DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2021/2050 E.  ,  2025/1075 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/2050
Karar No : 2025/1075

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri Av. ...
Hukuk Müşaviri Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) :...'a velayeten kendi adlarına asaleten
... ve ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davalı idare tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından, ...'ın kalça çıkıklığı şikayeti üzerine İstinye Devlet Hastanesinde yıllar içinde beş defa ameliyat geçirdiği, ancak hatalı ve gerekli özen gösterilmeden yapılan ameliyatlar sebebiyle kemik yapısının tahrip olduğu, bir bacağının diğerinden kısa kaldığından yürümekte zorluk çektiği ve bu durumun omurgasında kayma meydana getirmesi sonucunda kalıcı olarak engelli hale gelme riski taşıdığı, olayda davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu iddiasıyla ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 50.862,00 TL) maddi ve 50.000,00 TL manevi, anne ... için 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi, baba ... için 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile ... için 50.862,00 TL maddi tazminatın 1.000,00 TL'sinin davalı idareye başvuru tarihinden (01/10/2014) itibaren, miktar artırım dilekçesi ile arttırılan 49.862,00 TL'sinin ise miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihinden (30/04/2019) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, anne ... ve baba ... için talep edilen toplam 2.000,00 TL maddi tazminat talebinin ise reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile ... için 30.000,00 TL, anne ... için 15.000,00 TL, baba ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihinden (01/10/2014) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince idare mahkemesi kararının kabule ilişkin kısmına karşı davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, olayda hizmet kusurunun bulunmadığı, davanın tamamının reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

A) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının maddi ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısımlarına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, İdare Mahkemesi kararının, kararının maddi ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısımlarına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının hükmedilen maddi tazminatın dava dilekçesinde belirtilen 1.000,00 TL'lik kısmına ve hükmedilen manevi tazminata idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine ilişkin kısmına yönelik olarak davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmü; "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir..." ve "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; ... b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." hükümleri yer almaktadır.
Faiz; en basit biçimiyle, idarenin tazmin borcu bağlamında; kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip, yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatın ödendiği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi itibarıyla yasal faiz uygulanması Danıştay'ın yerleşik içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
Öte yandan hukuk sistemimizde "Taleple Bağlılık İlkesi" geçerlidir. Nitekim, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesinde; "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından idareye yapılan 01/10/2014 tarihli başvuru ile dava açmadan önce maddi ve manevi tazminat talep edildiği, buna karşın dava dilekçesinde hükmedilecek tazminat için dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin istenildiği görüldüğünden, hükmedilen manevi tazminat için ve maddi tazminatın 1.000,00'lik kısmı için dava tarihi olan 16/12/2014 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken, davacının talebini aşacak şekilde dava tarihinden daha önceki bir tarih olan idareye başvuru tarihinden itibaren faize hükmedilmesinde usul hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda; temyizen incelenen Bölge İdare Mahkemesi kararında, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan yukarıda belirtilen kısımlara yönelik faizin başlangıç tarihine ilişkin ibarelerin düzeltilmesi gerektiğinden, Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "istinaf başvurusunun reddine" ibaresinin, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, "istinaf başvurusunun reddine, idare mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 1. ve 2. Bentlerinde yer alan '...davalı idareye başvuru tarihinden (01/10/2014) itibaren...' ibarelerinin '...dava tarihinden (16/12/2014) itibaren...' şeklinde düzeltilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısım yönünden KABULÜNE, diğer kısımlar yönünden REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ...İdare Mahkemesine gönderilmesine, 20/02/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.