DANIŞTAY 2. DAIRE

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2023/3538 E.  ,  2025/2552 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3538
Karar No : 2025/2552

KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR :
DAVALI :... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem : Erzurum Polis Meslek Yüksekokulu öğrencisi iken Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde aranan sağlık koşullarını taşımadığından bahisle okuldan ilişiği kesilen ve anılan işlemin yargı kararı ile iptal edilmesi üzerine eğitimini tamamlayarak göreve başlayan davacı, işlem sebebiyle emsallerine göre geç atandığından bahisle yoksun kaldığı parasal haklarına istinaden şimdilik 10.000,00 TL (miktar arttırımı sonrası 270.915,88 TL) maddi tazminatın işlemin tesis edildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, 40.000 TL manevi tazminatın ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, dosyanın incelenmesinden; davacının, Erzurum Polis Meslek Yüksekokulu öğrencisi iken Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde aranan sağlık şartlarını taşımadığından bahisle okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin... günlü, ... sayılı işlemin... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile iptali üzerine 31/10/2018 tarihinde başladığı eğitimini 03/09/2020 tarihinde tamamlayarak 23/09/2020 tarihinde polis memuru olarak göreve başladığı, idarenin kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olduğu, yargı kararı ile hukuka aykırı bulunan işlem nedeniyle emsallerine göre geç atanan davacının, bu nedenle oluşan maddi zararının davalı idarece ödenmesi gerektiği sonucuna varıldığı, davacıya ödenecek maddi tazminat miktarının hesabında öncelikle Mahkemenin 30/11/2021 günlü ara kararı ile davalı idareden davacının Polis Meslek Yüksekokulundan ilişiği kesilmemiş olsa idi, emsallerinin göreve başladığı tarih ile yargı kararı gereği göreve başlayarak ilk görev aylığını aldığı tarih arasındaki tüm parasal haklarının toplam tutarının hesaplanarak ay ay tablolar halinde açık ve net bir şekilde bildirilmesinin istenildiği, davalı idarece ara karara cevaben gönderilen hesap tablosuna göre ilgiliye ödenmesi gereken miktarın 270.915,88-TL olarak belirtildiği, davalı idarece Mahkemeye gönderilen hesap tablosunun davacı vekiline tebliğ edilmesi üzerine uyuşmazlık konusu miktarın 270.915,88-TL olarak ıslah edildiği, buna göre davalı idarenin yargı kararı ile hukuka aykırı bulunan işlemi nedeniyle davacının emsallerinin göreve başladığı tarih ile kendisinin göreve başladığı tarih (22/07/2015-23/09/2020) arasında oluşan 270.915,88-TL zararının idarece ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davacının 270.915,88-TL maddi tazminat talebinin kabulüne, hükmedilen 270.915,88-TL maddi tazminatın her bir maaş alacağının hak edildiği (15.08.2015) tarihten başlamak üzere ay ay işletilecek yasal faiziyle birlikte ayrı ayrı hesaplanarak davacıya ödenmesine, manevi tazminata hükmedilebilmesi için idarenin ağır hizmet kusurunun bulunması gerektiği, ancak her hukuka aykırılığın manevi tazminatı gerektirmeyeceği, olayda davalı idarenin ağır hizmet kusuru bulunduğundan söz edilemeyeceği, diğer bir ifadeyle olayda manevi tazminata hükmedilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı gerekçesiyle davacının manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının maddi tazminata ilişkin kısımlarına yönelik olarak davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, Mahkeme kararının manevi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına ve davacının Polis Meslek Yüksekokulu öğrenciliğinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin işleme karşı açtığı davada dava konusu edilen işlemin yargı kararıyla iptal edildiği, dolayısıyla söz konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı hususunun yine yargı kararıyla ortaya konulduğu dikkate alındığında, davacının yargı kararı ile iptal edilen işlemin niteliği gereği elem ve üzüntü çektiği hususunun açık olduğu, bu durumda, yargı kararı ile hukuka aykırılığı ortaya konulan işlemi tesis eden davalı idarenin hizmet kusuru nedeniyle oluşan manevi zararın idarece karşılanması gerektiği gerekçesiyle takdiren 10.000,00-TL manevi tazminatın, iptal davasının (... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasına kayıtlı) açıldığı 14/11/2013 tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, manevi tazminat isteminin 30.000,00-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından: Hukuka ve mevzuata aykırı işlem tesis edildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığı, ilişik kesme işlemi esnasında kişinin sağlık dosyasında bulunan bilgiler esas alınarak işlem tesis edildiği, kişinin ilişik kesme işleminden sonra cerrahi tedavi olmasının işlemi hukuka aykırı hale getirmeyeceği, bu haliyle hükmedilen maddi tazminatın sebepsiz zenginleşmeye yol açacağı, dava dilekçesinde ve eklerinde maddi zararların nelerden ibaret olduğunun açıkça ortaya konulamadığı, maddi tazminata uygulanacak faize ilişkin hüküm fıkrasının muğlak olduğu, davacı lehine manevi tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, manevi tazminat şartlarının oluşmadığı zira hukuka aykırı bir işlem bulunmadığı, öte yandan manevi zararda temerrütten söz edilemeyeceğinden faiz uygulanamayacağı ileri sürülmektedir.
Davacı tarafından: İstinaf merciince hükmedilen 10.000-TL manevi tazminatın sembolik kaldığı, paranın alım gücü ve enflasyonist ortam gözetildiğinde istenen miktarın makul olduğu; kararın, manevi tazminat istemlerinin 30.000,00-TL'lik kısmının reddine ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN CEVAPLARI:
Davacı tarafından : Davalının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Davalı idare tarafından : Davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Tarafların; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının esasına yönelik temyiz istemlerinin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile manevi tazminata uygulanacak faiz başlangıç tarihinin düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının temyiz isteminin incelenmesinde;
Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davalı idarenin temyiz isteminin incelenmesinde;
1- Bölge İdare Mahkemesi kararının esası yönünden;
Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2- Hükmedilen manevi tazminata uygulanacak faizin başlangıç tarihi yönünden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
Anılan Kanun maddesinin gerekçesinde ise; temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği, bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinde; davacı tarafından, dava dilekçesinde 40.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesinin istenildiği, bilahare dosyaya sunulan 14/01/2022 günlü miktar artırım talepli dilekçede de aynı yönde istemde bulunulduğu görülmekle, usul hukukunun temel ilkelerinden olan taleple bağlılık ilkesi uyarınca Bölge İdare Mahkemesince hükmedilen 10.000,00-TL manevi tazminata ilk iptal davasının (... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasına kayıtlı) açıldığı 14/11/2013 tarihinden itibaren faiz işletilmesi yönünde kurulan hükümde hukuki isabet görülmemiştir.
Bu husus, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan, düzeltilmesi mümkün eksiklik olarak görüldüğünden, ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen kararın hüküm fıkrasında yer alan "... takdiren 10.000,00-TL manevi tazminatın, iptal davasının (... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasına kayıtlı) açıldığı 14.11.2013 tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, ..." ibaresinin, "... takdiren 10.000,00-TL manevi tazminatın, dava tarihi olan 16/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine," şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE oybirliğiyle,
2. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KISMEN REDDİ ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının; Mahkeme kararının maddi tazminata hükmedilmesine ilişkin kısmına yapılan istinaf başvurusunun reddine, manevi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmının kaldırılarak, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile ...-TL manevi tazminata hükmedilmesine yönelik kısmının ONANMASINA oybirliğiyle,
3. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KISMEN KABULÜ ile anılan kararın hükmedilen manevi tazminata işletilecek yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmının yukarıda belirtildiği şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA oyçokluğuyla,
4. Temyiz yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara ve bir örneğinin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 20/05/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Tarafların temyiz istemlerinin reddi ile temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... günlü, E:..., K:...sayılı kararının onanması gerektiği oyu ile Daire kararının düzeltilerek onamaya ilişkin kısmına katılmıyorum.