DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/721 E.  ,  2025/2592 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/721
Karar No : 2025/2592

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... İl Jandarma Komutanlığında jandarma uzman çavuş olarak görev yapan davacının, almış olduğu sicile göre derece ve kademe ilerlemesi yapamadığından bahisle, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesi ile Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 13. maddesi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... İl Jandarma Komutanlığı'nın ... tarihli işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta; davacının, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen FETÖ/PDY soruşturması kapsamında, "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan 08/02/2019 tarihinde göz altına alındığı, ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarihli kararı ile "yurt dışı yasağı ve adli kontrol şartı" konularak serbest bırakıldığı, hakkında anılan hususta idari tahkikata başlandığı ve 12/02/2019 tarihinde "görevden uzaklaştırma" kararı verildiği, idari tahkikat neticesinde tanzim olunan soruşturma raporunda nihai olarak; davacının kamu görevinden çıkarılması yönünde işlem tesis edilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığı, akabinde 02/05/2019 tarihinde düzenlenen sicil belgesi ile davacının 2019 yılı sicil notunun ... olarak takdir edildiği; esasen dava konusu işleme dayanak 2019 yılı sicil notunun, davacının görevinden uzaklaştırıldığı dönem için düzenlendiği ve görevinden uzaklaştırıldığı göz önüne alındığında; fiilen kendisi ile hiç görev yapmamış bir amir tarafından sicil notu verildiği iddia edilmekte ise de; yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, bir sicil yılının, o yılın 2 Mayıs tarihinden başlayıp bir sonraki yılın 2 Mayıs tarihine kadar olan süreyi ifade ettiği, davacının bahse konu sicil yılının 2018 yılı Mayıs ayı ile 2019 yılı Mayıs ayı arasındaki dönemi kapsadığı, davacının görevden uzaklaştırıldığı tarihin 12/02/2019 olduğu, dolayısıyla hakkında sicil düzenleyenler ile 3 ay görev yapma şartının gerçekleşmiş olduğu ve davacının sicil notunun da ... olarak takdir edildiği göz önüne alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin tesis ettiği işlemde, sebep ve konu unsurları açısından bağlı yetki içerisinde olduğu, başka bir anlatımla davalı idarenin, kademe ilerlemesi yapamayacak şekilde ilgili yıl içinde olumlu sicil alamayan uzman erbaş statüsündeki davacı hakkında sözleşme feshi işlemini tesis etmek bağlı yetkisi içerisinde olduğu; uyuşmazlıkta; davacı hakkında, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen FETÖ/PDY soruşturması kapsamında, "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan 08/02/2019 tarihinde göz altına alındığı, ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarihli kararı ile "yurt dışı yasağı ve adli kontrol şartı" konularak serbest bırakıldığı, hakkında anılan hususta idari tahkikata başlandığı ve 12/02/2019 tarihinde "görevden uzaklaştırma" kararı verildiği, ara kararıyla; idari tahkikat neticesinde tanzim olunan soruşturma raporunda davacıya 2019 yılı için ... sicil notu verilmesinin gerekçesi ve dayanağı olan bilgi ve belgelerin istenildiği, davalı idarece, davacı hakkında FETÖ/PDY terör örgütü üyeliği suçundan dolayı soruşturma olması ve bu fiille ilgili olarak yürütülen disiplin soruşturması sebebiyle sicil notunun düşük olduğunun bildirildiği ve bunun dışında başkaca bir delil sunulmadığı; davacı hakkında FETÖ/PDY terör örgütü üyeliği suçundan dolayı ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen ... no.lu soruşturma neticesinde, ... tarih, ... sayılı kovuşturmaya yer olmadığına kararının verildiği, bu kararla davacının FETÖ/PDY terör örgütüyle irtibatlı ve iltisaklı olmadığının ortaya konulduğu, bunun dışında davacının görevinde başarısız olduğu ve düşük sicil almasını gerektirecek bir eyleminin bulunmadığı, bu hususta davalı idarece somut bir delili sunulmadığından, davacının düşük sicil alması ve terfi edememesi sebebiyle sözleşmesinin fesih edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Sicilin iptal edilmediği, fesih işleminin iptalinin somut gerekçelerle ortaya konulamadığı, idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğu, emniyet, asayiş ve kamu güvenliğinin korunması gerektiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... İl Jandarma Komutanlığında jandarma uzman çavuş rütbesinde ... olarak görev yapan davacı, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen FETÖ/PDY soruşturması kapsamında, "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan 08/02/2019 tarihinde göz altına alınmış ve ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarihli kararı ile yurt dışı yasağı ve adli kontrol şartı konularak serbest bırakılmıştır. Davacı hakkında anılan hususta idari soruşturmaya başlanmış ve 12/02/2019 tarihinde görevden uzaklaştırma kararı verilmiştir. Davacıya, 2019 yılı için ... sicil notu verilmesi ve almış olduğu sicile göre derece ve kademe ilerlemesi yapamaması nedeni ile sözleşmesinin feshedilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan, ''Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar'' başlıklı 12. maddesinde; ''Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk beş aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır.
Görevde başarısız olanlarla, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan veya kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar, yedekte er kaynağına alınırlar.
Görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hâlleri ve bunlara yapılacak işlemler, çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.
Ayrıca;
a) Almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi yapamayanların,
......
Sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir.
Her ne sebeple olursa olsun, sözleşmesi feshedilerek Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişiği kesilen uzman erbaşlar, tekrar Türk Silâhlı Kuvvetlerine alınmazlar.'' hükmü getirilmiştir.
20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinde; ''Sicil yılı: Bir sicil yılını, o yılın 2 Mayıs tarihinden başlayıp bir sonraki yılın 2 Mayıs tarihine kadar olan süreyi ifade eder.'' şeklinde tanımlanmış, ''Sicil işlemleri, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi'' başlıklı 10. maddesinde; ''Uzman erbaşlar, aşağıda belirtilen esaslara göre kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi yaparlar.
a) Kademe ilerlemesi yapılabilmesi için;
1) Bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması,
2) O yıl içinde olumlu sicil almış olması,
3) Bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması, şarttır.
b) Derece yükselmesi yapılabilmesi için;
1) Derecesi içinde en az üç yıl ve bu derecenin üçüncü kademesinde bir yıl çalışmış olması,
2) Bulunduğu derecenin her kademesinde olumlu sicil alması,
3) Yükselebileceği bir üst derecenin bulunması, şarttır.
Uzman erbaş hakkında sözleşmenin imzalanıp göreve alınmalarını takip eden ilk "2 Mayıs" tarihi itibarıyla, (EK-C) de örneğine yer verilen sicil belgesi tanzim edilir. Eğer göreve alınma tarihi ile takip eden "2 Mayıs" tarihi arasında geçen süre üç aydan kısa ise, ilk sicil belgeleri üç ayın doldurulduğu tarihte, müteakip sicil belgeleri her yılın "2 Mayıs" tarihi itibarıyla düzenlenir. Sicil belgesinde her niteliğe on üzerinden not verilir. Notlar tam sayı veya 1/2 kesirli olarak verilir. Sicil tam notu 100 dür. Sicil üstleri bütün niteliklere ayrı ayrı not vermek zorundadır. Sicil üstlerinin verdikleri notların toplamının ortalaması, o yılın sicil notunu teşkil eder. Bölüm sonucu tam sayı çıkmazsa iki hane yürütülür.
Sicilin olumlu olabilmesi için sicil notunun, sicil tam notunun yüzde altmış (%60) ve daha yukarısı olması gerekir. Kademe ilerlemesi işlemleri asgarî üçüncü sicil amirliği seviyesinde, derece yükselmesi işlemleri sözleşme yapmaya yetkili komutanlık veya kurum amirleri tarafından yapılır ve ilgili komutanlıklara bildirilir.'' düzenlemesine; ''Görevde başarısız olma, kendilerinden istifade edilmeme halleri ve sözleşmenin feshedilmesi sebepleri'' başlıklı 13. maddesinde; ''Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk beş aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır.
Görevde başarısız olanlar ile kendisinden istifade edilemeyeceği (atış, spor, eğitim, operasyon ve istihdam edildikleri kadro görev yerlerinde ve davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergilemede, ikazlara rağmen istenen düzeye ulaşamayan ve aşırı derecede borçlananlardan bu durumu rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlananlar, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde yedi gün ve daha uzun süre ile göreve gelmeyenler) anlaşılan, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar yedekte er kaynağına alınır.
Ayrıca;
a) Almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi yapamayanların,
...
Tugay, bağımsız tugay, tümen, bölge (ve eşidi) komutanlarınca veya eşidi kurum amirlerince; ordu, kolorduya (ve eşidi) doğrudan bağlı birlikleri ile eşidi kurum amirleri için kurmay başkanlarınca; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ile Millî Savunma Bakanlığına doğrudan bağlı birlikler için personel başkanlarınca veya yetki verilen komutanlıklarca; Sahil Güvenlik Komutanlığında ise Sahil Güvenlik Komutanlığınca sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun "Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar" başlıklı 12. maddesinde "Almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi yapamayanların" sözleşmelerinin feshedileceğinin düzenlendiği, aynı Kanun'un 9. maddesine göre kademe ilerlemesi yapılabilmesi için "o yıl içinde olumlu sicil almış olmak" şartı arandığı, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin ''Sicil işlemleri, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi'' başlıklı 10. maddesinde de, uzman erbaşların, kademe ilerlemesi yapılabilmesi için, o yıl içinde olumlu sicil almış olmalarının gerektiği belirlenmiş, Uzman Erbaş Yönergesi'nde de aynı yönde düzenlemeye yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, ... İl Jandarma Komutanlığında jandarma uzman çavuş rütbesinde ... olarak görev yapan davacının, 2019 yılı sicil notu ortalamasının ... olduğu ve bu sicil notunun iptali istemiyle dava açılmadığı görülmüştür.
Bu durumda, davacının sözleşmesinin feshedildiği sicil dönemindeki performansını gösteren sicil notunun yeterli düzeyde olmadığı anlaşılmakta olup, askerlik görevinin önem ve niteliği ile davacının sözleşmesinin feshedildiği sicil dönemindeki performansını gösteren sicil notunun %60'ın altında kaldığı ve sicil notunun dava konusu edilmeden kesinleştiği dikkate alındığında, sicil yetersizliği nedeniyle kademe ilerlemesini yapamamasından dolayı sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu Mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile istinafa konu Mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 21/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.