BURSA 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2026/

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :

DAVA : Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)
DAVA TARİHİ : 28/10/2024
KARAR TARİHİ : 07/01/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde : Mahkememizin 2023/... esas sayılı dosyasında ... Makine Sanayi ve Tic Ltd Şti 'ye iflas kararı verildiğini, ... İflas Dairesinin 2024/... iflas sayılı dosyasında iflas işlemlerinin yürütüldüğünü, taraflar ile Müflis ... Makine Sanayi ve Tic Ltd Şti arasındaki akdedilen Genel Kredi Sözleşmesine istinaden müflis şirketlere kredi kullandırıldığını, ... 21.Noterliğnin 23/08/2023 tarihli ihtarnamesi ve yine 23/08/2023 tarihli ... ihtarnamesi ile ödenmesi talep edilmiş ancak ödeme yapılmadığını, bankaya iflas tarihi olan 16/01/2023 tarihi itibariyle fazlaya ilişkin hakları sakla kalmak kaydıyla harç ve sair masraflar hariç olmak üzere toplam 4.478.573,38 TL borç olması nedeni ile reddedilen alacaklarının tamamının tespiti ile iflas masasına alacak kaydına karar verilmesini talep etmişlerdir.Usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen müflis şirketin iflas masası davaya cevap vermemiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava, İİK 235. maddesi gereğince açılmış olan sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davasıdır.Talep konusu alacağın davacının dava dışı ... Otel Ltd Şti'ne kullandırdığı krediye müflis ... Makine Sanayi ve Tic Ltd Şti'nin kefaletinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.İflas idaresinin, sıra cetvelini düzenlerken uyması gereken iflas hukuku kurallarına aykırı hareket ettiği veya yaptığı bir işlemin hadiseye uygun olmadığı iddia edilirse, bu halde sıra cetveline karşı şikayet yoluna başvurulur (İİK'nın m.227; m.16). Şikayet sebeplerinden en önemlisi, bir alacaklının kendisine verilen sıraya itiraz etmesidir (m. 235, IV). Buna göre, alacağı sıra cetveline kabul edilen bir alacaklı, alacağının esas ve miktarına değil de, yalnız alacağına verilen sıraya itiraz ediyorsa, bunu şikayet yolu ile icra mahkemesine bildirir. Diğer şikayet sebeplerine örnek olarak; sıra cetvelinin açık olmaması, bu husustaki kanun hükümlerine (İİK'nın m.233-234) uyulmamış olması, sıra cetvelinin ilan edilmemiş olması, masaya yazdırılmış olan bir alacağın unutulmuş olması, masa alacaklarının da sıra cetvelinde gösterilmiş olması, reddedilen bir alacağın neden dolayı reddedildiğinin, yani ret sebeplerinin gösterilmemiş olması gösterilebilir. ()Bir alacaklı, kendi sırasına veya iflâs hukuku kurallarının yanlış uygulandığına (şikayet) değil, kendi alacağı hakkında verilen ve nedenleri gösterilerek verilen ret veya kısmen ret kararının esasına (kayıt ve kabul davası açarak) veya bir başka alacaklının alacağına veya onun sırasına (kayıt terkin davası açarak) itiraz ediyorsa ticaret mahkemesine dava açmalıdır. İİK'nın 233. maddesine göre sıra cetvelinde, kabul edilmeyen alacaklar ret sebepleri ile birlikte gösterilir. İİK'nın 235/1. maddesi uyarınca iflas sıra cetveline yönelik itirazlar (kayıt kabul ve kayıt terkin davaları) kural olarak genel mahkemelerde (Asliye Ticaret Mahkemesinde) görülür. Şikayetçi sadece kendi sırasına yönelik itirazlarını, husumet iflas idaresine yöneltilerek İİK'nın 235/son maddeleri uyarınca icra mahkemesinde ileri sürmelidir. İflas sıra cetvelinde başka bir alacaklının kabul edilen miktar kadar alacağı bulunmadığına ya da sırasına yönelik itiraz, o alacağın sıradan terkin edilmesi talebini içerdiğinden, şikayet olarak icra mahkemesinde değil, İİK'nın 235/2. maddesi uyarınca sırasına itiraz edilen alacaklıya husumet yöneltilerek dava yolu ile genel mahkemede (Asliye Ticaret Mahkemesinde) ileri sürülmelidir.İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223. maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar. İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabule elverişli adres gösterilerek, ... Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223). Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Kayıt kabul davası için yasada öngörülen 15 günlük süre özel dava şartıdır. Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.İflas masasının safi (net) mevcudu (masaya giren mal, alacak ve haklar), "alacakların ödenmesine tahsis olunur" (İİK m.184,I,c.1). Buradaki "alacaklar" teriminden maksat, aslında yalnız "iflas alacaklarıdır." İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçları olup, iflas masasından istenebilir.Alacaklı talikî bir şarta veya gayri muayyen bir vadeye muallâk bulunan alacağını da kaydettirebilir. Fakat hissesini şartın tahakkukunda veya vadenin hulûlünde alır. (İİK MADDE 197)Buna göre gayri nakdi alacaklar nakde dönüşmesi şartına bağlı olarak sıra cetveline kaydedilebilirler.Davacı ... İflas Müdürlüğü'nün 2024/ Esas Sayılı dosyasın Müflis ... Makine Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ’nin müvekkil Bankamıza iflas tarihi olan; 16.01.2023 tarihi itibariyle fazlaya ilişkin talep, dava hakkımız ve ek alacak kayıt talep yapma haklarımız saklı kalmak kaydıyla, harç ve sair masraflar hariç olmak üzere 3.137.871,54 TL anapara, 472.053,80 TL temerrüt faizi 23.602,69 TL BSMV, 307.045,35 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 3.940.573,38 TL nakdi, 210.000,00 TL gayrinakdi olmak üzere toplam 4.150.573,38 -TL, ayrıca ... Makine Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin Bankamıza, ... Otel Turizm Limited Şirketine olan kefalet borcu nedeniyle iflas tarihi olan 16.01.2023 tarihi itibariyle fazlaya ilişkin talep, dava hakkımız ve ek alacak kayıt talep yapma haklarımız saklı kalmak kaydıyla, harç ve sair masraflar hariç olmak üzere 328.000,00 TL gayri nakdi borcu bulunduğunun bildirildiğini, alacaklarının iflas müdürlüğünce eksik kaydedildiğinin bildirildiği, Müflis şirketin, müvekkil bankaya iflas tarihi olan 16.01.2023 tarihi itibariyle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, harç ve sair masraflar hariç olmak üzere toplam 4.478.573,38 -TL borcu olması nedeni ile reddedilen alacaklarının tamamının tesbiti ile iflas masasına kayıt edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İflas müdürlüğü davacının 4.184.702,91 TL tutarındaki alacağının 4.sıraya kaydını yapıldığı, dava konusu edilen kısmın gayri nakdi alacağa ilişkin olduğu ve dava dilekçesinde de belirtildiği üzere alacağın davacının dava dışı ... Otel Ltd Şti'ne kullandırdığı krediye müflis ... Makine Sanayi ve Tic Ltd Şti'nin kefaletinden kaynaklandığı, ... 06.11.2018 tarih 2018/... E. 2018/... K sayılı ilamında da Kredi Sözleşmesini İmzalayan Müteselsil Kefilin Risk Altındaki Çek Yaprakları Nedeniyle Bankanın Çek Kanunu Uyarınca Ödemesi Gereken Asgari Miktarlarla İlgili Olarak Depo Talebinden Sorumlu Olabilmesi İçin Kredi Sözleşmesinde Bu Yönde Açık Bir Hüküm Bulunması Gerektiği - Eldeki Kredi Sözleşmesinde ise Depo Talebinin Müteselsil Kefilleri de Kapsayıp Kapsamayacağı Hususunda Açık Bir Hüküm Bulunmadığı/Özel Daire Bozma Kararına Uyulması Gerektiği'nin vurgulandığı, dosya arasına celp olunan ve taraflar arasında imzalanan kefalet sözleşmesinde müflisin kefalet borcu kapsamında gayri nakdi alacaktan sorumlu olacağına dair ayrıca bir hükmün bulunmadığı anlaşılmaktadır.Kefalet sözleşmesi kişisel bir teminat sözleşmesidir. Diğer sözleşmeler gibi kefil ile alacaklının karşılıklı ve birbirine uygun iradelerinin birleşmesi ile meydana gelir. Bu sözleşme ile kefil, asıl borçlunun borcunu alacaklıya karşı ifa edememesi tehlikesini kişisel olarak üstlenmektedir. Kefalet borcunun feri karakteri, ferdileştirilmiş bir borç için tekeffülü zorunlu kılmaktadır.Gerek öğretide, gerekse uygulamada sınırları belli olmak şartıyla devamlı, değişik içerikli, birden ziyade yükümlülüğü içeren borç ilişkileri için geçerli olarak kefil olunabileceği kabul edilmektedir. Kefaletin asıl borçlunun çeşitli yükümlülüklerinden sadece birisi için verilmesi zorunlu değildir. Azami miktar ile sınırlı olmak üzere kefilin borçlunun belirli birden fazla yükümlülüğünü aynı kefalet sözleşmesinde tekeffül etmesi mümkündür. Ancak kefil olunan yükümlülüklerin neler olduğunun kefalet sözleşmesinden anlaşılması gerekir.5411 Sayılı Bankalar Kanunu'nda “gayri nakdi kredi” kavramı tanımlanmamıştır. Ancak, 5941 Sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca; muhatap banka, süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması hâlinde yasal sorumluluk miktarına kadar ödeme yapmak; çekin karşılığının kısmen bulunması durumunda ise, kalan meblağı tamamlamakla yükümlüdür. Aynı maddede ödeme yükümlülüğü ile ilgili bu hususun, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdi kredi sözleşmesi hükmünde olduğu açıklanmıştır. Bu ödeme külfeti, sözü edilen Kanun gereğince bankalara yükletilmiş olduğundan, borçlunun bankadaki mevduatının bankaca müşterisine verilen her çek yaprağı için yasal sorumluluk miktarı ile sınırlı olarak banka lehine rehinli olduğunun kabulü zorunludur. Banka ile müşterisi arasında yapılan teminat mektubu veya çek hesabı açma sözleşmelerinde banka lehine risk gerçekleşmeden teminat mektubu bedeli veya karşılıksız çek bedelinden bankanın ödemek zorunda kalacağı meblağın depo edilmesini isteme yetkisi, söz konusu alacağın mevcut olduğunu göstermediği gibi, istenebilir olduğunu da göstermez (... 27.12.2017 tarih, 2016/ E., 2017/ K. sayılı kararı).Tüm bu açıklamalardan ve yasal düzenlemelerden ortaya çıkan sonuç, kefaletin verildiği anda borcun belirli ya da belirlenebilir olması gerektiği, kefalet sözleşmelerindeki belirlilik ilkesi uyarınca kefil olunan açısından belirli yani ferdileştirilmiş bir borcun varlığının arandığı, kefilin yalnızca kefalet limiti ve kendi temerrüdünün hukuki sonuçları ile bağlı olduğu, Çek Kanununun ödeme yükümlülüğü maddesi uyarınca, hesap sahibi ile banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayrinakdî kredi sözleşmesi hükmünde bulunduğu, henüz risk gerçekleşmeden alacağın mevcudiyetinden de söz edilemeyeceği, belirsiz alacak için kefalet sözleşmesi kurulamayacağı, bu nedenle çek gayri nakdi alacak bedelinden hesap sahibinin sorumluluğunun bulunduğu ancak kredi sözleşmesini imzalayan müteselsil kefilin risk altındaki çek yaprakları nedeniyle bankanın Çek Kanunu uyarınca ödemesi gereken asgari miktarlarla ilgili olarak gayri nakdi alacak talebinden sorumlu olabilmesi için kredi sözleşmesinde bu yönde açık bir hüküm bulunması gerektiğidir. Eldeki kredi sözleşmesinde ise gayrinakdi borcun müteselsil kefilleri de kapsayıp kapsamayacağı hususunda açık bir hüküm bulunmamaktadır.Müflis kefilin kefaleti nakdi borçları kapsamaktadır, ancak gayri nakdi alacak kayıt kabul talebinde bulunulurken nakde dönüşmemiştir. Bu nedenle nakdi alacak olarak sıra cetveline kaydı mümkün değildir.Bu nedenle talebin İİK m.197 kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Söz konusu gayri nakdi alacak müflis ... Makine Sanayi ve Tic Ltd Şti'nin asaleten kullandığı kredi sözleşmesinden kaynaklanmış olsa idi aralarındaki kredi sözleşmesine ilişkin hükümler uyarınca İİK madde 197 çerçevesinde şarta bağlı alacak olarak sıra cetveline kaydı mümkünse de dava dilekçesinde de belirtildiği üzere dava konusu edilen gayri nakdi alacak müflisin asaleten kullandığı kredi sözleşmesinden kaynaklanmayıp talep ve dava konusu edilen gayri nakdi alacağın dava dışı ... Otel Ltd Şti'ne kullandırdığı krediye müflis ... Makine Sanayi ve Tic Ltd Şti'nin kefaletinden kaynaklanmış olması nedeniyle gayrinakdi alacak bakımından kefalet sözleşmesine ilişkin yukarıda açıklanan ilkeler ve yerleşik ... uygulaması dikkat alındığında kefalet sözleşmesine dayalı olarak talebe konu gayri nakdi alacağın İİK madde 197 çerçevesinde şarta bağlı alacak olarak sıra cetveline kaydı mümkün görülmemiş ve davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 732,00 TL, harçtan başlangıçta alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 304,40 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya Mahkememize ulaştırılmak üzere aynı nitelikteki başka yer mahkemesine verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde kullanılabilecek ... olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 07/01/2026

Başkan
E-imzalı
Üye
E-imzalı
Üye
E-imzalı
Katip
E-imzalı