DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2021/3473 E.  ,  2025/1205 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/3473
Karar No : 2025/1205

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1) ...
2) ...
3) ...
4) ...
VEKİLLERİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek aleyhlerine ilişkin kısımlarının bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, özel hareket polisi olan yakınları ...'nin görevlendirildiği Diyarbakır İli, Sur İlçesinde yürütülen operasyonlar esnasında, terör örgütü mensuplarınca tuzaklanmış el yapımı patlayıcının infilak ettirilmesi neticesinde 01/01/2016 tarihinde şehit olmasında davalı idarenin kusursuz sorumluluğu bulunduğu ileri sürülerek şehidin eşi ... için 100.000,00 TL, çocukları ..., ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu olayın gelişimi ve neticesi dikkate alınarak davanın kabulüyle müteveffanın eşi ... için 100.000,00 TL, çocukları ..., ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 21/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısımının Danıştayın yerleşik kararları, davacıların sosyo ekonomik durumu, manevi tazminatın özellikle ve öncelikle manevi tatmin olma amacı ve zararın mesleki riske dayalı olması gözetildiği gerekçesiyle kaldırılarak şehidin eşi ... için 50.000,00 TL, çocukları ..., ... ve ... için ayrı ayrı 40.000,00 TL manevi tazminat istemlerinin kabulüyle idareye başvuru tarihi olan 21/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacılar tarafından; manevi tazminatın takdiren belirlenip takdir hakkının da Mahkemeye ait olduğu, Bölge İdare Mahkemesince İdare Mahkemesince takdir edilen manevi tazminat tutarının indirilmesinin hukuka aykırı olduğu, yaşanan olay karşısında Bölge İdare Mahkemesince hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından; 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun gereğince davacılara yapılan nakdi tazminat ödemesinin maddi ve manevi zararlarının karşılığı olduğu, davacılar lehine manevi tazminata hükmedilemeyeceği, Mahkemece hükmedilen manevi tazminat tutarının yüksek olduğu, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından, davacıların temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmakta olup; davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, tarafların ve olayın mahiyetine göre belirlenmesi gerekmekte ise de, tam yargı davalarının niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.
Temyiz konusu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Danıştayın yerleşik kararları, davacıların sosyo ekonomik durumu, manevi tazminatın özellikle ve öncelikle manevi tatmin olma amacı ve zararın mesleki riske dayalı olması gözetildiği gerekçesiyle ... İdare Mahkemesinin manevi tazminatın kısmen kabulüne ilişkin kısmı kaldırılarak şehidin eşi ... için 50.000,00 TL, çocukları ..., ... ve ... için ayrı ayrı 40.000,00 TL manevi tazminat istemlerinin kabulüne karar verilmişse de manevi tazminat, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, dava konusu olay nedeniyle davacılardan ...'nin eşini, ..., ... ve ...'nin babalarını genç yaşta terör eylemi nedeniyle kaybetmeleri göz önünde bulundurulduğunda davacıların manevi varlığında meydana gelen zararın giderilebilmesi için manevi tazminat isteminin tamamının kabulüne hükmolunması gerekirken; Bölge İdare Mahkemesince davacılar için toplam 170.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1) Davacıların temyiz istemlerinin KABULÜNE,
2) Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
3) Davanın kabulüne ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine dair temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
4) Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine 26/02/2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.