BURSA 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/
KARAR NO : 2024/

BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ...
VEKİLİ :Av.
DAVALI : ...
VEKİLİ :Av.

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/12/2022
KARAR TARİHİ : 16/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine davalı tarafından ... İcra Dairesi 2018/... Esas sayılı icra dosyasında 30.05.2016 vadeli, 25.02.2016 düzenleme tarihli, lehtarı davalı ..., keşidecisi davacı ... olan senede dayanılarak icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından davacıya ait olan fakat satış yoluya satıp devrettiği taşınmazın devri işlemine yönelik ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/... esas sayılı dosyasıyla tasarrufun iptali davası açıldığını,bu davanın müvekkili aleyhine neticelendiğini ve taşınmazın satılarak bedelinin davalıya ödendiğini, müvekkilinin borçlu olmadığı parayı ödediğini, müvekkilinin ... adresindeki fabrika binasını mülk sahibi olan dava dışı ... kişisinden 10.02.2016 tarihinde kiralayarak 19.02.2016 tarihinde vergi mükellefiyet kaydı açtırarak mobilya üretim faaliyetine bu adreste başlanıldığını, takibe konu senedin şirket pay devrine ilişkin olarak verildiğini davalının ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/... E. 2022/ K. Sayılı dosya kapsamında da ikrar ettiğini, ancak müvekkiline yapıldığı ikrar edilen pay devrine ilişkin herhangi bir noter onaylı sözleşme , genel kurul kararı veya ilan mevcut olmadığını ancak müvekkili aleyhine haksız takip başlatılarak haciz işlemi yapıldığını belirterek, müvekkilinin takip dayanağı bonodan dolayı borçsuzluğunun tespitine, bononun ve takibin iptaline, bononun davacıya iadesine, müvekkil davacı adına icra dairesinden satış yoluyla davalıya ödenen 629.252,20 bedelin müvekkiline iadesine, müvekkilinin yargılama harç ve giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını, iki çocuğu olduğunu ve borca batık durumda, kirada oturduğunu, üzerine kayıtlı bir mal varlığı bulunmadığından yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olması nedeniyle adli yardımdan faydalanmasını, müvekkili tarafından davalıya ödenen 629.252,20 TL için ; davalının menkul, gayrimenkulleri ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının üzerine eldeki dava sonuçlanıncaya kadar ihtiyati haciz konulmasına, davacının 2018/... E. Sayılı takibe konu bonodan dolayı borçsuzluğunun tespitine, 30.05.2016 vadeli, 25.02.2016 düzenleme tarihli, senedin lehtarı davalı ..., keşidecisi davacı ... olan davaya konu bononun ve ... İcra Dairesi 2018/... E. sayılı takibin iptaline, bononun davacıya iadesine, müvekkili davacı tarafından yapılmış olan 629.252,20 TL ödemenin takip tarihinden itibaren uygulanacak en yüksek ticari faiz ile davalıdan alınıp müvekkili davacıya iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İstirdat davasının konusunun para alacağı olduğundan arabulucuğun dava şartı olduğunu, dava şartı eksikliğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, icra dosyası kapsamında taşınmaz satışı yoluyla müvekkiline ödenen 629.252,20 TL TL'nin müvekkilinden geri alınmasına yönelik açılan istirdat davasının koşulları oluşmadan işbu dava açılmış olduğunu, taraflar arasında takibe konu edilen kıymetli evrağın, tüm şekli geçerlilik unsurlarını taşıyan bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olduğunu ve illetten mücerret olduğunu (temel ilişkiden soyuttur), icra edilecek yargılama sonucunda haklılıkları anlaşılacağından davacı tarafça açılmış olan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, yargılama giderleri ile lehlerine takdir edilecek vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:İcra dosyası, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, davacının ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı dosyasında icra baskısı altında müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı 629.252,20 TL'nin davalıdan istirdatı hususuna ilişkindir.Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflara ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Alınan 05/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davacının 2016, 2017 yılları defterlerinin açılış tasdiklerinin T.T.K’nun 69. ile 213. sayılı V.U.K.’nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama
Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, davalının tutulması zorunlu ticari defterlerinin kendi içinde birbirlerini doğruladığı, kanunlara uygun olarak tutulan ticari defterlerin delil niteliği taşıdığı, 2016, 2017 yılları kapanış tasdikinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, davacı defter ve belgelerine göre, dava dışı olan ... A.Ş.’den 19.02.2016 tarihinde 620.000,00 TL tutarında tesis makine cihaz, ilk madde malzeme ve ticari mal alışı
yapmış ve bunun karşılığında 620.000,00 TL’lik borç senedi verdiği, bu senetler 19.02.2016 ve 20.02.2016 tarihinde kasadan ödendiği, (V.U.K. 459 nolu tebliğe göre: Tevsik zorunluluğu kapsamında olanların, kendi aralarında ve tevsik zorunluluğu kapsamında olmayanlarla yapacakları, 7.000 TL’yi aşan tutardaki her türlü tahsilat ve ödemelerini aracı finansal kurumlar kanalıyla yapmaları ve bu tahsilat ve ödemeleri söz konusu kurumlarca düzenlenen belgeler ile tevsik etmeleri zorunludur.), davacının 30.06.2016 tarihinde ... A.Ş. ortağı olan ...’den 25.000,00 TL tutarında çek aldığı defter kayıtlarında görüldüğü, ... A.Ş. 28.08.2013 tarihinde ’da 24 pay 120.000,00 TL ... ile 24 pay 120.000,00 TL ... arasında kurulmuş, ... 3 yıllığına şirket müdürü seçilmiş olduğu, 06.02.2024 tarihli genel kurul toplantı tutanağına istinaden merkez adresini .../ naklettiği, 11.11.2015 tarihli yönetim kurulu kararı ile 24 pay 120.000,00 TL olan toplam hissesini ...’e devrettiği, davacı ...’in şirket hisselerini devraldığına dair ticaret sicil evraklarında kayıt görülmediği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.TTK'nın 4/1. Maddesinde ''  Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı isleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;a) Bu Kanunda,b)Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme isi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,c)11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlıgının veya isletmenin devralınması ile isletmelerin birleşmesi ve sekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diger tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 incimaddelerinde,d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diger yerlere iliskin özel hükümlerde,f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına finansal kurumlara ve ödünç para verme islerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava (Ek ibare: 26/06/2012-6335 S.K./1.md.) ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı isi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari isletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.'' hükmü yer almaktadır.TTK'nın 5/A maddesinde ''Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.'' hükmü yer almaktadır.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabulucuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 2. Fıkrasında ''Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.'' hükmü yer almaktadır.Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davaya konu edilen icra dosyasına yapılan ödemenin istirdadına ilişkindir. Dolayısıyla davanın konusunun bir miktar para alacağına ilişkin olduğu şüphesizdir. Davanın mahiyeti gereği (icra takibinin konusunun senet olması nedeniyle) ticari bir dava olduğu, dava açılış tarihi itibariyle davacı tarafça arabuluculuğa başvuru yapılmadığı anlaşılmakla (arabuluculuk dava şartı olup, davanın açılmasından önce tamamlanması gerektiğinden ve sonradan yapılan başvurunun geçmişe yönelik eksikliği gidermeyeceğinden) birlikte davanın TTK 4/1, 5/A, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A m. 2. f.,HMK 114/2, 115/2. maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. (emsal ... 3.HD 2021/ esas-2022/ karar, ... BAM 14.HD 2024/ esas-2024/ karar)Her ne kadar mahkemece davacıya yemin deliline dayanılıp dayanılmadığının sorulması üzerine davacı tarafça yemin teklifinde bulunulmuş ve davalı taraf yemin teklifini red etmiş ise de, dava şartı nedeniyle davanın reddi gerektiğinden ve yemin teklifi kazanılmış hak doğurmayacağından yemin teklifi doğrultusunda karar verilmemiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın TTK 4/1, 5/A ve 6323 sayılı yasanın 18/A maddesi 2F, HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL peşin ve 427,60 TL başvurma harcının davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Adli Yardım talebi gereğine suçüstü giderinden yapılan aşağıda dökümü yazılı 287,25-TL yargılama giderinin davacıdan tahsil edilerek hazineye irat kaydına,
4-Davalı kendisin vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarıca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/10/2024

Başkan ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Katip ...
¸e-imzalıdır.