DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2025/366 E.  ,  2025/2593 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2025/366
Karar No : 2025/2593

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği / ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından; özel güvenlik kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmesi talebi ile yaptığı başvuru üzerine, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1 fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendi ve (h) bendi uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının ... tarih ve ... sayılı Sivas Valiliği Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonu kararıyla olumsuz değerlendirildiğinden bahisle silahlı özel güvenlik görevlisi çalışma izninin ve kimlik kartının iptal edilmesine ilişkin Sivas Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı olur işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında "basit cinsel saldırı" suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iki ayrı kişiye karşı işlediği suçtan ötürü ayrı ayrı olmak üzere "1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süreyle denetim süresine tabi tutulmasına" karar verildiği, UYAP kayıtlarının incelenmesinden de, bu kararın 24/06/2015 tarihinde kesinleştiğinin görüldüğü, buna göre davacının, 5188 sayılı Kanun'un "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinin, " d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile; ... (2) "Affa uğramış olsa bile ....cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkum olmamak" şartını sağlamadığı anlaşıldığından, davacının silahlı özel güvenlik çalışma izni ve özel güvenlik görevlisi kimlik kartının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı hakkında "basit cinsel saldırı" suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iki ayrı kişiye karşı işlediği suçtan ötürü ayrı ayrı olmak üzere "1 yıl, 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süreyle denetim süresine tabi tutulmasına" karar verildiği, UYAP kayıtlarının incelenmesinden de, bu kararın 24/06/2015 tarihinde kesinleştiği, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 13/08/2020 tarihli ek kararı ile kamu davasının denetim süresi dolduğundan düşürülmesine karar verildiği, buna göre davacının, 5188 sayılı Kanunun "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinin, " d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile; ... (2) "Affa uğramış olsa bile ....cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkum olmamak" şartını sağlamadığından bahsedilemeyeceği, bu nedenle ilk derece Mahkemesinin aksi yöndeki kabulü ile dava konusu işlemin 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (d/2) bendi uyarınca davacının Silahlı Özel Güvenlik Çalışma İzni ve Özel Güvenlik Görevlisi Kimlik Kartının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesinde hukuki isabet bulunmadığının anlaşıldığı, ancak; dava konusu işlem tesis edilirken anılan düşme kararının varlığı da değerlendirilerek 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (d/2) bendi yanında (h) bendi uyarınca da dava konusu işlemin tesis edildiği görüldüğünden, davacı hakkında 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinde sayılan suçlardan verilmiş bir mahkumiyet kararı bulunmamakla birlikte, yukarıda anılan düşme kararına konu olan eylemin niteliği ile özel güvenlik hizmetinin hassasiyeti göz önüne alındığında, özel güvenlik hizmeti ile bağdaşmayacak nitelikte olduğu anlaşılan bu durumun, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde öngörülen "güvenlik soruşturması sonucunun olumsuz olması" kapsamında değerlendirilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, hakkında yürütülen ceza kovuşturması sonucunda HAGB kararı verildiği, Anayasa Mahkemesince HAGB kararı olması nedeniyle özel güvenlik belgesinin iptal edilmesinin masumiyet karinesini ihlal ettiğine dair karar verildiği, dava konusu işlem ile masumiyet karinesinin ve hukuki güvenlik ilkelerinin ihlal edildiği, işlemde sadece mevzuat hükümlerine atıfta bulunulduğu, sebep unsurunun gösterilmediği, bu nedenle sebep unsuru yönünden de işlemin hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin kabul edilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken, almış olduğu özel güvenlik yenileme eğitim sertifikasına istinaden silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmesi için valiliğe başvurduğu hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde, "basit cinsel saldırı" suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "1 yıl, 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süreyle denetim süresine tabi tutulmasına" karar verildiğinin tespit edildiği, bu tespite istinaden Sivas Valiliği Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak değerlendirilmesine karar verildiği, 23/08/2023 tarihli Valilik onayı üzerine Sivas Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacının silahlı özel güvenlik çalışma izni ve özel güvenlik görevlisi kimlik kartının iptaline karar verildiğinin davacıya bildirilmesi üzerine de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile özel güvenlik izninin verilmesine, bu hizmeti yerine getirecek kişi ve kuruluşların ruhsatlandırılmasına ve denetlenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiş; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 10. maddesinin 1. fıkrasının 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin, 7072 sayılı Kanun'un 67. maddesiyle aynen kabul edilen, 69. maddesi ile değişik (d) bendinde, "26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile; 1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak. 2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak. 3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak." hükmü; "Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinin, 680 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (680 sayılı KHK) 70. maddesi ile değişik 1. fıkrasında, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler (...) hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. (...)" hükmü yer almaktadır.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan ... tarih ve ... sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi'nin "Çalışma İzni" başlıklı 8. Bölümünün "Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı Verilenler" başlıklı 8.1. maddesinin (a) fıkrasında, 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı 02/01/2017 tarihinden sonra 5188 sayılı Kanun'un 10 maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde belirtilen suçlardan, haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olanların, suçun işlendiği tarihe bakılmaksızın kurucu, yönetici, temsilci, uzman eğitici ve özel güvenlik görevlisi olamayacakları, ancak bu tarihten önce kurucu, yönetici, temsilci, uzman eğitici ve özel güvenlik görevlisi olanlardan bu suçları 02/01/2017 tarihinden önce işlemesi nedeniyle haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilenlere bu hükmün uygulanmayacağı; (b) fıkrasında ise, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı bulunanlar hakkında davanın düşmesi kararı verilmesi halinde, bu kişilerin özel güvenlik görevlisi alanında çalışabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması" başlıklı 231. maddesinde, sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası olması halinde mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebileceği; hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade ettiği; hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanığın, beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulacağı, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının, 03/09/2014 tarihinde işlediği basit cinsel saldırı suçuna ilişkin olarak ... Asliye Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı, 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve anılan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yönelik kararın hukuki niteliğine bakıldığında; söz konusu kararın 5271 sayılı Kanun'un yukarıda aktarılan hükmü uyarınca yargılanan kişi hakkında mahkumiyet sonucunu doğurmadığı, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen kişilerin denetim süresi içerisinde yalnızca hükmün açıklanmasına konu suça yönelik sanık sıfatının devam ettiği, denetim süresinin iyi halle (suç işlenmeksizin ve denetimli serbestlik tedbirlerine uyularak) geçirilmesi halinde ise mevcut hükmün tümüyle ortadan kalktığı sonucuna varılmaktadır.
Nitekim; aktarılan ceza mahkemesi kararında belirlenen denetim süresinin Kanun'da belirlenen koşullarda geçirildiğinden bahisle, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarihli ek kararıyla açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilmiştir.
Davacının yargılandığı ceza davasında verilen kararın hukuki niteliği ortaya konulduktan sonra, 5188 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerine bakıldığında; anılan Kanun'un yukarıda aktarılan 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (1). ve (2). alt bentlerinde sayılan suçları işlediği yapılan ceza yargılaması sonucu sabit görülerek haklarında mahkumiyet hükmü kurulanların, bu hükümlerinin ceza mahkemesince açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile özel güvenlik görevlisi olarak çalışmaya engel teşkil edeceği hükmüne yer verilmiştir. Bahsi geçen kanun hükmünün 02/01/2017 tarih ve 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değiştirilmeden önceki halinde "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" durumunun kanun metninde yer almaması sebebiyle, 02/01/2017 tarihinden önce özel güvenlik görevlisi olan kişiler hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar bulunması, söz konusu kişilerin özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasına engel teşkil etmemektedir.
Tüm bu açıklamalar doğrultusunda davacının durumu, özel güvenlik çalışma izninin yenilenmesi amacıyla başvurduğu (ilk defa belge düzenlenmesi istemli bir başvurunun olmadığı), davacının bir önceki yenileme başvurusu sırasında da söz konusu ceza mahkemesi kararının olduğu, ancak bu başvuruda engel olarak görülmeyen bu hususun son başvurusunda engel olarak görüldüğü de göz önünde bulundurularak incelendiğinde; 2014 yılında işlediği suç sebebiyle yargılanan ve suçu işlediği sabit görülmekle birlikte mahkumiyet hükmünün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen davacının, ceza yargılamasına konu suç tarihinin ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin yayımlandığı 02/01/2017 tarihinden önce olduğu, ceza yargılaması sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin verilen karar sebebiyle herhangi bir suçtan mahkum olduğundan söz edilemeyeceği, kaldı ki mevcut ceza davasının da denetim süresinin Yasada belirtilen şekilde tamamlanması sebebiyle düşmesine karar verildiği anlaşıldığından, davacının 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) ve (h) bentlerinde belirlenen koşulları taşımadığından bahisle tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçeli reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/05/2025 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X)-KARŞI OY :
Davacının, özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken, almış olduğu yenileme eğitim sertifikasına istinaden silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmesi için yaptığı başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde, "basit cinsel saldırı" suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "1 yıl, 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süreyle denetim süresine tabi tutulmasına" karar verildiği tespit edilmiştir. Bu tespite istinaden Sivas Valiliği Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak değerlendirilmesine karar verilmiş ve Sivas Valiliği'nin ... tarih ve ... olur sayılı işlemi ile davacının silahlı özel güvenlik çalışma izni ve özel güvenlik görevlisi kimlik kartının iptaline karar verildiğinin davacıya bildirilmesi üzerine de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Özel güvenlik görevlilerinin de diğer kolluk güçleri gibi silah ve benzeri teçhizatla donatılmasının yanı sıra önleme araması yapma, adli kolluğa verilmek üzere suç eşyalarını emanete alma, gerekli hallerde yakalama, olay yeri ve delilleri koruma, zor kullanma gibi ciddi kamu hukuku yetkilerini elinde bulundurduğu göz önüne alındığında bu görevi yerine getirecek kişilerin her türlü suç şüphesinden uzak olması gerektiği, bu nedenle idarenin bu konudaki takdir yetkisinin geniş olduğunun kabul edilmesi gerektiği tartışmasızdır.
Bu itibarla, davacının özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmesi başvurusunda bulunduğu, kamu güvenliği hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası olan ve bu sebeple personel tayininde hassasiyet arz eden özel güvenlik hizmetleri alanında tesis edilen ve idarenin kanunen sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullanmasından ibaret olan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.