BURSA 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :2024/
KARAR NO :2024/

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :

DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 25/10/2024
KARAR TARİHİ : 01/11/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :01/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA : Müvekkili ile davalı arasında 20/12/2018 tarihinde, "... - ... Ulaşım-Toplu Taşım İşletmeciliği Turizm Ve Ticaret A.Ş.'ne ait 1 Adet Atıl Binanın Yap-İşlet-Devret Modeliyle Teknik Şartnamesine Uygun Yenilenmesi ve ... - ... ... Memurluklarında Bulunan Alanlarla, Yemek Hizmeti Verilmek Üzere Kiralanması, ... ... Memurluğunda Bulunan Bir Adet Büfe Alanının Kiralanması İşi Sözleşmesi" imzalandığını, sözleşmenin ayrılmaz parçası olan Şartnamenin 4.15 maddesi; "Yüklenici, ... Genel Müdürlüğü Otobüs Müdürlüğü personeline günde 3 adet ücretsiz çay hizmeti verecektir. Çay, ... uygun karton bardakta verilecektir. Çay, şeker ve diğer malzemeler Yüklenici'ye aittir." şeklinde hüküm bulunduğunu, davalının ilk altı ay günde 3 adet ücretsiz çay hizmeti verdiğini, daha sonra bu uygulamadan vazgeçtiğini, çayları müvekkil şirkete fatura ettiğini, 12/06/2019 - 31/03/2024 tarihleri arasında davalı tarafından müvekkil şirkete kesilen çay faturaları bedeli toplam KDV dahil 8.702.975,28 TL olduğunu, bu tutarın iadesi için davalıya keşide edilen noter ihtarnamesinden sonuç alınamadığını, taraflar arasında yapılan sözleşme davalının tutum ve davranışları ile çekilmez hale geldiğinden akdin feshi ile tahliye davaları açıldığını ileri sürerek davalının haksız olarak müvekkil kurumdan tahsil etmiş olduğu 8.702.975,28 TL'nin her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte (ticari faiz) davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, alacak istemine ilişkindir.Somut olayda; davacı, davalının aralarında akdedilen sözleşme hükmüne aykırı haksız olarak tahsil ettiği bedelin iadesini istemiş olup, öncelikle taraflar arasındaki akdi ilişkinin hukuki niteliği üzerinde durmak gerekir.Taraflar arasında imzalanan 20/12/2018 tarihli "... - ... Ulaşım-Toplu Taşım İşletmeciliği Turizm ve Ticaret A.Ş.'ne ait 1 Adet Atıl Binanın Yap-İşlet-Devret Modeliyle Teknik Şartnamesine Uygun Yenilenmesi ve ... - ... ... Memurluklarında Bulunan Alanlarla, Yemek Hizmeti Verilmek Üzere Kiralanması, ... ... Memurluğunda Bulunan Bir Adet Büfe Alanının Kiralanması İşi Sözleşmesi"nin konusu, davacı bünyesinde işletimi yapılan alanların yap-işlet-devret modeli ile belirtilen şartname ve projelere uygun yenilenmesi ve 5 yıl süre ile kiralanması işini oluşturmaktadır.Bu hali ile taraflar arasındaki uyuşmazlık yap-işlet-devret sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Yap-işlet-devret sözleşmeleri, kira ve eser sözleşmesinin unsurlarını içeren karma sözleşmelerden olup, bir taraf kendisine ait olmayan taşınmaz üzerinde eser sözleşmesi hükümlerine göre bina, tesis veya başkaca bir eser meydana getirmekte, diğer taraf da taşınmazına yapılan bu eserin ayrıca bedelini ödemediği için diğer tarafın belli süreyle kullanmasına müsade etmektedir. Bu durumda eserin meydana getirilmesi ve bundan doğan talep hakları eser sözleşmesi hükümlerine tabidir. Oluşturulan eserin ve bulunduğu taşınmazın kullanılması aşaması ve bundan doğan talep hakları kira sözleşmesi hükümlerine tabidir.Eser sözleşmesinden doğan davalar için, tarafların sıfatından veya işlemin mahiyetinden doğan bir nedenle tüketici mahkemesi veye ticaret mahkemesinde görülmesini gerektirir bir neden yok ise, özel bir görev kuralı bulunmadığından genel mahkeme olarak asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Kira sözleşmeleri yönünden ise görevli mahkeme kanunda özel olarak düzenlenmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre ilâmsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda sulh hukuk mahkemesi görevlidir.Yap-işlet-devret niteliğindeki sözleşmelerle ilgili özel bir görev kuralı bulunmadığından, uyuşmazlığın, sözleşmedeki eser bölümü yönünden çıkmış olması halinde genel mahkeme, kira bölümü bölümü yönünden çıkmış olması halinde ise sulh hukuk mahkemesi davaya bakmaya görevli olacaktır.HMK 33. maddeye göre hakim Türk hukukunu resen uygular. Bu nedenle mahkemece; tarafların gösterdiği hukuki sebep ile bağlı olmaksızın somut uyuşmazlığa uygun olan hukuki müessese ve ilgili kanun hükümleri belirlenerek uyuşmazlığın doğru hükümlere göre çözümlenmesi gerekir. Bu açık düzenleme karşısında tarafların, iddia ve savunmalarının dayanağı olarak farklı bir yasa kuralına dayanmış olmaları, sözleşmenin hukuki niteliğini farklı değerlendirmiş olmaları tarafların lehine veya aleyhine sonuç doğurmaz ve bu konuda usuli kazanılmış hak doğduğundan da söz edilemez ( 3. HD'nin 2022/ E-2023/ K; 15. HD'nin 2018/ -2018/ E.K ve ... Bam 7. HD'nin 2021/-2024/ E.K sayılı ilamları).Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde: taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı kiracının kira süresi boyunca kiralanan yerde davacı personeline günde 3 adet ücretsiz çay vermeyi taahhüt etmesine karşın bu taahhüdünü yerine getirmediğinden kaynaklı alacak isteminden kaynaklanmakta olup, davaya bakmaya mahkememiz görevli olmayıp Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Bu nedenle Mahkememizce görevsizlik nedeniyle HMK’nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Taraflar arasında uyuşmazlık kira sözleşmesinden kaynaklı olup; HMK'nun 4/1-a maddesi uyarınca kira ilişkisinden kaynaklı alacak davasında mahkememiz görevli olmayıp; bu davaya bakma görevinin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğundan; mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın görev dava şartı yokluğu nedeni ile USULDEN REDDİNE,
2-Dosyanın HMK'nun 20.maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde talep edilmesi halinde görevli Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Yargılama, harç ve giderlerinin 6100 sayılı HMK'nun 331/2. Maddesi uyarınca görevli mahkemece DİKKATE ALINMASINA,
4-Kararın birer örneğinin davacı gider avansından karşılanmak üzere taraflara TEBLİĞİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/11/2024

Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza