DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2020/2015 E.  ,  2025/920 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/2015
Karar No:2025/920

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: "... Mahallesi, ... Sokak, No:... Körfez/KOCAELİ" adresinde faaliyette bulunan davacı şirketin, ... tarih ve ... sayılı istasyonlu bayilik lisansı ile "... Mahallesi, ... Caddesi, No:... Tosya/KASTAMONU" adresinde faaliyet gösteren ... Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye (... Petrol) lisanssız olarak akaryakıt ikmali gerçekleştirdiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (1) numaralı alt bendi ile aynı fıkranın (f) bendi uyarınca 84.575,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Kastamonu Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü tarafından, ... sayılı istasyonlu bayilik lisansı sahibi ... Petrol'e ait istasyonda 26/02/2016 tarihinde yapılan denetim kapsamında tutulan tutanak ve sevkiyata ilişkin mali belgelerin, yakıtın mülkiyetine ilişkin olarak yapılan incelemeler sonucunda, ... Petrolcülük A.Ş'nin (...) lisanslı bayisi olarak ... sayılı istasyonlu bayilik lisansı ile "... Yolu, ,... karşısı Karacebey/BURSA" adresinde faaliyet göstermekte olan ... Taşımacılık İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (...) adına,... Körfez terminalinden yüklenen ... tarih ve ... seri numaralı sevk irsaliyesine konu motorinin, ... firması tarafından, "... Mah., ... Sok., No:... Körfez/KOCAELİ" adresinde faaliyet gösteren davacı şirkete ... tarih ve ... seri nolu sevk irsaliyesi karşılığı olarak ... tarih ve ... sayılı e-fatura ile dış satış olarak satışının yapıldığı, yaklaşık olarak 400 km uzaklıkta bulunan "... Mah., ... Cad., No:... Tosya/KASTAMONU" adresinde faaliyet gösteren ... Petrol firmasının akaryakıt istasyonuna boşaltıldığının tespit edildiği, bu tespite istinaden, davacı şirketin "... Mah., ... Cad., No:... Tosya/KASTAMONU" adresinde faaliyet gösteren ... Petrol firmasına lisanssız olarak akaryakıt ikmali faaliyetinde bulunduğundan bahisle dava konusu idari para cezasının verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;
Taşıma yapılan çekici plakası ..., dorse plakası ... olan tankerin dava dışı ... İhracat Akaryakıt LPG Malzemeleri ve Ürünleri Nakliye İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne (...) ait olduğu, aracın şöförünün E.İ. olduğu, şoförün Kastamonu İl Emniyet Müdürlüğünde verdiği ifadeden; ''18 yıldır istasyonlara dağıtım işleri yaptığı, 15 gündür de Kocaeli'de faaliyet gösteren ... isimli firmada çalıştığı, 26/02/2016 günü saat: 12:15 sularında Kocaeli'den ... firmasından tankeri doldurup Kastamonu Tosya'da bulunan ... Petrol isimli iş yerine indirmek üzere yola çıktığı, verilen irsaliyede ne yazdığını bilmediği, irsaliyede bugün tarihli sevk adresinin Bursa Karacebey'de bulunan ... olduğunu polisler geldikten sonra öğrendiği, ... firmasından neden kendisine direk Kastamonu ... Petrol istasyonuna irsaliyesi olmadan yakıt gönderildiğini bilmediği, sadece yüklenen yakıtı söyledikleri yere bıraktığının'' beyan edildiği, şoför tarafından sunulan sevk irsaliyesinin üzerindeki tarihin ... tarih ve saat 12:13:37 olduğu, ... Terminal'den Bursa Yolu ... karşısı Karacebey/Bursa adresinde faaliyet göstermekte olan ... firmasına sevk şeklinde düzenlendiğinin tespit edildiği; bu durumda, davacı tarafından sevk irsaliyesi ve fatura düzenlenmediği, davacı dışındaki üçüncü kişilerin kendi aralarındaki anlaşma ile yakıtın ... Petrol firmasının işlettiği akaryakıt istasyonuna yönlendirildiği, bu yönlendirmeye davacının dahli bulunduğuna dair somut tespit ve satış iradesi ortaya konulamadığından, yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan lisanssız bayilik faaliyetinde bulunulduğundan bahisle idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, tesis edilen idari para cezasının usul ve kanuna uygun olduğu, Kuruma ibraz edilen mali belgelerden mezkur denetime konu olan akaryakıtın mülkiyetinin tamamıyla davacı şirketin uhdesinde, tasarrufunda ve sorumluluğu altında bulunduğu aşamada 26/02/2016 tarihinde E.İ. yönetimindeki ... ve ... plakalı tankerle, ... Petrol'e ait istasyona boşaltımının yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
... Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü tarafından, ... sayılı istasyonlu bayilik lisansı sahibi ... Petrol'e ait istasyonda 26/02/2016 tarihinde yapılan denetim kapsamında tutulan tutanak ve sevkiyata ilişkin mali belgelerin, yakıtın mülkiyetine ilişkin olarak yapılan incelemeler sonucunda, ...Petrolcülük A.Ş'nin (...) lisanslı bayisi olarak ... sayılı istasyonlu bayilik lisansı ile "... Yolu, ... Mevkii, ... karşısı Karacebey/BURSA" adresinde faaliyet göstermekte olan ... Taşımacılık İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (...) adına, ... Kocaeli Körfez terminalinden yüklenen ... tarih ve ... seri numaralı sevk irsaliyesine konu motorinin, ... firması tarafından, "... Mah., ... Sok., No:... Körfez/KOCAELİ" adresinde faaliyet gösteren davacı şirkete ... tarih ve ... seri nolu sevk irsaliyesi karşılığı olarak ... tarih ve ... sayılı e-fatura ile dış satış olarak satışının yapıldığı, yaklaşık olarak 400 km uzaklıkta bulunan "Karşıyaka Mah., Atatürk Cad., No:... Tosya/KASTAMONU" adresinde faaliyet gösteren ... Petrol firmasının akaryakıt istasyonuna boşaltıldığının tespit edildiği, bu tespite istinaden, davacı şirketin "... Mah., ... Cad., No:... Tosya/KASTAMONU" adresinde faaliyet gösteren ... Petrol firmasına lisanssız olarak akaryakıt ikmali faaliyetinde bulunduğundan bahisle dava konusu idari para cezasının verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Lisansların tâbi olacağı usul ve esaslar" başlıklı 3. Maddesinde, "Petrol ile ilgili; ... b) Akaryakıt dağıtımı, taşıması ve bayilik faaliyetlerinin yapılması, için lisans alınması zorunludur. ..."; "Faaliyetlerin kısıtlanması" başlıklı 9. maddesinin yedinci fıkrasında, "Fabrika, şantiye, nakliye filosu işletmeleri ve benzeri kendi ihtiyaçları için depolama imkanı ve kendi araçlarına akaryakıt ikmal kapasitesi olan yerler hariç, araçlara yapılacak akaryakıt ikmali bayilik lisansı ve yeterli donanımı olan akaryakıt istasyonları dışında yapılamaz.; "İdari para cezaları" başlıklı 19. maddesinin ikinci fıkrasında, "e) Aşağıdaki hallerde, sorumlulara üç yüz elli bin Türk Lirası idari para cezası verilir: 1) Lisans almaksızın hak konusu yapılan tesislerin yapımına veya işletimine başlanması ile bunlar üzerinde tasarruf hakkı doğuracak işlemlerin yapılması. ... f) 4 üncü maddenin dördüncü fıkrasının (l) bendi kapsamındaki ihlaller hariç olmak üzere bayiler için (e) bendinde yer alan cezanın beşte biri uygulanır." kurallarına yer verilmiştir.
Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Lisans" başlıklı 5. maddesinde, "Lisans, bir gerçek veya tüzel kişinin piyasada faaliyet gösterebilmek için Kurumdan almak zorunda olduğu izin belgesidir. ... Piyasada lisans alınmaksızın faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi halinde, ilgili gerçek veya tüzel kişi hakkında Kanunda belirtilen yaptırımlar uygulanır." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan kuralların değerlendirilmesinden, piyasada bayilik faaliyeti yapılabilmesi için lisans alınmasının zorunlu olduğu, lisanssız olarak bayilik faaliyetinde bulunan ilgili hakkında yaptırım uygulanacağı anlaşılmaktadır.
... sayılı istasyonlu bayilik lisansı sahibi ... Petrol firmasına ait istasyonda Kastamonu Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince ... tarihinde saat: 22:30 sularında yapılan denetimde, ... sayılı bayilik lisansı ile "...Yolu, ... Mevkii, ... karşısı Karacabey/BURSA" adresinde faaliyet göstermekte olan ... firması adına,... Terminalinden yüklenen 30.433 litre motorine ait ... tarih ve ... seri numaralı sevk irsaliyesinin bulunduğu, taşıma yapılan çekici plakası ..., dorse plakası ... olan tankerin dolum yapıldıktan sonra ... tarih ve saat: 12:15 sularında doğrudan Kastamonu Tosya'da bulunan ... Petrol isimli istasyona akaryakıt ikmali yapmak üzere yola çıktığı ve anılan tankerden istasyonda bulunan yer altı tankına akaryakıt boşaltımı yapıldığı ... tarih ve ... sayılı tutanak ile tespit edilmiştir.
Tosya İlçe Emniyet Müdürlüğünde alınan ifadesinde tanker şoförü E.İ.; 18 yıldır istasyonlara dağıtım işi yaptığını, 15 gündür de Kocaeli'nde faaliyet gösteren ... firmasında çalıştığını, 26/02/2016 tarihinde saat: 12:15 sularında ... terminalinden kullanmakta olduğu tankerin dolumunu yaparak Kastamonu Tosya'da bulunan ... Petrol isimli istasyona akaryakıtı indirmek üzere yola çıktığını, kendisine verilen irsaliyede ne yazdığına bakmadığını, adına çalışmakta olduğu ... isimli firmadan aldığı talimatla direkt olarak ... Petrol'e ait istasyona geldiğini beyan etmiştir.
Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ekinde yer alan kayıtlardan ve Kastamonu İl Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ekinde yer alan ... tarih ve ... sayılı tutanaktan; taşıma yapılan çekici plakası ..., dorse plakası ... olan tankerin Kocaeli-Tosya istikameti üzerinde 26/02/2016 tarihinde saat: 18:56'da Bolu-Ankara Yol Kenarı Denetim İstasyonunda kantara girdiği, aynı gün saat: 21:42'de Ilgaz üzerinden Tosya'ya giriş yaptığı, aynı gün saat: 22:30 sularında Tosya İlçesi ... Mahallesi, ... Caddesi, No:..." adresinde faaliyet gösteren ... Petrol'e ait istasyona akaryakıt boşaltımı yaptığı esnada suçüstü yapıldığı, devamında 27/02/2016 tarihinde saat: 02:19'da Tosya-Ilgaz istikametinden çıkış yaptığı, 27/02/2016 tarihinde saat: 07:35'te Ankara-Bolu Yol Denetim İstasyonunda tekrar kantara girdiği görülmüştür.
... firmasının lisanslı bayisi olarak faaliyet gösteren ... firması adına, ...Kocaeli Körfez terminalinden yüklenen ... tarih ve ... seri numaralı sevk irsaliyesine konu akaryakıtın, ... firması tarafından davacı firmaya ... tarih ve ... seri numaralı sevk irsaliyesi karşılığı olarak ... tarih ve ... sayılı e-fatura ile dış satış olarak satışının yapıldığı, mezkur denetime konu akaryakıtın davacı şirketin mülkiyetinde ve tasarrufunda olduğu görülmüştür.
Söz konusu tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu işleme esas fiilin gerçekleştiği istastonda denetim ekiplerince hazırlanan tutanakta yer alan tespitler, taşıma yapılan tankere ait seyir bilgileri, tanker şoförü E.İ.'nin verdiği ifade ve davacı şirketin söz konusu akaryakıt üzerindeki mülkiyetini ve sorumluluğunu gösteren mali belgeler dikkate alındığında, davacı şirketin anılan fiilinin lisanssız bayilik faaliyeti olarak nitelendirilmesinde ve bu fiil nedeniyle idari para cezası verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 25/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.