ANKARA BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI 31. HUKUK DAİRESİ

T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/406 Esas
KARAR NO :2024/459

DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:27/07/2021
KARAR TARİHİ:04/07/2024

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili .... Tüketici Mahkemesine verdiği dava dilekçesi ile; müvekkilinin ... A.Ş. ... şubesine giderek mevcut birikimi olan 465.532,92 USD miktarını bankanın veznesine teslim ettiğini ve bankanın müvekkiline ... vadeli hesap cüzdanı verdiğini, bankanın şube yetkililerinin, müvekkilinin parasını yurt dışında mukim ...Bankasında ... (inançlı) işlem ile nemalandırarak müvekkiline teslim edecekleri konusunda müvekkilinin iradesini fesada uğratarak ikna ettiklerini, daha sonra bankanın kapandığını, paranın statüsünün taraflar açısından emanet bir değer olduğunu, tipik bir vekalet ilişkisinin söz konusu olduğunu, emanet değerlerin iflas masasının konusu olamayacağını, ...'nin de parayı ödemediğini belirterek davalı bankanın kendi emanetine aldığı 465.534,92 USD'nin vade başlangıcı olan 12/01/1994 tarihinden itibaren Amerikan Dolarına ödenen yıllık en yüksek faizi ve davacının uğradığı menfi zararların tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davanın açıldığı .... Tüketici Mahkemesinin 03/08/2021 tarih ve ... sayılı ilamı ile; "... iş bu davanın söz konusu yasa değişikliğinin yürürlük tarihinden sonra arabulucuya başvurulmadan açıldığı ve kanunda sınırlı olarak sayılan arabuluculuk müessesesine başvuru hususunun aranmadığı istisnai davalardan olmadığı da göz önünde bulundurularak davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, kararın istinafı üzerine İstanbul BAM 14. HD'nin 23/12/2021 tarih ve 2021/1925 Esas - 2021/1667 Karar sayılı ilamı ile; "...Yargı yolu, dava şartı olması nedeniyle, yargılamada re’sen ve ilk incelenecek hususlardan olup, HMK'nın 114/b maddesi gereğince, yargı yolunun caiz olması dava şartı olduğundan, ilk derece mahkemesince, davalı ... hakkında açılan davada idari yargı görevli olduğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkemenin görev hususu dikkate alınmaksızın ve arabuluculuk dava şartı yokluğundan karar verilmesi doğru görülmemiştir. Yine davacı tarafından ... de hasım gösterilerek dava açılmıştır. Müflis ... hakkında davadan önce verilen iflas kararının kesinleştiği de gözetildiğinde, davalı ... şirket yönünden iş bu alacak davası kayıt kabul davası niteliğinde olduğunun kabulü zorunludur. İİK'nın 235 vd. maddeleri uyarınca kayıt kabul davası, iflas kararı verilen yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinde görülür. Buna göre ilk derece mahkemesince, öncelikle görev hususu dikkate alınmaksızın ve arabuluculuk dava şartının karara bağlanması usul ve yasaya aykırı olmuştur." gerekçesiyle Mahkemenin kararı kaldırılmıştır.
İstinaf kararı sonrası .... Tüketici Mahkemesinin 19/07/2022 tarih ve ... sayılı ilamı ile "...İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2021/1925 esas 2021/1667 karar sayılı ilamı ile; Müflis ... hakkında davadan önce verilen iflas kararının kesinleştiği gözetildiğinde, davalı ... şirket yönünden alacak davasının kayıt kabul davası niteliğinde olduğunun kabulü gerektiği, İİK 235 vd maddeleri uyarınca kayıt kabul davasının iflas kararı verilen yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesi ile kaldırma kararı verildiği anlaşıldığından, diğer davalı ... yönünden dosyanın tefrik edilerek Mahkememiz yeni esasına kaydına, ... yönünden dava dilekçesinin görev yönünden reddine, dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine göderilmesine..." karar verilmiş ve dosya Mahkememize tevzii edilmiştir.
Mahkememizin 25/01/2023 tarihli kararı ile "Davanın Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK.nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden REDDİNE, Karar kesinleştiğinde ve kesinleşme tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli İstanbul 1. 2. ve 3. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,..." karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 18/05/2023 tarih, 2023/487 Esas ve 2023/550 Karar sayılı ilamıyla; davaya bakmaya Mahkememizin görevli olduğuna karar verilmiş ve dosya Mahkememize gönderilmiştir. İstinaf kaldırma kararı sonrası mahkememize gelen dosya 2023/406 esasına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Dava, davadan önce iflasına karar verilen müflis bankadan alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler Prof. Dr. ..., Doç. Dr. ... ve ... Mahkememize sundukları 19.12.2022 tarihli raporlarında; Davacının müflis bankanın iflas masasına müracaat ettiği, alacak kayıt talebinin 525.000 USD miktarında olduğu, bunun 465.534,92 USD nin kabul edildiği, 59.465,06 USD nin ise reddedilmiş olduğu, kabul edilen 465.534,92 USD TL karşılığının 28.432,86 TL olarak yapılmış olduğu, ödemenin 05.12.2007 tarihinde alacaklı sıfatı ile ...'e ... Bankası ... Şubesi aracılığıyla yapılmış olduğunun banka dekontu ile sabit olduğu, iflas tasfiyesine ilişkin alacak haklarını elde etmiş olduğu, dağıtımı yapılan miktarlar ile dağıtım cetveline herhangi bir şikayet veya itirazının olmadığına ilişkin davacının muvafaktname imza ettiği, işbu dosya kapsamında imza itirazının da olmadığı ,söz konusu ödeme dekontu, muvafakatname ile alacağın tamamaen tahsil ettiğine ilişkin belgelerinin tamamının HMK m.200 anlamında kesin delil meydana getirdiği, ayrıca yine dosya kapsamından incelenmesinden davacının ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2016/... E. sayılı dosyasında istihkak davası açtığı, mahkemece bilirkişi incelemesi yapılmış ve sonrasında 02.04.2019 tarih ve 2019/250 K. sayılı gerekçeli kararında özetle; “emanet hesap da olsa davacının Müflis Bankadan alacaklı olduğu, davacının sadece payına düşeni alabileceği, bu kapsamda da alacağı için kayıt kabule müracaat eden davacının alacağının iflas idaresi tarafından faizi ile birlikte ödendiği, davacının talebinin yerinde olmadığı” belirtilerek davanın reddine karar verilmiş ve dava Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşmiş olduğu anlaşılmakla, takip hukukunda istihkak davalarında verilen kararların maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmiş olduğu dikkate alındığında derdest davanın olumsuz dava şartı (kesin hüküm) sebebi ile usulden de reddedilebileceği ve sonuç itibariyle; davaya konu edilen hakka ilişkin ödemenin tam olarak davacıya daha önce yapılmış olduğu, dosya içinde yer alan belgelerin kesin delil mahiyetinde olduğu, bu kesin delillerin aksinin ancak HMK m.201 çerçevesinde davacı tarafından ispat edilebileceği, ancak davacının buna ilişkin herhangi bir ispatı vasıtası sunamadığı, dolayısıyla davacının ispat edebildiği herhangi bir alacak hakkından söz edilemeyeceği, takip hukukunda istihkak davalarında verilen kararların maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmiş olduğu dikkate alındığında derdest davanın olumsuz dava şartı (kesin hüküm) sebebi ile usulden de reddedilebileceğini belirtmişlerdir.
Davacı tarafın talebi üzerine yeni bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Bilirkişiler Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ..., ... mahkememize sundukları 10/05/2024 tarihli raporlarında; Davacının, davalı banka ile neden doğrudan inançlı işlem yapmayıp mevduat sözleşmesi ilişkisi içine girdiği, bu bağlamda görünüşteki sözleşmenin mevduat sözleşmesi olmasına rağmen tarafların aslında inançlı işlem yaptıklarını iddia etmenin TBK m.19 anlamında muvazaa olarak değerlendirilip değerlendirilmemesinin tamamen Mahkemenin takdirinde olduğu, Kaldı ki, davacının istihkak talebinin daha önceden ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında verilen 02.04.2019 tarihli kararı ile reddedildiği ve kararın kesinleştiğinin ortada olduğunu belirtmişlerdir.
Mahkememizce dava şartları ile ilgili yapılan değerlendirme sonucunda;
Bilindiği üzere dava şartları, mahkemece davanın esası hakkında yargılama yapılabilmesi için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan “Kamu Düzeni” ile ilgili zorunlu koşullardır. Mahkeme, hem davanın açıldığı günde, hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden araştırıp, incelemek durumunda olup; bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir. (6100 sayılı HMK'nun 114-115.maddeleri)
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun "Dava şartlarının incelenmesi" başlıklı 115. maddesi "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.
(3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez." hükmünü amirdir.
6100 sayılı HMK'nın 114/1-i bendinde "aynı davanın daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması" dava şartı olarak kabul edilmiştir.
Bu itibarla, eldeki davanın açıldığı 27/07/2021 tarihinden önce, davacı tarafından ....İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile müflis bankaya yatırdığı paranın iadesi talebiyle istihkak davası açıldığı, açılan davanın müflis bankanın iflas anındaki malvarlığının tasfiyeye tabi olması, davacının sadece payına düşeni alabileceği bu kapsamda da davacının alacağı için bizzat kendisi tarafından iflas masasına kaydettirilme isteminde bulunması ve iflas idaresi tarafından davacının alacağının faizi ile birlikte ödendiği, davacının talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddedildiği, bu kararın istinaf başvurusunun İstanbul BAM 21.Hukuk Dairesinin 2019/1846 E., 2020/929 K. sayılı ilamıyla esastan reddine karar verildiği, bu kararın temyiz talebinin Yargıtay 12. HD.nin 07.06.2021 tarih ve 2020/7464 E., 2021/6102 K. sayılı ilamı ile reddine karar verilmesi üzerine kararın 07.06.2021 tarihinde kesinleştiği, istihkak davası sonucu verilen kararın maddi anlamda kesin hüküm niteliğinde olduğu, eldeki uyuşmazlık yönünden davacının talebinin müflis bankaya yatırdığı paranın iadesine ilişkin olduğu gözetildiğinde, bu talebin daha önce ....İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile hükme bağlandığı ve bu hükmün Mahkememiz dosyası için de kesin hüküm niteliğinde olduğu gözetilerek, davanın kesin hüküm nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;,
1-Davalı vekilinin kesin hüküm itirazının reddine ilişkin Mahkememizin 12.10.2022 tarihli celsesinin 2.numaralı ara kararından vazgeçilerek, HMK'nın 114/1-i ve 115/2. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 427,60 TL harcın 80,70 TL peşin harç ile 68.200,94 TL tamamlama harcının toplamı olan 68.281,64 TL harçtan mahsubu ile artan 67.854,04 TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan 150,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Taraf vekillerinin ve davacı asilin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/07/2024

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır