DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2023/1908 E.  ,  2025/1051 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/1908
Karar No : 2025/1051

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2-...
3- ...
4- ...
5- ...
6- ...
7- ...
8- Kendi adına asaleten ... adına
velayeten ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) :... İşletmesi Genel Müdürlüğü

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, 16/06/2022 tarihinde Tatvan-Elazığ arasında çalışan yük treninin Muş ili, Merkez ilçesine bağlı ... köyü yerleşim alanından geçişi sırasında hayvanlarını otlatmakta olan yakınları ...'a ve hayvanlarına çarpması sonucu ...'un hayatını kaybettiği ve 80 küçükbaş hayvanın da telef olduğu olay nedeniyle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.250,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 3.150,00 TL hayvan bedeli ile toplam 1.500.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinin, karayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usullerini içerdiği, dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince davacıların istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davaya konu kazanın hemzemin geçitte meydana gelmediği, tren yolunun geçmiş olduğu köy yerleşim alanında meydana geldiği, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında hemzemin geçitlerin karayolundan sayıldığı ve bu davaların adli yargıda görüldüğü, bu davada ise kazanın tren yolunda meydana geldiği, bu nedenle hizmet kusuruna dayandırılan davada idarenin kusurunun tespit edilmesi gerektiği, bu yönden de davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacılar tarafından, 16/06/2022 tarihinde Tatvan-Elazığ arasında çalışan yük treninin Muş ili, Merkez ilçesi sınırlarında yer alan ... köyü yerleşim alanından geçişi sırasında hayvanlarını otlatmakta olan yakınları ...'a ve hayvanlarına çarpması sonucu ...'un hayatını kaybettiği ve 80 küçükbaş hayvanın da telef olduğu olay nedeniyle olayda hizmet kusuru olduğu iddia edilerek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.250,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 3.150,00 TL hayvan bedeli ile toplam 1.500.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 13. maddesinde; "Karayolunun yapımı, bakımı, işletilmesi ile görevli ve sorumlu bütün kuruluşlar, karayolu yapısını, trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakla yükümlüdür.", düzenlemesine yer verilmiş olup anılan Kanun'un 19/01/2011 tarih ve 27820 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değişik 110. maddesinde ise; "İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." şeklindedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; 16/06/2022 tarihinde Tatvan-Elazığ arasında çalışan yük treninin ... köyü yerleşim alanından geçişi sırasında ...'a ve hayvanlarına çarpması sonucu ...'un hayatını kaybettiği ve 80 küçükbaş hayvanın da telef olduğu, Devlet Demiryolları 5.Bölge Müdürlüğü Emniyet ve Kalite Yönetimi Kontrolörlüğü'nün Muş Cumhuriyet Başsavcılığı'na hitaben yazdığı ... tarihli ve ... sayılı yazıda, "16/06/2022 tarihinde Tatvan-Elazığ arasında çalışan ... nolu yük treni; 33056 lokomotif, 39 vagon, 156 dingil ve 1030 tonla Muş-Kurt istasyonları arasında seyir halindeyken, işyerimiz sorumluluk bölgesi dahilinde olan ve Km 246+000'da bulunan Eğirmeç Köyü yerleşim alanından saat 03:55'de trenin geçişi sırasında demiryolu hattında bulunan şahsa ve hayvan sürüsüne çarpma kazası meydana gelmiştir...söz konusu olayla ilgili olarak; kaza tespit tutanağı, olay yeri kroki ve diğer belgenin Muş İl Jandarma Komutanlığının ilgili birimlerince tarafımıza verilmesi hususunda gereğini bilgilerinize arz ederim." denilmek suretiyle kaza bölgesinin hemzemin geçit olduğuna yönelik bir tespit yapılmadığı anlaşılmıştır.
Davacıların iddiası incelendiğinde davalı idarenin sevk ve idaresinde olan trenin hemzemin geçidinin dışında kırsal bir bölgede sebep olduğu zararların gerek trenin sevk ve idaresindeki nesnel kusurlardan gerekse demiryolunun bakım, onarım, denetim, yer seçimi gibi durumlardan kaynaklanan hizmet kusurunun varlığı iddiasına ilişkindir. Bu nedenle bu hususların hiçbir duraksamaya yer bırakmayacak netlikte ortaya konulması gerekmektedir.
Uyuşmazlığın çözümü amacıyla, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun uygulanmasını gerektiren bir uyuşmazlığın varlığından söz edilebilmesi için, dava konusu olayın resmi olarak tanımlanmış bir hemzemin geçitte mi yoksa hemzemin geçitin olmadığı başkaca bir yerdeki demiryolu üzerinde mi meydana geldiğinin olay yeri genel krokisi, kaza tespit tutanağı diğer bilgi ve belgeler de incelenerek araştırılması gerekmekte iken, anılan hususlar araştırılmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak verilen davanın görev yönünden reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın görev yönünden reddine ilişkin... İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/02/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.