DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/8212 E.  ,  2025/2007 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/8212
Karar No : 2025/2007

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Niğde ili, ... İlçe Jandarma Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, uzman erbaş sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 31/12/2019 tarihli işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ... Cumhuriyet Başsavcılığının "Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak" suçundan dolayı başlatılan ... sayılı soruşturma dosyasında ... tarih ve ... sayılı kararla davacı hakkında, 5 yıl süreyle kamu davası açılmasının ertelenmesine, 1 yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirlerinin uygulanmasına ve tedaviye tabi tutulmasına, erteleme süresi içinde tedavinin gereklerine uymaz veya tekrar uyuşturucu ve uyarıcı madde satın alır, kabul eder veya bulundurursa ya da uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanırsa hakkında kamu davası açılmasına karar verildiği, bu sebeplerle 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin altıncı fıkrasının (m) bendi uyarınca davacının uyuşturucu madde kullandığından bahisle Niğde İl Jandarma Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla meslekten çıkarma cezası verildiği dikkate alındığında, 3269 sayılı Kanun'un 16. maddesi uyarınca "disiplinsizlik" sebebiyle kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılan davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde, hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; İl Disiplin Kurulunca verilen meslekten çıkarma cezasının kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığı, ancak Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceği, dolayısıyla, henüz kesinleşmeden dava konusu işlemin sebep unsurunu oluşturamayacağı, bu haliyle de dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu, yine işlemde sebep unsuru olarak gösterilen "görevde başarısız olma ve kendisinden istifade edilememe" halinin somut olayda gerçekleştiğine dair herhangi bir somut bilgi ve belgenin dosyaya ibraz edilmediği, işlemin bu yönüyle de hukuka aykırı olduğu kanaatine varıldığından, davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının tahakkuk (hakediş) tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Niğde ili, ... İlçe Jandarma Komutanlığında jandarma ... olarak görev yapan davacının, uyuşturucu kullandığı tespit edilmesi nedeniyle, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin altıncı fıkrasının (m) bendi uyarınca Niğde İl Jandarma Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla meslekten çıkarma cezası verildiğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
Öte yandan, davacı hakkında, ... Cumhuriyet Başsavcılığının "Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak" suçundan dolayı başlatılan ... sayılı soruşturma dosyasında, ... tarih ve ... sayılı kararla 5 yıl süreyle kamu davası açılmasının ertelenmesine, 1 yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirlerinin uygulanmasına ve tedaviye tabi tutulmasına, erteleme süresi içinde tedavinin gereklerine uymaz veya tekrar uyuşturucu ve uyarıcı madde satın alır, kabul eder veya bulundurursa ya da uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanırsa hakkında kamu davası açılmasına karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
08/03/2018 tarih ve 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezası verilecek fiiller" başlıklı 8. maddesinin altıncı fıkrasının (m) bendinde; "Uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunların yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalanacağı sırada ortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına aracı olmak, kullanılmasını kolaylaştırmak ya da özendirmek," hali meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylemler arasında sayılmış, "Jandarma teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 21. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise; meslekten çıkarma cezası kararlarının, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceği hükmüne yer verilmiştir.
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu’nun, işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle, 12. maddesinin üçüncü fıkrasında, “Görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hâlleri ve bunlara yapılacak işlemler, çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.”, 19. maddesinde, “Personelde aranacak nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlem şekli, sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar, uzman onbaşıların uzman çavuş olabilmeleri için gerekli şartlar, astsubay sınıfına geçirilecekler için uygulanacak esaslar, astlık üstlük münasebetleri ile bu hususlardaki işlem şekli ve ilgili diğer hususlar kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 6 ay içerisinde Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca müştereken çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir.” hükmü öngörülmüştür.
Anılan Kanun’un 12. ve 19. maddeleri dayanak alınarak hazırlanan ve 20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin “Görevde başarısız olma, kendilerinden istifade edilmeme halleri ve sözleşmenin feshedilmesi sebepleri” başlıklı 13. maddesinin ikinci fıkrasında, “Görevde başarısız olanlar ile kendisinden istifade edilemeyeceği (atış, spor, eğitim, operasyon ve istihdam edildikleri kadro görev yerlerinde ve davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergilemede, ikazlara rağmen istenen düzeye ulaşamayan ve aşırı derecede borçlananlardan bu durumu rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlananlar, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde yedi gün ve daha uzun süre ile göreve gelmeyenler) anlaşılan, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar yedekte er kaynağına alınır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, uyuşturucu madde kullandığı tespit edilen davacı hakkındaki 20/11/2018 tarihli tutanakla başlatılan soruşturma sonucu düzenlenen 06/12/2018 tarihli raporda, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin altıncı fıkrasının (m) bendi uyarınca meslekten çıkarma cezası verilmesi teklifi üzerine, davacının Niğde İl Jandarma Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırıldığı ve söz konusu cezaya dayanılarak hakkında sözleşmenin feshi işleminin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar, İl Jandarma Disiplin Kurulu kararının kesinleşmesi için Yüksek Disiplin Kurulu kararına ve ardından bakan onayına ihtiyaç bulunmakta ise de; kendisinden istifade edilemeyeceği gerekçesiyle sözleşmenin feshi işleminin tesis edilebilmesi için Yüksek Disiplin Kurulu kararına ihtiyaç olmadığı, İl Jandarma Disiplin Kurulu kararının, davacıya atfedillen fiilin sübutu yönünden değerlendirilebileceği ve sözleşmenin feshi işlemi için sebep unsuru olabileceği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla da, anılan İl Jandarma Disiplin Kurulu kararının uygun bulunduğu ve bakan onayıyla anılan kararın kesinleştiği (bakan onayı işlemden sonra) anlaşılmıştır.
Kaldı ki, Bölge İdare Mahkemesinin kararında, İl Disiplin Kurulu kararının kesinleşmediği yolundaki usuli gerekçenin ardından, işin esasına ilişkin de tespitlerde bulunulduğu görülmüş olup, kararın gerekçesi bu yönüyle de hukuka uygun bulunmamıştır.
Bu itibarla, işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının tahakkuk (hakediş) tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının tahakkuk (hakediş) tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak,17/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.