ANTALYA 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/169 Esas
KARAR NO : 2024/737

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 06/03/2024
KARAR TARİHİ : 22/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Tarafına ait ... Mah. ... Cd. No:.. adresindeki ... isimli ticari işletmesinin ... tarihinde elektrik tesisatında oluşan kısa devre ... yandığını, söz konusu felaket nedeniyle ticari işletmesinde bulunan ... seri no ile başlayan ... seri no ile biten ... adet faturasının, ... seri no ile başlayan ... seri no ile biten ... adet perakende satış fişini, ... seri no ile başlayan ... seri no ile biten gider pusulalarını, ... yılı ve öncesine ait gider ftauralarını ve ... yılı ve öncesine ait ... raporlarının yandığını, ... tarihinde ... ilinde gerçekleşen sel felaketi ve selin verdiği zararları toparlama aşamalarından dolayı itfaiyeden yangın raporunu ... tarihinde alabildiğini, yangında söz kounsu evraklarının zayi olduğundan TTK madde 82,7 numaralı fıkra uyarınca mahkemeden belgelerin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Başkanlığına yazılan müzekkere cevabında; söz konusu olayla ilgili düzenlenmiş ... tarih ve ... kayıt numaralı yangın raporunun gönderildiği bildirilmiştir.
Antalya Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na yazılan müzekkereye verilen cevapta; davacının ... sicil no'su ile ... tarihinde Esnaf ve Siciline kaydının yapıldığıbildirilmiştir.
Antalya Ticaret ve Sanayi Odası'na yazılan müzekkereye verilen cevapta; davacının oda kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.
Antalya Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkereye verilen cevap ve eklerinden ;davacının ... tarihi itibariyle mükellifiyet kaydının bulunduğu, anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; zayi belgesi verilmesi talebine yöneliktir.
Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın düzenlemiş olduğu Yangın Raporu incelendiğinde; ... Caddesi. ... Apt. No ... ... ... adresindeki davacının iş yerinde ... tarihinde yangın çıktığı ve itfaiye ekiplerinin olay yerine gittiklerinde giriş ve asma kattan oluşan ... isimli iş yerinin giriş kısmının alevli şekilde yanmakta olduğu ve yangın söndürüldükten sonra ise; iş yerinin giriş katında bulunan iş yeri faaliyetiyle alakalı ekipmanların, ... aletlerin elektrik tesisat saatinin yanmaktan dolayı hasar gördüğü, duvar ve tavanın deforme olmaktan dolayı asma katın işlenmekten dolayı zarar gördüğünün tespit edildiği, yangının çıkış sebebinin ... isimli iş yerinin elektrik tesisatında oluşan ... ... sonucu meydana geldiğinin bildirildiği anlaşılmıştır. Ayrıca dosyaya ibraz edilen fotoğraflarda iş yerinin yangın sonucu hasar gördüğü anlaşılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md.82/'de "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava ... açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" denilmiştir.
Benzer bir olayla ilgili olarak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14.Hukuk Dairesi 2019/220 E.2020/562 K.sayılı ilamında ;"Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır.
Yukarıda anılan madde hükmüne göre, ancak, tacirlerin tutmakla yükümlü oldukları ticari defter ve belgeler için zayi belgesi verilebilir. Dosya kapsamı uyarınca, davacının, ticaret siciline kayıtlı olmadığı, işletmesinin büyüklüğü itibariyle TTK'nın 15. maddesinde belirtildiği şekliyle "esnaf" olarak faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Anılan 15. maddenin son cümlesinde esnaflar bakımından, TTK'nın 64. ve 82. maddelerinde belirtilen defter tutma ve saklama yükümlülüğüne ilişkin hükümlere atıf yapılmış olmadığı da gözetildiğinde, davacının TTK'nın 82/7. maddesinde belirtilen işbu davayı açma hak ve yükümlülüğü bulunmadığından ilk derece mahkemesinin kararı ve gerekçesi yerindedir " denilmiştir.
Davacının tacir araştırması için yazılan müzekkerelere verilen cevaplardan ve davacının duruşmadaki beyanından; davacının tacir olmadığı ve esnaf olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle davacının TTK kapsamında ticari defter tutma zorunluluğu bulunmamaktadır. TTK kapsamında Zayi Belgesi verilmesi için başvuranın tacir olması gerekmektedir. Yukarıda anılan Kanun Hükmü ve emsal yargı kararı da dikkate alınarak; davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi daha sonra açıklanacağı üzere;
1-) Davanın REDDİNE,
2-)Harç peşin alındığından tekrar harç alınmasına yer olmadığına,
3-)Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair; davacının yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip ...
¸e-imza

Hakim ...
¸e-imza