DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2025/415 E.  ,  2025/1985 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2025/415
Karar No : 2025/1985

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- ... 2- ... 3- ... 4- ... 5- ... 6- ...7- ...
VEKİLİ : Av. ... (Kendi adına asaleten)

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 8- ... 9- ... 10- ... 11- ... 12- ...
VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ... Valiliği / ...
VEKİLİ : Av. ...

DİĞER DAVACILAR : 1- ...
2- ...
3- ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 10/10/2015 tarihinde Ankara Garı önünde meydana gelen patlama neticesinde yakınları ...'ı kaybeden davacılar tarafından, uğradıklarını iddia ettikleri zararlara karşılık müteveffanın eşi ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 201.304,55TL) maddi, 250.000,00 TL manevi, çocuğu ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 21.420,61 TL) maddi, 150.000,00 TL manevi, çocuğu ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 3.447,52 TL) maddi, 150.000,00 TL manevi, çocuğu ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 9.614,81 TL) maddi, 150.000,00 TL manevi, çocuğu ... için 1.000,00 TL maddi, 150.000,00 TL manevi, çocuğu ... için 1.000,00 TL maddi, 150.000,00 TL manevi, çocuğu ... için 1.000,00 TL maddi, 150.000,00 TL manevi, çocuğu ... için 1.000,00 TL maddi, 150.000,00 TL manevi, babası ... için 1.000,00 TL, (miktar artırımı ile 16.360,24 TL) maddi, 150.000,00 TL manevi, kardeşi ... için 75.000,00 TL manevi, kardeşi ... için 75.000,00 TL manevi, kardeşi ... için 75.000,00 TL manevi, kardeşi ... için 75.000,00 TL manevi, kardeşi ... için 75.000,00 TL manevi, kardeşi ... için 75.000,00 TL manevi, kardeşi ... için 75.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; terör olayları nedeniyle zarara uğrayan kişilerin, kendi kusur ve eylemleri sonucu değil, toplumun bir bireyi olmaları nedeniyle zarar gördükleri, belirtilen şekilde ortaya çıkan zararların ise, özel ve olağandışı nitelikleri dikkate alınarak, terör olaylarını önlemekle yükümlü olduğu halde önleyemeyen idarece, sosyal risk ilkesine göre, topluma pay edilmesi suretiyle tazmininin, hakkaniyet ve sosyal devlet ilkesinin gereği olduğu, maddi tazminat istemi bakımından; 09/01/2019 tarihli hesap bilirkişisi raporunda; davacı ...'ın 201.304,55 TL, ...'ın 21.420,61 TL, ...'ın 3.447,52 TL, ...'ın 9.614,81 TL, ...'ın 16.390,24 TL olmak üzere davacıların toplam 252.177,73 TL destekten yoksun kalma zararının bulunduğu, destek ilişkisinin ispatlanmamış olması nedeniyle davacılar ..., ..., ... ve ...'ın destekten yoksun kalma zararının bulunmadığının belirtildiği, bilirkişi raporuna taraflarca yapılan itirazların, raporu kusurlandırıcı nitelikte bulunmayarak, bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, toplam 252.177,73 TL'lik maddi tazminatın kusursuz sorumluluk kapsamında sosyal risk ilkesi gereğince 5.000,00 TL'sinin idareye başvuru tarihinden itibaren; 247.177,73 TL'sinin ise miktar artırım tarihi olan 05/02/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacılara ödenmesine,davacılar ..., ..., ... ve ...'ın maddi tazminat istemlerinin reddine, manevi tazminat istemi bakımından; ...'ın vefatı nedeniyle davacıların elem ve üzüntü içerisinde kaldığı, olay nedeniyle duyulan acı, üzüntü ve ruhsal sıkıntının giderilmesi için çekilen manevi üzüntü ve ızdıraba karşılık eşi ... için 50.000,00 TL, çocukları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'ın her biri için ayrı ayrı 35.000,00 TL, babası ... için 30.000,00 TL, kardeşleri ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın her biri için ayrı ayrı 10.000,00 TL olmak üzere toplam 395.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2021/5044, K:2022/955 sayılı bozma kararına uyularak, tarafların istinaf başvurularının kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar vekilleri tarafından, olayın meydana gelmesinde hizmet kusuru bulunduğu, maddi tazminat hesabının genel hükümlere göre yapılması gerektiği, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının yetersiz olduğu, hükmedilen tazminatın tümüne idareye başvuru tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği, vekalet ücretinin her bir müvekkil yönünden ayrı ayrı hesaplanması gerektiği iddialarıyla kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, olayın meydana gelmesinde hizmet kusuru bulunmadığı, dava konusu olayın 5233 sayılı Kanun çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmediği, manevi tazminata faiz işletilemeyeceği iddialarıyla kararın idareleri aleyhine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı Ankara Valiliği tarafından, manevi tazminata ilişkin kısım yönünden idarelerinin hasım mevkiinden çıkarılmaları gerektiği, olayın meydana gelmesinde hizmet kusuru bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının hakkaniyete uygun olmadığı, dava konusu olayın 5233 sayılı Kanun çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmediği, harçtan muaf olduklarından idareleri aleyhine harca hükmedilemeyeceği iddialarıyla kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Av. ... tarafından savunma verilmemiştir. Davalı idareler ve Av. ...'dan savunma alınmamıştır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacılar vekili Av. ...'ın yürütmenin durdurulması istemi ile davacı vekillerinin duruşma istemleri hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
10/10/2015 tarihinde Ankara Garı önünde meydana gelen patlama neticesinde yakınları ...'ı kaybeden davacılar tarafından, uğradıklarını iddia ettikleri zararlara karşılık maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 36. maddesinin 1. fıkrasında, “Herkes, meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercîleri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile âdil yargılanma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir.
Adil yargılanma hakkının unsurlarından birisi de silahların eşitliği ilkesidir. Söz konusu ilke Anayasa Mahkemesince "Silahların eşitliği ilkesi davanın taraflarının usuli haklar bakımından aynı koşullara tabi tutulması ve taraflardan birinin diğerine göre daha zayıf bir duruma düşürülmeksizin iddia ve savunmalarını makul bir şekilde mahkeme önünde dile getirme fırsatına sahip olması anlamına gelir." şeklinde tarif edilmiş ve ceza davalarının yanı sıra medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin hukuk davaları ve idari davalarda da bu ilkeye uyulması gerektiği belirtilmiştir. (B. No: 2013/1134, 16/5/2013, § 32).

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu karar Danıştay Onuncu Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2021/5044, K:2022/955 sayılı bozma kararından sonra, anılan karara uyularak verilmiştir. Ancak, Dairemizin anılan bozma kararının, Av. ...'ye, davalı idarelere, Av. ...'a tebliğ edilmesine rağmen, davacılar ... ve ...'a tebliğ edilmediği, ... ve ...'ın Av. ...'yi Siirt 1. Noterliğince düzenlenen ... tarih ve No:... sayılı tarihli azilname ile vekillikten azlettiği, bu nedenle kararın adı anılan davacılara da bizzat tebliğ edildikten sonra işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken, adı geçen davacılara tebliğ edilmeksizin davalı idarelere tebliğ edilmesi ve ardından esasa ilişkin karar verilmesinde silahların eşitliği ilkesi yönünden hukuki isabet bulunmamaktadır.
Ayrıca, Av. ...'nin vekilliğinden çekildiği ...'a vekillikten çekilme dilekçesinin tebliğ edilmediği, temyize konu kararın halen ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın vekili olan Av. ...'ye (veya Av. ...'nin 28/01/2025 tarihinde tevkil yetkisi verdiği Av. ...'ya) tebliğ edilmediği görülmektedir. Bölge İdare Mahkemesince, Danıştay Onuncu Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2021/5044, K:2022/955 sayılı kararının davacılar ... ve ...'a, Av. ... tarafından sunulan vekillikten çekilme dilekçesinin de ...'a tebliğ edilmesi ve ardından işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekmekte iken usulüne uygun dosyanın tekemmülü sağlanmadan verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
Yukarıda belirtilen işlemler yapılarak işin esası hakkında karar verildikten sonra da, (yargılama sürecinde bu hususlarda bir değişiklik olmadıkça), davacılar ..., ..., ..., ..., ve ...'ın vekilinin Av. ... ve tevkil yetkisi yerdiği Av. ... olduğu, davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'ın vekilinin ise Av. ... olduğu, Av. ...'ın ayrıca davada davacı sıfatının da bulunduğu, davacılar ... (Av. ... tarafından sunulan vekillikten çekilme dilekçesi kendisine tebliğ edildikten sonra), ... ile ...'ın bakılan davada vekil ile temsil edilmediği gözetilerek dosyanın tekemmülünün sağlanması gerektiği açıktır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'a iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 10/04/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.