işbu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
03/01/2018 günlü, 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, " (1) Bu Yönetmeliğin amacı; okullara alınacak öğrencilerde, Emniyet Teşkilatı kadrolarına yapılacak ilk atamalarda, öğrencilikten veya memuriyetten ayrıldıktan sonra yeniden öğrenciliğe veya memuriyete geri dönüşlerde, Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında kalan diğer hizmet sınıflarına açıktan yapılan atamalarda ve naklen atamalarda, öğrencilikte veya memuriyette hastalanma durumlarında, malullük ve vazife malullüğünde, vazife malulü olarak çalışmaya devam etme durumunda ve hizmet sınıfı değişikliklerinde aranacak sağlık şartlarına ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmü,
"Okullara alınacak öğrenci adaylarında aranacak sağlık şartları" başlıklı 5. maddesinde, "(1) (Değişik cümle:RG-29/9/2019-30903) Okullara alınacak öğrenci adayları için giriş raporu aldırılır ve öğrenci adayları A dilimi sağlık şartlarına uygun olmak zorundadırlar . Bu Yönetmelikte bire bir karşılığı olmayan durumlarda, bu Yönetmeliğin 21 inci maddesi gereği, öğrenci adayının muayenesini yapan hastane sağlık kurulu doktorları, kişinin hastalığının uygun olabileceği dilim hakkında karar verir. B-C-D-E dilimlerinde geçen hastalığı olanlar veya 21 inci madde gereği değerlendirildiğinde hastalıklarının B-C-D-E dilimlerine uyduğuna, A dilimine uymadığına karar verilenler öğrenci olamazlar." hükmü yer almıştır.
Anılan Yönetmeliğin "Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı (29/09/2019 günlü, 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren haliyle değişik) Ek-3 bölümünün "4- Genel Cerrahi" başlığı altında,
"A Dilimi Genel cerrahi yönünden sağlam olacaktır.
Bu sisteme ait kronik hastalığı, sürekli diyet uygulamasıyla veya ilaç tedavisiyle kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı, tedavisiz şekilde remisyonda olsa dahi sürekli olarak kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı, organ ve sistem fonksiyonlarını etkileyen bir hastalığı, sakatlığı olanlar ile doğuştan (konjenital) veya sonradan (cerrahi-travmatik) organ eksikliği veya organ yokluğu olanlar (aşağıdaki istisnai maddeler hariç) öğrenciliğe kabul edilmezler.
...
B-C-D dilimlerinde tanımlanan hastalıklar öğrenciliğe engeldir.
...
(7) Patolojik bir etyolojik faktörün tespit edilebilmesine yönelik gerekli olan bütün laboratuvar yöntemlerinin, görüntüleme yöntemlerinin, fonksiyon tespit yöntemlerinin yapıldığı, patolojik bir etyolojik faktöre bağlı olmadığı ispatlanan, organ ve sistem fonksiyonlarında bozukluk oluşturmayan hepatomegali, splenomegali sağlam kabul edilir. Patolojik bir etyolojik faktör tespit edilmesi durumunda ilgili bölümce (hematoloji, immünoloji, gastroenteroloji veya diğer) değerlendirilir.
...
B Dilimi
...
(7) b), Organ ve sistem fonksiyonlarını bozmayan, patolojik bir etyolojik faktöre bağlı olan hepatomegali veya splenomegali.
..."
hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden; davalı idarece, davacının öğrencilikten ilişiğinin kesilmesinin gerekçesi olarak, yapılan sağlık kontrolleri sonucunda, davacıda "splenomegali" ve "glukoz 6 fosfat dehidrogenaz enzim eksikliği" bulunması gösterilmiş olmakla birlikte, gerek ... İdare Mahkemesince hakem hastane olarak belirlenen Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'nin 20/10/2021 günlü sağlık kurulu raporunda ve gerekse istinaf merciince hakem hastane olarak belirlenen ... Üniversitesi ... Hastanesi'nin 01/11/2022 ve 31/01/2023 günlü sağlık kurulu raporlarında, davacının "glukoz 6 fosfat dehidrogenaz enzim eksikliği"nin bulunmadığı tespit edilmiş, ... Üniversitesi ... Hastanesinin anılan raporlarında "davacının dalak boyutunun 138 mm olarak ölçüldüğü, hafif bir splenomegalisi (dalak büyümesi) olduğu" belirtilmiştir.
Yukarıda anılan yönetmelik hükümleri incelendiğinde, "splenomegali (dalak büyümesi)"nin her durumda başlı başına öğrencilikten ilişik kesme sebebi olarak gösterilemeyeceği, "patolojik bir etyolojik faktörün tespit edilebilmesine yönelik gerekli olan bütün laboratuvar yöntemleri, görüntüleme yöntemleri, fonksiyon tespit yöntemleri yapılarak, patolojik bir etyolojik faktöre bağlı olmadığı ispatlanan, organ ve sistem fonksiyonlarında bozukluk oluşturmadığı belirlenen" splenomegali tanısının "sağlam" kabul edileceği, diğer durumlarda hastanın sağlık durumunun B, C veya D dilimi olarak değerlendirileceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; istinaf merciince hakem hastane olarak belirlenen ... Üniversitesi ... Hastanesinin sağlık kurulu raporlarında davacıda "hafif bir splenomegali bulunduğu" tespit edilmekle birlikte, bu durumun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde hangi sağlık dilimine girdiği, davacının "sağlam" kabul edilip edilmeyeceği yönünde bir değerlendirme yapılmadığı görülmektedir.
Bu itibarla; davacı hakkında tespit edilmiş olan "splenomegali" tanısının yukarıda anılan Yönetmelik hükümleri kapsamında hangi sağlık dilimine girdiği ve davacının "sağlam" kabul edilip edilmeyeceği hususlarının alınacak hakem hastane sağlık kurulu raporunda açık bir şekilde belirtilmek suretiyle karar verilmesi gerekmekte iken, salt bahsi geçen raporlarda davacıda "hafif düzeyde bir splenomegali" tespit edildiğinden bahisle, dava konusu işlemin iptali yolundaki mahkeme kararına karşı davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüyle, davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 22/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.