DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2021/5713 E.  ,  2025/2537 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/5713
Karar No : 2025/2537

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ... ve ...'a velayeten ... ve ...
5- ...
6- ...
VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. V. ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar vekili tarafından, müvekkili ...'ın 20/08/2016 tarihinde Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, ... Mahallesinde sokakta yapılan kına gecesinde gerçekleştirilen terör saldırısı neticesinde yaralandığından bahisle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık ... için 150.000,00 TL, anne ve babası için ayrı ayrı 30.000,00 TL ve kardeşleri için ayrı ayrı 10.000,00 TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; terör örgütü mensuplarınca düzenlenen canlı bomba intihar saldırısında yaralanan ...'ın 11/11/1997 doğumlu olduğu; davacı ...'ın olay nedeniyle %57 oranında özürlü hale geldiğine ilişkin sağlık raporu ile dosyada yer alan diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde; manevi değerlerinde meydana gelen eksilme ile duyulan acı, üzüntü ve sarsıntı karşılığı olarak, takdiren ... için 50.000,00 TL, babası ... için 10.000,00 TL, annesi ... için 10.000,00 TL, kardeşleri ..., ..., ... ve ... için her birine ayrı ayrı 3.000,00 TL olmak üzere manevi tazminat istemlerinin 82.000,00 TL'lik kısmının kabulü ile idareye başvuru tarihi olan 24/05/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin ise reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinafa konu kararın davacılardan ...'a, ...'a, ...'a, ...'a, ...'a ve ...'a ilişkin kısımları yönünden hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının kısmen reddine, davacı ...'a ait kısmı yönünden ise manevi tazminat bakımından Bölge İdare Mahkemesi Dava Dairesinin ilkesel olarak belirlediği tutarlarda dikkate alınmak suretiyle, davacıya 25.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davalı idarelerin istinaf başvurularının kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, olayın özel koşulları ve yarattığı etki düşünüldüğünde hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğu ileri sürülmektedir. Davalı İçişleri Bakanlığı ve Gaziantep Valiliği tarafından, olayın 5233 sayılı Kanun kapsamında çözümlenmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanunda ise manevi tazminat düzenlenmediğinden manevi tazminata hükmedilemeyeceği, manevi tazminat koşullarının da oluşmadığı, idarenin harçtan muaf olması nedeniyle aleyhlerine nisbi karar harcına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup davacılar ve davalı Gaziantep Valiliği tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, ... Mahallesi'nde 20/08/2016 tarihinde yapılan düğün merasiminde terör örgütü mensuplarınca yapılan bombalı saldırı sonucu davacılardan ...'ın yaralandığı, 24/05/2017 tarihinde davacılar için manevi tazminat ödenmesi istemiyle başvurulduğu, bu başvurunun reddi üzerine uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
Yine, Anayasa'nın 2. maddesinde, Devletin nitelikleri sayılmış ve sosyal bir hukuk devleti olduğu vurgulanmış; 5. maddesinde, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak, kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak Devletin temel amaç ve görevleri arasında sayılmış olup, "Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" başlıklı 17. maddesinde, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu vurgulanmıştır.
Bu düzenlemelerden, tüm vatandaşların yaşama haklarının, devlet güvencesi ve onun pozitif yükümlülüğü kapsamı içinde koruma altında olduğu anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Tam yargı davalarının ve manevi tazminatın belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın, zararın ve idarenin kusurunun ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı olacak şekilde belirlenmesi, bununla birlikte olayın meydana geliş şekli ve idari faaliyetin niteliği gözetilerek hakkaniyetli olması ve makul bir tutarı aşmaması gerekmektedir.
Temyize konu karar ile davacı ... için 50.000,00-TL, babası ... için 10.000,00-TL, annesi ... için 10.000,00-TL, kardeşleri ..., ..., ... ve ... için her birine ayrı ayrı 3.000,00 TL olmak üzere toplam 82.000,00 TL'lik kısmının kabulüne, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin ise reddine yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan davacılardan ... yönünden davalı idarelerin istinaf başvurusunun kısmen kabulü kısmen reddi ile 25.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 24/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerce davacı ...'a ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmişse de manevi tazminatın, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, dava konusu olay nedeniyle ...'ın sağ diz ampütasyonu yaşadığı dikkate alındığında davacıların manevi varlığında meydana gelen zararın giderilebilmesi için hükmedilen manevi tazminat tutarlarının yetersiz kaldığı sonucuna varıldığından, temyize konu kararın belirtilen kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz istemlerinin KABULÜNE, davalı idarelerin temyiz istemlerinin REDDİNE,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/05/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.