DANIŞTAY 2. DAIRE

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2023/3541 E.  ,  2025/2403 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3541
Karar No : 2025/2403

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:...sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; 26. Dönem Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) sınavını kazanarak geçici kaydı yapılan davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-A'da yer alan sağlık şartlarını haiz olmadığından bahisle ''Polis Meslek Yüksekokulu Öğencisi Olamaz'' kararı verilerek okulla ilişiğinin kesilmesine dair 16/06/2021 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti :... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının sevk edildiği Sivas Numune Hastanesince düzenlenen Sağlık Kurulu Raporunda, "karaciğer enzim bozukluğu" teşhisine yer verildiğinden Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-B-4-e maddesi kapsamında olduğundan bahisle okuldan ilişiğinin kesilmesi üzerine açılan davada; Mahkemelerinin 28/07/2021 tarihli ara kararı ile davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-1-A (Ek-3-1-B-4-e) maddesinde sayılan sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti amacıyla Ankara Gazi Üniversitesi Hastanesine sevki üzerine adı geçen hastane tarafından düzenlenen ...günlü, ... sayılı Sağlık Kurulu Raporunda, davacının biyokimyasal klinik ve karaciğer biyopsisi ile yapılan patolojik değerlendirme sonuçlarının konseyde görüşüldüğü, karaciğerin patolojik incelemesinde nekroinflamatuvar aktivite, fibrotik aktivite izlenmediği, bu bulgular ile davacının son durumunun Yönetmeliği'nin EK-3-1-B-4-e maddesi kapsamında olduğuna karar verildiği; anılan raporun tebliği üzerine, rapora karşı taraflarca itirazda bulunulmadığı; dosyadaki bilgi ve belgeler ile hakem hastane olarak belirlenen Ankara Gazi Üniversitesi Hastanesi Sağlık Kurulu Raporuna göre Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-I-A (Ek-3-1-B-4-e) bölümünde öngörülen sağlık şartlarını taşımayan ve Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olmasını engelleyen sağlık sorunu bulunan davacının ilişiğinin kesilmesi yolunda tesis olunan dava konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, İdare Mahkemesi kararında esas alınan Ankara Gazi Üniversitesi Hastanesi Sağlık Kurulu Raporunda, biyopsisinde dahi bir problem olmadığı halde öğrenci olamayacağına karar verildiği, raporda çelişkiler olduğundan yeni bir hakem hastaneye sevk edilerek tekrar rapor alınması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
POMEM sınavlarında başaralı olarak Sivas Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğüne 26. Dönemde geçici kaydı yapılan davacının, davalı idare tarafından Sivas Numune Hastanesine sevki üzerine anılan Hastanece düzenlenen 27/05/2021 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda, "karaciğer enzim bozukluğu" teşhisine yer verildiğinden Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-B-4-e maddesi kapsamında olduğu, Yönetmeliği'nin Ek-3-1-A'da yer alan sağlık şartlarını haiz olmadığından bahisle 16/06/2021 tarihli işlem ile okuldan ilişiğinin kesilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin "Geçici Kayıt" başlıklı 17. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında; "POMEM’lere, kesin başarı listesine göre planlanmış asıl adayların geçici kayıtları yapılır. Geçici kayıtları yapılan adayların sağlık kurulu raporları incelenmek üzere Sosyal Hizmetler ve Sağlık Daire Başkanlığı'na gönderilir. İlgili daire başkanlığı inceleme sonucuna göre raporunda eksiklik görülen adayların eksikliklerini tamamlatır. Gerekirse öğrenciyi yeniden muayene edebilir veya ettirebilir. Sağlık Yönetmeliğine göre POMEM öğrencisi olup olamayacağına ilişkin karar verir ve bu kararı, gereği yapılmak üzere Başkanlığa bildirir. Sosyal Hizmetler ve Sağlık Daire Başkanlığı'nca “Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrenci Adayı Olamaz” kararı verilen adayların ilişikleri, Başkanlık onayı ile kesilir ve POMEM’lere gereği yapılmak üzere bildirilir." hükümlerine yer verilmiştir.
27/05/2018 tarih ve 30433 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin eklerinde 29/09/2019 günlü, 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yapılan değişik EK-3-1-B-4-e maddesinde; "Organ ve sistem fonksiyonları ile çalışma gücü ve verimini bozmayan, sebebi bulunabilen veya bulunamayan, normalin üst sınırının iki katını geçen karaciğer enzim bozuklukları," öğrenciliğe engel haller arasında sayılmıştır.
Yönetmeliğin EK-3-1-A-4-5-c maddesinde; "Karaciğer enzimlerinde bozukluk yapmamış, veya normalin üst sınırının iki katını (iki kat dahil) geçmeyecek düzeyde bozukluğa neden olmuş, serolojisi negatif, grade 1-2 hepatosteatoz sağlam kabul edilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden; davacının davalı idare tarafından sevk edildiği Sivas Numune Hastanesince düzenlenen 13/10/2020 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda, ALT:134, AST:118, GGT:432 sağlam; 26/11/2020 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda, ALT:58, AST:43, GGT:236 sağlam; 25/12/2020 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda, ALT:56, AST:42, GGT:217, Yönetmeliğin EK-3-1-A-4-5-c ile uyumlu sağlam; 23/02/2021 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda, ALT:133, AST:57, GGT:378, Yönetmeliğin EK-3-1-B-4-e dilimiyle uyumlu şeklinde tetkik ve ifadeler yer aldığı; dava konusu işleme esas alınan 27/05/2021 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda ise ALT:82, AST:37, GGT:334, Yönetmeliğin EK-3-1-B-4-e dilimiyle uyumlu şeklinde tetkik ve ifadeler yer aldığından davacının "karaciğer enzim bozukluğu" teşhisi nedeniyle okuldan ilişiğinin kesildiği; İdare Mahkemesi kararına esas alınan Ankara Gazi Üniversitesi Hastanesinin ... günlü, ... sayılı Sağlık Kurulu Raporunda, davacının biyokimyasal klinik ve karaciğer biyopsisi ile yapılan patolojik değerlendirme sonuçlarının konseyde görüşüldüğü, karaciğerin patolojik incelemesinde nekroinflamatuvar aktivite, fibrotik aktivite izlenmediği, bu bulgular ile davacının son durumunun Yönetmeliğin EK-3-1-B-4-e maddesi kapsamında olduğuna karar verildiği; ancak, karaciğer enzimleri tetkiklerine yer verilmediği anlaşılmıştır.
Bu durumda; davalı idarece alınan Sağlık Kurulu Raporlarının birbirleri ile çelişkili olması, İdare Mahkemesi kararına esas alınan Ankara Gazi Üniversitesi Hastanesinin Sağlık Kurulu Raporunda biyopsi sonucunda olumsuz bir durumun olmamasına ve karaciğer enzimlerinin tetkiklerinin bulunmamasına rağmen neden Yönetmeliğin EK-3-1-B-4-e maddesi kapsamında olduğuna karar verildiği hususunun açıklığa kavuşturulması açısından ve Yönetmeliğin EK-3-1-A-4-5-c maddesinde yer alan; "Karaciğer enzimlerinde bozukluk yapmamış veya normalin üst sınırının iki katını (iki kat dahil) geçmeyecek düzeyde bozukluğa neden olmuş, serolojisi negatif, grade 1-2 hepatosteatoz sağlam kabul edilir." hükmü de göz önüne alınarak, karaciğer enzim sonuçlarının temin edilerek karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen...günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 13/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :

Dava; 26. Dönem Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) sınavını kazanarak geçici kaydı yapılan davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-A'da yer alan sağlık şartlarını haiz olmadığından bahisle ''Polis Meslek Yüksekokulu Öğencisi Olamaz'' kararı verilerek okulla ilişiğinin kesilmesine dair 16/06/2021 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlık konusu olayda; davacının, ETSŞY gereğince Sağlık Kurulu Raporu almak üzere sevk edildiği Sivas Numune Hastanesince düzenlenen 27/05/2021 tarihli tarihli Sağlık Kurulu Raporunda, ALT:82, AST:37, GGT:334, "karaciğer enzim bozukluğu" teşhisine yer verilerek Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-B-4-e maddesi uyarınca polis meslek eğitim merkezi öğrencisi olamayacağı ifadelerine yer verildiği, anılan rapora istinaden davacının okulla ilişiğinin kesildiği, Mahkemece hakem hastane olarak sevk edildiği Ankara Gazi Üniversitesi Hastanesinin ... günlü, ... sayılı Sağlık Kurulu Raporunda, davacının biyokimyasal klinik ve karaciğer biyopsisi ile yapılan patolojik değerlendirme sonuçlarının konseyde görüşüldüğü, karaciğerin patolojik incelemesinde nekroinflamatuvar aktivite, fibrotik aktivite izlenmediği, bu bulgular ile davacının son durumunun Yönetmeli'ğin EK-3-1-B-4-e maddesi kapsamında olduğu ifadesi yer aldığından Mahkemece davanın reddine kararı verildiği, istinaf aşamasında da ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
İdari işlemlerin yargısal denetimi, kural olarak dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetimine ilişkindir. İşlemin sebep unsurunun, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlara dayalı olması halinde, davalı idarece anılan uzmanlık alanına ilişkin bilgi ve görüşlere dayalı olarak işlem tesis edilmesi gerektiği gibi, sözü edilen işlemlerin yargısal denetiminde, yargı merciince de, anılan sebep unsurunu oluşturan özel ve teknik bilginin hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerekecektir.
Nitekim, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir...." hükmü yer almıştır.
Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin, davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin Sağlık Kurulu raporuna dayalı olduğu göz önüne alındığında; işlemin dayanağı olan Sağlık Kurulu raporunun hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılan davalarda yapılacak yargısal denetimde, özel ve teknik bilgi içeren Sağlık Kurulu raporunun, bilim ve fenne uygunluğu, yapılan tetkik ve tahlil sonuçları ile teşhis ve tanının hukuka uygunluğunun belirlenmesi, bu amaçla da; işleme dayanak Sağlık Kurulu raporunun hastalık branşına uygun uzman bilirkişilere incelettirilmesi gerekecektir.
Mahkemece görüşüne başvurulan ve bilirkişi niteliğinde olan hakem Hastane tarafından yapılacak incelemede; dayanak Sağlık Kurulu raporunun usul ve fenne aykırı olduğu, hastalığın tesbitine ilişkin yeterli tetkik yapılmadığı ya da tanı için ileri tetkik yapılması gerektiğinin belirlenmesi halinde; davacının sağlık şartlarını sağlayıp sağlamadığının belirlenebilmesi için yeniden tetkik ve tahlile tabi tutulması, önceki rapora itibar edilemeyeceğine ilişkin açıklamalar içeren raporun Mahkemeye ibrazı, Mahkemece de, sözü edilen raporun yeterli bulunması halinde hükme esas alınması gerektiği açıktır.
Esasen, yukarıda aktarılan yargılama süreci, HMK 266. maddede öngörülen "özel ve teknik bilgi içeren" konulara ilişkin uyuşmazlıklarda uygulanacak yargılama yöntemine daha uygun olacağı gibi; dava konusu işlemin sebep unsurunun denetimine ilişkin idari uyuşmazlıklar bakımından da, "işlem yargılaması" esasına dayanan idari yargılama hukukunun da özüne uygun olacaktır.
Öte yandan, Mahkemelerce, işlemin dayanağının tamamen bertaraf edilmesinin hukuken hiçbir izahı ve dayanağı bulunmadığı gibi, davacının doğrudan ve yeniden sağlık muayenesine tabi tutulmasına ilişkin uygulama, Mahkemeleri, idari fonksiyon içinde yürütülecek idari usulün bir parçasına dönüştürecek ve "yargılama" fonksiyonundan uzaklaştıracaktır.
Bu itibarla; davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin işleme dayanak alınan Sağlık Kurulu raporuyla ilgili hiçbir inceleme ve değerlendirme içermeyen, anılan rapora niçin itibar edilemeyeceğine ilişkin tesbitlere ve açıklamalara yer vermeyen, davacının doğrudan sağlık muayenesine tabi tutulması suretiyle düzenlenen Sağlık Kurulu raporu hükme esas alınarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığından, kararın bu gerekçeyle bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.