BURSA 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLLERİ : Av.
Av.
Av
DAVALI : 2-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 3-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 4-

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/11/2023
KARAR TARİHİ : 17/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...’ın 14.08.2009-25.05.2023 döneminde çalıştığını, emeklilik sebebiyle kendisine 272.164,19 TL (damga vergisi dahil) kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, dava dışı işveren ... Özel Güvenlik Ltd.Şti. den brüt 40.862,57 TL.sinin tahsil edildiğini, bakiye alacaktan davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, davalıların sorumlu oldukları miktarların avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini, davanın zaman aşımı ve husumet yönünden reddine karar verilmesini, sorumlu olduklarının kabulü halinde yarı oranda olabileceğini, sorumluluğun işçinin çalıştığı dönemdeki ücret ile sınırlı olabileceğini, faiz talebini kabul etmediklerini davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Güvenlik Koruma Ve Eğitim Hizmetleri Anonim Şirketi cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin AŞ ünvanını aldığını, dava dışı işçinin 01.07.2020-30.04.2021 tarihleri arasında çalıştığını, iş akdinin işin sona ermesi sebebiyle sonlandırıldığını, bu sebeple talebin yerinde olmadığını, davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, sorumlu olduklarının kabulü halinde yarı oranda olabileceğini, sorumluluğun işçinin çalıştığı dönemdeki ücret ile sınırlı olabileceğini, faiz talebini kabul etmediklerini davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Özel Koruma Ve Güvenlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi cevap dilekçesinde özetle; Davayı kabul etmediklerini, davanın zaman aşımı sebebiyle reddine karar verilmesini davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller;
Aktüerya Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: "1-Dava dışı işçi ...’ın 14.08.2009-25.05.2023 döneminde (13 yıl 9 ay 4 gün) 5022 gün çalıştığını, emeklilik sebebiyle kendisine 272.164,19 TL (damga vergisi dahil) kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı, raporun denetlenmeye elverişli olması bakımından dava dışı ile davalı alt işverenlerin sorumlu olduğu miktarın tabloda ayrı ayrı gösterildiği, 2-Eski tarihli ... kararlarında sözleşme sunulmayan dönemlerde ½ sorumluluk ilkesine göre hesaplama yapılmakta iken yeni tarihli kararlarında sözleşme sunulup -sunulmamasına bakılmaksızın yeni tarihli BAM ve ... kararları gereği alt işverenlerin tam sorumluluğu yönünde kararları gereği hesaplama yapıldığı, ayrıca dava konusu döneme ait sözleşmenin dosyaya sunulduğu, 3-Dosya eki içinde bulunan davalı şirketler ile yapılmış Hizmet alımları tip sözleşmelerinin 22.1 veya 23.Maddesinde ”yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlenmiş olup yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” maddesi ve teknik ile idari şartnamede asıl işverenin sorumlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığından tüm ödemelerden alt işverenlerin sorumlu olduğu göre hesaplama yapıldığı ve her bir işçi yönünden sorumlu olunan ve rücuya tabi tutarın tablo halinde gösterildiğine dair rapor, 1-... Güvenlik Koruma Eğitim San.Tic.Ltd.Şti. 185.561,56, 2-... Güvenlik Güv. Koruma Eğitim Hizm. Ltd. Şti. 19.564,17 3-... Özel Güv. Koruma Kor.Hizm.San.Tic.A. 16.420,90 4-... Özel Koruma Güv. San. Tic. Ltd. Şti. 9.755,00 Rücuya Tabi Toplam Miktarın 231.301,63 TL olacağı görüş ve kanaatimdir." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. ( ... 15 hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2021/ Karar)6102 sayılı TTK'nın m.19 hükmü uyarınca taraflardan biri için ticari olan iş diğer taraf için de ticaridir. Bu nedenle davacı davalıdan ticari faiz talep edebilir. (... 23. Hukuk Dairesinin 2019/ Esas, 2020/ sayılı kararı)Davalıya İş Mahkemesi dosyasında dava ihbar edildiğinden davacının ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilme hakkı vardır. (... 23. Hukuk Dairesinin 2017/ Esas, 2020/ sayılı kararı)Davacı, dava dışı işçinin çalıştığı döneme ilişkin emekliye ayrılması sebebiyle ödenen ücretin davalılardan rücuen tahsilini talep etmiştir.Mahkememizce dava dosyası hesap bilirkişisine tevdi edilmiş ve raporda özetle; dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı dönemlerin birbirinden farklı olduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde işçinin ücretinin her bir çalıştığı dönem dikkate alınarak alt işverende olduğunun anlaşıldığı, dava dışı işçinin her bir davalı nezdinde çalıştığı gün dikkate alınarak hesaplama yapıldığı belirtilmiştir. Bilirkişi raporu; ... hizmet dökümü ve taraflar arasında akdedilen sözleşmeler ile istikrar bulmuş ... kararları dikkate alınarak hazırlandığından hükme esas alınmış ve aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı şirketin dava dışı işçiye yaptığı ödemenin 16/08/2023 tarihi olması sebebiyle ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alacaklara hükmolunmuştur.Eldeki davada, davalıların müteselsil sorumlulukları olmadığı dikkate alınarak, davalıların sorumluluk oranlarına göre yargılama giderlerine hükmolunmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın Kabulü ile;
A-) 185.561,56 TL'nin, 16/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı Tasfiye Halinde ... Güvenlik - Koruma - Eğitim Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine,
B-) 19.564,17 TL'nin, 16/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Güvenlik Koruma Ve Eğitim Hizmetleri Anonim Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine,
C-) 16.420,90 TL'nin, 16/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine,
D-) 9.755,00 TL'nin, 16/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Özel Koruma Ve Güvenlik Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine,
2-Davalı Tasfiye Halinde ... Güvenlik - Koruma - Eğitim Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 12.675,71 TL karar ve ilam harcından bu davalı yönünden yatırılmış 3.168,92 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 9.506,79 TL karar ve ilam harcının, davalı Tasfiye Halinde ... Güvenlik - Koruma - Eğitim Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına,
3-Davalı ... Güvenlik Koruma Ve Eğitim Hizmetleri Anonim Şirketi yönünden hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 1.336,42 TL karar ve ilam harcından bu davalı yönünden yatırılmış 334,10 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.002,32 TL karar ve ilam harcının, davalı ... Güvenlik Koruma Ve Eğitim Hizmetleri Anonim Şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına,
4-Davalı ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 1.121,71 TL karar ve ilam harcından bu davalı yönünden yatırılmış 280,42 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 841,29 TL karar ve ilam harcının, davalı ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına,
5-Davalı ... Özel Koruma Ve Güvenlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 666,36 TL karar ve ilam harcından bu davalı yönünden yatırılmış 166,59 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 499,77 TL karar ve ilam harcının, davalı ... Özel Koruma Ve Güvenlik Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan; 3.168,92 TL peşin harcın davalı Tasfiye Halinde ... Güvenlik - Koruma - Eğitim Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, 334,10 TL peşin harcın davalı ... Güvenlik Koruma Ve Eğitim Hizmetleri Anonim Şirketinden alınarak, 280,42 TL peşin harcın davalı ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak ve 166,59 TL peşin harcın davalı ... Özel Koruma Ve Güvenlik Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.126,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 6.396,35 TL yargılama giderinin; 5.131,15 TL'sinin davalı Tasfiye Halinde ... Güvenlik - Koruma - Eğitim Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, 540,49 TL'sinin davalı ... Güvenlik Koruma Ve Eğitim Hizmetleri Anonim Şirketinden alınarak, 449,66 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak ve 275,05 TL'sinin davalı ... Özel Koruma Ve Güvenlik Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine,
8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden ve davalıların müteselsil sorumlukları olmadığı dikkate alınarak; AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı Tasfiye Halinde ... Güvenlik - Koruma - Eğitim Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, 16.564,17 TL vekalet ücretinin davalı ... Güvenlik Koruma Ve Eğitim Hizmetleri Anonim Şirketinden alınarak, 16.420,90 TL vekalet ücretinin davalı ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak, 9.755,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Özel Koruma Ve Güvenlik Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine,
9-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.200,00 TL'nin; 2.567,04 TL'sinin davalı Tasfiye Halinde ... Güvenlik - Koruma - Eğitim Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, 270,40 TL'sinin davalı ... Güvenlik Koruma Ve Eğitim Hizmetleri Anonim Şirketinden alınarak, 224,96 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak ve 137,60 TL'sinin davalı ... Özel Koruma Ve Güvenlik Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına,
10-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
11-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; davalılar ... Güvenlik Koruma Ve Eğitim Hizmetleri Anonim Şirketi, ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ve ... Özel Koruma Ve Güvenlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden HMK m.341 gereğince kesin, davalı Tasfiye Halinde ... Güvenlik - Koruma - Eğitim Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden ise kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 17/10/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır