DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/6628 E.  ,  2025/1276 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/6628
Karar No : 2025/1276

DAVACI : ...Sendikası
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Bakanlığı / ANKARA

DAVANIN_ÖZETİ : Davacı tarafından, 10/02/2022 tarih ve 31746 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik kapsamında uzaktan sağlık hizmeti sunumunda tüm branşlara re'sen faaliyet izni verildiğinden bahisle "hukuki teknik ve bilimsel altyapı olmaksızın kurumlardaki tüm branşlara resen verilen faaliyet izninin kaldırılması ve gerekli güvenlik ve güven tedbirlerinin alınıp, eğitim ve teknik altyapı sağlandıktan sonra, belirli branşlarda ve hekimin isteğine bağlı olarak uzaktan sağlık hizmetleri için kurumlara faaliyet izni verilmesi" talebiyle 28/08/2024 tarihinde Sağlık Bakanlığına yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, ...İdare Mahkemesinin davanın görev yönünden reddine ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı üzerine Danıştaya gönderilen dava dosyası 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi yönünden incelenerek gereği görüşüldü:
Dava; davacı tarafından, 10/02/2022 tarih ve 31746 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik kapsamında uzaktan sağlık hizmeti sunumunda tüm branşlara re'sen faaliyet izni verildiğinden bahisle "hukuki teknik ve bilimsel altyapı olmaksızın kurumlardaki tüm branşlara resen verilen faaliyet izninin kaldırılması ve gerekli güvenlik ve güven tedbirlerinin alınıp, gerekli eğitim ve teknik altyapı sağlandıktan sonra, belirli branşlarda ve hekimin isteğine bağlı olarak uzaktan sağlık hizmetleri için kurumlara faaliyet izni verilmesi" talebiyle 28/08/2024 tarihinde Sağlık Bakanlığına yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; anılan maddenin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği, düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olmasının bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmayacağı; 8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; 11. maddesinin 1. fıkrasında, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı; 2. fıkrasında, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı; 3. fıkrasında, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı; 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin ilk inceleme esnasında süre aşımı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, yasal süresi içerisinde açılmayan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
Anılan hükümlerin incelenmesinden; bir düzenleyici işleme karşı ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği gibi düzenleyici işlemin değiştirilmesi veya yeni bir düzenleme yapılması istemiyle dava açma süresi içinde idareye yapılan başvurunun reddi üzerine kalan sürede de dava açılabileceği, ayrıca söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bir uygulama işleminin varlığı hâlinde, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde birel veya düzenleyici işleme yahut her ikisine birden dava açılabileceği görülmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde sözü edilen "uygulama işlemi" kavramı, kural koyucu nitelikteki düzenleyici işlemlere dayanılarak ilgililer hakkında tesis edilen ve onların menfaatlerinin ihlal edilmesi sonucunu doğuran, başka bir ifadeyle hukuksal durumlarında değişiklik oluşturan bireysel nitelikteki işlemleri ifade etmektedir.
İlgililerin, altmış günlük dava açma süresi içerisinde doğrudan dava açmak yerine işlemi tesis eden idarenin hiyerarşik olarak üstü olan makama veya üst makam yoksa işlemi tesis eden makama başvurarak işlemin düzeltilmesini isteme hakkına sahip oldukları açık olup; kanun koyucu tarafından, 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca yapılacak başvuruya konu edilebilecek işlemin niteliği bakımından düzenleyici ya da bireysel işlem gibi bir ayrıma gidilmemiş, 11. maddenin kapsamı salt bireysel işlemlerle sınırlandırılmamıştır.
Dolayısıyla, düzenleyici işlemlerin ilan edildiği tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayan altmış günlük dava açma süresi içerisinde idareye yapılan başvurunun reddi üzerine, düzenleyici işlemin ilan edildiği tarih ile 11. madde kapsamında başvuruda bulunulduğu tarih arasında geçen süre de dikkate alınmak suretiyle kalan dava açma süresi içerisinde açılan davalarda süre aşımı bulunmadığının; öte yandan, altmış günlük dava açma süresi geçtikten sonra düzenleyici işlemlerin değiştirilmesi, düzeltilmesi, kapsamının genişletilmesi gibi istemlerle yapılan ve bu nedenle 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmayan başvuruların, cevap verilmek suretiyle ya da zımnen reddi yolundaki işlemlerin, uygulama işlemi olarak kabulüne olanak bulunmadığından, bu işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda süre aşımı bulunduğunun kabulü gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden;
Davalı Sağlık Bakanlığı tarafından, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 9. ve ek 11. maddesi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 355. ve 508. maddelerine dayanılarak, sağlık hizmetinin mekândan ve coğrafyadan bağımsız olarak ve çağdaş tıbbî teknolojiye dayanılarak sunulmasına hizmet etmek üzere; uzaktan sağlık hizmetinin kapsamına, uzaktan sağlık hizmeti sunacak sağlık tesislerine izin verilmesine, uzaktan sağlık bilgi sisteminin geliştirilmesine, tescil edilmesine, sağlık tesislerinin bu kapsamda denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmeliğin 10/02/2022 tarih ve 31746 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği,
Davacı Sendika tarafından, 28/08/2024 tarihinde davalı Sağlık Bakanlığına sunulan dilekçe ile anılan Yönetmelikte uzaktan teşhis ve tedavi konusunda yapılan düzenlemelerin hukuki belirsizliklere sebep olduğu, Anayasa ile tanınan ve güvence altına alınan hukuk devleti ilkesinin bir sonucu olan “hukuki belirlilik” ilkesine aykırılık teşkil edebileceği, Anayasa Mahkemesi kararları ve tıbbi deontoloji kurallarının, hekimlerin bizzat muayene etmeden tedavi uygulamalarının etik ve hukuki sorunlar doğurabileceğini belirttiği, özellikle Yönetmelikte uzaktan sağlık hizmetlerinde hasta mahremiyetinin ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin yeterli düzenlemeler yapılmamış olmasının sorunlara neden olabileceği, Sağlık Bakanlığının gerekli düzenlemeleri yaparak sistemin etkin ve güvenli bir şekilde uygulanmasını sağlaması gerektiği, bu nedenlerle hukuki, teknik ve bilimsel altyapı olmaksızın kurumlardaki tüm branşlara re'sen verilen faaliyet izinlerinin kaldırılması, gerekli güvenlik ve güven tedbirlerinin alınıp, eğitim ve teknik altyapı sağlandıktan sonra, belirli branşlarda ve hekimin isteğine bağlı olarak uzaktan sağlık hizmetleri için kurumlara faaliyet izni verilmesinin talep edildiği,
Bunun üzerine, anılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle 25/11/2024 tarihinde ... İdare Mahkemesinde dava açıldığı ve anılan Mahkemenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın görev yönünden reddine karar verildiği ve dosyanın Danıştaya gönderilerek Dairemizde esas numarası aldığı anlaşılmıştır.
Davacı Sendika tarafından davalı idareye yapılan başvuru incelendiğinde, 10/02/2022 tarih ve 31746 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmeliğin üst hukuk normalarına aykırı olduğu ve eksik düzenleme içerdiği belirtilerek gerekli güvenlik ve güven tedbirlerinin alınıp, eğitim ve teknik altyapı sağlandıktan sonra, başka bir anlatımla mevzuatta gerekli değişiklikler yapıldıktan sonra belirli branşlarda ve hekimin isteğine bağlı olarak uzaktan sağlık hizmetleri için kurumlara faaliyet izni verilmesinin talep edildiği görülmüş; bu başvurunun sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içeren bir düzenleme yapılması talebine ilişkin olduğu ve zımnen reddine yönelik dava konusu işlemin de bu haliyle uygulama işlemi niteliği taşımadığı açık olduğundan, dava açma süresinin 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, aksi bir yorumun kamu düzeninden sayılan dava açma süresinin gözardı edilmesi sonucunu doğuracağı ortadadır.
Uyuşmazlık bu çerçevede değerlendirildiğinde; 10/02/2022 tarih ve 31746 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmeliğe karşı 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde öngörülen süre içinde dava açmayan ya da 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesinde öngörülen süre içinde düzenleme yapılması talebinde bulunmayan davacı Sendika tarafından 28/08/2024 tarihinde yapılan başvurunun dava açma süresini yeniden başlatması mümkün olmayacağından, bu başvurunun zımnen reddi üzerine 25/11/2024 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle,
1- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca süre aşımı nedeniyle DAVANIN REDDİNE,
2- Aşağıda ayrıntısı gösterilen...TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3- Kullanılmayan ...TL yürütmenin durdurulması harcının ve artan posta ücretinin davacıya iadesine,
4- Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/02/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.