DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2022/705 E.  ,  2025/1207 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/705
Karar No : 2025/1207

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
...
8- ...
9- ..., ..., ... ve ...'e velayeten, kendisine asaleten ...
VEKİLLERİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Ağrı ili, Doğubayazıt ilçesi, ... köyünde geçici köy korucusu olan yakınları ...'in 15/09/2016 tarihinde koruculara ait noktaya bölücü terör örgütü mensuplarınca düzenlenen saldırı neticesinde hayatını kaybetmesinde idarenin sorumluluğu bulunduğu ileri sürülerek müteveffanın babası ... için 100,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 9.182,20 TL) maddi, 100.000,00 TL manevi, annesi ... için 100,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 4.056,49 TL) maddi, 100.000,00 TL manevi, eşi ... için 150.000,00 TL, çocukları ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 100.000,00 TL, kardeşleri ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 75.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu olayda idarenin kusursuz sorumluluğu bulunduğu gerekçesiyle, dosya üzerinden yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda davacılardan ... için 9.182,20 TL, ... için 4.056,49 TL destekten yoksun kalma zararının belirlendiği, bilirkişi raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak ve davacılar tarafından verilen miktar artırım dilekçesi gözetilerek ...'in 9.182,20 TL maddi tazminat isteminin kabulüyle 100,00 TL'sine idareye başvuru tarihinden, 9.082,20 TL'sine miktar artırım dilekçesinin idareye tebliğ tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, ...'in 4.056,49 TL maddi tazminat isteminin kabulüyle 100,00 TL'sine idareye başvuru tarihinden, 9.082,20 TL'sine miktar artırım dilekçesinin idareye tebliğ tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, takdiren müteveffanın babası ... ve annesi ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL, eşi ... için 60.000,00 TL, çocukları ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 10.000,00 TL, kardeşleri ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin maddi ve manevi tazminata yönelik istinaf istemleri ile davacılardan eş ... ile müteveffanın kardeşlerinin manevi tazminata yönelik istinaf istemlerinin reddine, davacılar anne ..., baba ..., çocuklarının manevi tazminata ilişkin istinaf istemlerinin kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına, anne ... için 50.000,00 TL, baba ... için 50.000,00 TL, çocukları ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 200.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne, fazlaya ilişkin 400.000,00 TL manevi tazminatın ise reddine, ilk derece Mahkemesi'nce kabul edilen 90.000,00 TL ve İstinaf Mahkemesince kabul edilen 200.00,00 TL manevi tazminatın toplamı olan 290.000,00 TL manevi tazminatın; idareye başvuru tarihi olan 08/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI :
Davacılar tarafından, hükmedilen maddi tazminat tutarının tümüne idareye başvuru tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği, yaşanan olay karşısında hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, davacılara 2330 sayılı Kanun kapsamında yapılan ödemelerin maddi ve manevi zararlarının karşılığı olduğu, davanın reddi gerektiği, hükmedilen manevi tazminat tutarının yüksek olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkeme kararının; davacıların manevi tazminat istemlerine ilişkin istinaf istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmının onanması, tarafların maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının istinaf istemlerinin reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava; Ağrı ili, Doğubayazıt ilçesi, ... köyünde geçici köy korucusu olan ...'in 15/09/2016 tarihinde koruculara ait noktaya bölücü terör örgütü mensuplarınca düzenlenen saldırı neticesinde hayatını kaybetmesinde idarenin sorumluluğu bulunduğu davacılar tarafından ileri sürülerek, müteveffanın babası ... için 100,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 9.182,20 TL) maddi, 100.000,00 TL manevi, annesi ... için 100,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 4.056,49 TL) maddi, 100.000,00 TL manevi, eşi ... için 150.000,00 TL, çocukları ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 100.000,00 TL, kardeşleri ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 75.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
SGK Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısında, terör örgütü mensuplarınca yapılan saldırı sonucu vefat eden ... hakkında Vazife Malullüğü Tespit Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 2330 ve 3713 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına karar verildiği, ilgilinin anne ve babasına ayrı ayrı vazife malullüğü aylığı bağlandığı ve ek ödeme yapıldığı bildirilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 21. maddesinde, "Kamu görevlilerinden yurtiçinde ve yurtdışında görevlerini ifa ederlerken veya sıfatları kalkmış olsa bile bu görevlerini yapmalarından dolayı terör eylemlerine muhatap olarak yaralanan, engelli hale gelen, ölen veya öldürülenler hakkında 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca; a) Malul olanlarla, ölenlerin aylığa müstehak dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı, bunların görevde olan emsallerinin almakta oldukları aylıklardan; emekli olanların öldürülmeleri halinde ise, dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı ve Kanuna göre kendisine bağlanabilecek emekli aylığından az olamaz. Yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak ve başkasının yardım ve desteğine muhtaç olacak derecede malül olanlar ile ölenlerin dul ve yetimlerine en yüksek devlet memuru aylığı üzerinden, diğerlerine mevcut aylıkları üzerinden, 30 yıl hizmet yapmış gibi emekli ikramiyesi ödenir. Bu bent hükümlerine göre ilgililere fazla olarak yapılan ödemeler, faturası karşılığı ilgili sosyal güvenlik kuruluşlarınca Hazineden tahsil edilir..." hükmü yer almaktadır.
2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'un ''Aylık bağlanması'' başlıklı 4. maddesinde, bu Kanun kapsamına girenlerden, ölenlerin kendilerine bağlanması gereken görev malullüğü aylığının, dul ve yetimlerine intikal ettirileceği, bu madde gereğince ilgili sosyal güvenlik kurumlarınca kendi mevzuatlarına göre bağlanan aylıkların % 25 oranında artırılmak suretiyle ödeneceği; "Nakdi tazminat ve aylığın etkisi" başlıklı 6. maddesinde ise, bu Kanun hükümlerine göre ödenecek nakdi tazminatın, uğranılan maddi ve manevi zararların karşılığı olduğu; yargı mercilerinde maddi ve manevi zararlar karşılığı idarelerin ödemekle yükümlü tutulacakları tazminatın hesabında bu Kanun hükümleri uyarınca ödenen nakdi tazminatın göz önünde tutulacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

A) Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Manevi Tazminata İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın manevi tazminata ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususlar kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir.

B) Bölge İdare Mahkemesi Kararının, İdare Mahkemesinin Davacılardan ... ve ...'in Maddi Tazminat İsteminin Kabulüne İlişkin Kısmına Yönelik İstinaf İsteminin Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Dava konusu olayda, davacıların yakını ...'in Ağrı ili, Doğubayazıt ilçesi ... ve ... Köyü güvenlik korucusu olarak görev yapmakta iken uğramış olduğu silahlı saldırı sonucunda 15/09/2016 tarihinde hayatını kaybetmesi nedeniyle hakkında Vazife Malullüğü Tespit Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 2330 ve 3713 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına karar verildiği, ilgilinin anne ve babasına ayrı ayrı vazife malullüğü aylığı bağlandığı ve ek ödeme yapıldığı bildirilmiş olup, müteveffanın mirasçılarına görevdeki emsali güvenlik korucusu aylığı kadar vazife malullüğü (dul ve yetim) aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır, ayrıca davacılara 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun uyarınca nakdi tazminat ödendiği dikkate alındığında, davacıların aktif ve pasif dönemde maddi bir zararının bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, 3713 ve 2330 sayılı Kanunlar uyarınca davacılara yapılan ödemeler ve bağlanan aylık tutarları dikkate alınarak davacılardan ... ve ...'in maddi tazminat isteminin tamamının reddine karar verilmesi gerekirken, hükme esas alınacak nitelik ve yeterlilikte olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak davacılardan ... ve ...'in maddi tazminat isteminin kabulü yolunda verilen kararın bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin kısmen reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki kısmının ONANMASINA,
2. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; ... İdare Mahkemesi kararının, maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının BOZULMASINA,
3. Kararın bozulan kısmına yönelik olarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/02/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.